obrzęki w niewydolności serca

Obrzęki w niewydolności serca stanowią jeden z charakterystycznych objawów klinicznych zaawansowanej niewydolności krążenia. Powstają w wyniku retencji sodu i wody oraz zwiększonego ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach żylnych, co prowadzi do przesuwania się płynu z łożyska naczyniowego do przestrzeni pozanaczyniowej, głównie w tkance podskórnej.

W niewydolności prawokomorowej obrzęki typowo lokalizują się w okolicach najniżej położonych ciała – początkowo wokół kostek, następnie obejmują podudzia, uda, a w zaawansowanych przypadkach również powłoki brzuszne, krocze i narządy płciowe zewnętrzne. Charakterystyczną cechą jest ich symetryczność oraz nasilanie się w ciągu dnia, szczególnie po długotrwałym przebywaniu w pozycji stojącej lub siedzącej.

Mechanizm powstawania obrzęków w niewydolności serca obejmuje aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron, zwiększone wydzielanie wazopresyny oraz upośledzenie funkcji nerek z wtórną retencją sodu i wody. Dodatkowo dochodzi do wzrostu ciśnienia w żyłach systemowych, co zwiększa przepuszczalność naczyń i sprzyja przesiąkaniu płynu do tkanek.

Diagnostyka obrzęków w niewydolności serca opiera się na badaniu fizykalnym (ocena lokalizacji, symetryczności, obecności objawu dołka), badaniach laboratoryjnych (poziom peptydów natriuretycznych BNP/NT-proBNP), echokardiografii oraz ocenie funkcji nerek. Istotne jest różnicowanie z obrzękami o innej etiologii, takimi jak niewydolność żylna, niewydolność nerek czy hipoalbuminemia.

Leczenie obrzęków w niewydolności serca obejmuje terapię przyczynową niewydolności krążenia oraz stosowanie diuretyków (głównie pętlowych). W przypadkach opornych na standardowe leczenie stosuje się kombinacje diuretyków o różnych mechanizmach działania, ultrafiltrację lub metody dializacyjne. Ważne jest monitorowanie równowagi elektrolitowej i funkcji nerek podczas intensywnej diurezy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl