nadwrażliwość na ASA
Nadwrażliwość na kwas acetylosalicylowy (ASA) to zespół reakcji niepożądanych występujących po przyjęciu aspiryny lub innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Szacuje się, że problem ten dotyczy około 0,5-1,9% populacji ogólnej, jednak wśród pacjentów z astmą odsetek ten wzrasta nawet do 20-25%.
Klinicznie nadwrażliwość na ASA może manifestować się w kilku postaciach: reakcji skórnych (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), objawów oddechowych (skurcz oskrzeli, nieżyt nosa), a w najcięższych przypadkach – wstrząsu anafilaktoidalnego. Szczególną postacią jest choroba dróg oddechowych zaostrzana przez ASA (AERD), dawniej znana jako triada aspirynowa lub zespół Samtera, obejmująca astmę, przewlekłe zapalenie zatok z polipami nosa oraz nietolerancję ASA.
Mechanizm nadwrażliwości na ASA nie jest immunologiczny (nie jest to alergia IgE-zależna), lecz wynika z zaburzenia metabolizmu kwasu arachidonowego poprzez blokowanie cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zwiększonej produkcji leukotrienów – silnych mediatorów zapalnych. U pacjentów z nadwrażliwością na ASA zaleca się całkowitą eliminację leków z tej grupy oraz stosowanie alternatywnych środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.
Diagnostyka obejmuje wywiad kliniczny oraz testy prowokacyjne (doustne, donosowe lub wziewne) wykonywane w warunkach szpitalnych. W leczeniu pacjentów z AERD stosuje się inhibitory receptora leukotrienowego, glikokortykosteroidy oraz w wybranych przypadkach procedurę desensytyzacji na ASA, która umożliwia ponowne stosowanie aspiryny w celach terapeutycznych, np. kardioprotekcyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Milukante
Montelukast, zawarty w leku Milukante, jest stosowany w leczeniu astmy, jednak nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy, które wymagają stosowania krótkodziałających β-agonistów wziewnych jako leków ratunkowych. Nie należy stosować montelukastu jako nagłego zamiennika glikokortykosteroidów, a wszelkie zmiany w terapii glikokortykosteroidami powinny być prowadzone pod ścisłym nadzorem lekarskim. W trakcie terapii istnieje ryzyko wystąpienia układowej eozynofilii i zespołu Churga-Straussa, szczególnie przy zmniejszaniu dawki lub odstawianiu doustnych kortykosteroidów, co wymaga monitorowania objawów takich jak eozynofilia, wysypka naczyniowa, pogorszenie objawów płucnych, zaburzenia rytmu serca oraz neuropatie. Pacjenci z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy powinni unikać NLPZ, gdyż montelukast nie eliminuje tej nadwrażliwości.
antagonista receptora leukotrienowego, depresja, eozynofilia, eozynofilia układowa, galaktozemia, glikokortykosteroid, krótko działający β-agonista, laktoza jednowodna, lek ratunkowy, montelukast doustny, montelukast sodowy, nadwrażliwość na ASA, neuropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, objawy płucne, ostry napad astmy, powikłanie kardiologiczne, skłonności samobójcze, wysypka naczyniowa, zaburzenia neuropsychiatryczne, zaburzenia zachowania, zapalenie naczyń, zespół Churga-Straussa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Remolexam 15 mg
Meloksykam w dawce dobowej 7,5 lub 15 mg, stosowany doustnie w terapii do roku, wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych typowych dla NLPZ, w tym zwiększonego ryzyka tętniczych zdarzeń zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Obserwuje się również powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują chorobę wrzodową, perforację, krwawienia (np. smoliste stolce, hematemeza), nudności, wymioty, biegunkę, zaparcia, wzdęcia, ból brzucha oraz wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Meloksykam może zaostrzać choroby zapalne jelit, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna, a także wywoływać rzadkie przypadki zapalenia błony śluzowej żołądka.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, ciężkie skórne działania niepożądane, granulocyt, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na ASA, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie, podwyższone ciśnienie tętnicze, reakcja anafilaktyczna, reakcja fotoalergiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, szum uszny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zdarzenie zatorowo-zakrzepowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona