czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego

Czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego to elementy zwiększające prawdopodobieństwo wystąpienia chorób układu krążenia, takich jak choroba wieńcowa, zawał serca, udar mózgu czy miażdżyca. Dzielą się one na modyfikowalne, czyli takie, na które pacjent ma wpływ, oraz niemodyfikowalne, których nie można zmienić.

Do czynników niemodyfikowalnych należą: wiek (ryzyko wzrasta u mężczyzn >45 lat i kobiet >55 lat), płeć męska, obciążenie rodzinne chorobami sercowo-naczyniowymi oraz predyspozycje genetyczne. Wśród czynników modyfikowalnych kluczowe znaczenie mają: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia (szczególnie podwyższony poziom LDL i obniżony HDL), cukrzyca, otyłość (zwłaszcza brzuszna), palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej, nieprawidłowa dieta oraz przewlekły stres.

Ocena ryzyka sercowo-naczyniowego jest podstawowym elementem prewencji pierwotnej i wtórnej. W praktyce klinicznej stosuje się różne narzędzia do jego szacowania, w tym skalę SCORE (Systematic Coronary Risk Evaluation) dla populacji europejskiej, która ocenia 10-letnie ryzyko zgonu z powodu incydentu sercowo-naczyniowego. Modyfikacja czynników ryzyka stanowi fundament postępowania profilaktycznego i terapeutycznego w kardiologii.

Kompleksowe podejście do redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego powinno obejmować zarówno farmakoterapię (leczenie nadciśnienia, dyslipidemii, cukrzycy), jak i modyfikację stylu życia. Efektywne zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego wymaga wielokierunkowych działań, w tym aktywności fizycznej (minimum 150 minut tygodniowo umiarkowanego wysiłku), diety śródziemnomorskiej, utrzymania prawidłowej masy ciała, zaprzestania palenia tytoniu oraz kontroli stresu.

Powiązane wpisy

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl