down-regulation receptora
Down-regulation receptora to proces zmniejszenia liczby lub aktywności receptorów na powierzchni komórki, będący odpowiedzią na przedłużoną lub powtarzającą się stymulację tych receptorów przez agonistów. Zjawisko to stanowi ważny mechanizm adaptacyjny, chroniący komórkę przed nadmierną stymulacją.
Proces ten może zachodzić poprzez różne mechanizmy, w tym internalizację receptorów (endocytozę), degradację w lizosomach lub proteasomach, a także poprzez zmniejszenie ekspresji genów kodujących dany receptor. Down-regulation receptora ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w kontekście długotrwałej farmakoterapii, gdzie może prowadzić do rozwoju tolerancji na lek i zmniejszenia jego skuteczności terapeutycznej.
W praktyce medycznej zjawisko to obserwuje się m.in. przy stosowaniu beta-agonistów w astmie, opioidów w leczeniu bólu czy leków przeciwdepresyjnych. Zrozumienie mechanizmów down-regulacji receptorów pozwala na optymalizację schematów leczenia i opracowanie strategii zapobiegających lub opóźniających rozwój tolerancji na leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fulvestrant Vipharm 250 mg/5 ml
Fulwestrant, będący selektywnym antagonistą receptora estrogenowego (kod ATC: L02BA03), działa poprzez kompetycyjne blokowanie receptorów estrogenowych i indukcję down-regulacji białka ER, bez aktywności agonistycznej. W badaniach u kobiet po menopauzie z rakiem piersi wykazano, że fulwestrant redukuje ekspresję receptorów estrogenowych i progesteronowych oraz marker proliferacji Ki67, co potwierdza jego mechanizm działania. W badaniu fazy III CONFIRM, obejmującym 736 pacjentek z zaawansowanym rakiem piersi, porównano skuteczność fulwestrantu w dawkach 500 mg i 250 mg u pacjentek z nawrotem lub progresją choroby po wcześniejszym leczeniu hormonalnym, w tym antyestrogenami (n=423) i inhibitorami aromatazy (n=313).
antagonista receptora estrogenowego, antyestrogen, blokowanie działania estrogenów, CBR, down-regulation receptora, ekspresja receptora estrogenowego, estradiol, fulwestrant, grupa farmakoterapeutyczna, guz piersi, hormonalne leczenie uzupełniające, inhibitor aromatazy, leczenie neoadjuwantowe, marker Ki67, nawrót choroby, ORR, OS, PFS, pierwotny rak piersi, powinowactwo receptorowe, progresja choroby, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, terapia hormonalna, zaawansowany rak piersi