dawka śmiertelna dla 50% populacji
Dawka śmiertelna dla 50% populacji (LD50, ang. Lethal Dose 50%) to standardowy parametr toksykologiczny określający dawkę substancji, która powoduje śmierć połowy badanej populacji organizmów w określonym czasie po ekspozycji. Wartość ta wyrażana jest najczęściej w miligramach substancji na kilogram masy ciała (mg/kg).
Parametr LD50 stanowi kluczowy wskaźnik w ocenie toksyczności ostrej substancji chemicznych, leków, toksyn i innych związków. Niższa wartość LD50 wskazuje na wyższą toksyczność substancji. W praktyce klinicznej znajomość LD50 pomaga w ustalaniu bezpiecznych dawek terapeutycznych oraz w przewidywaniu potencjalnych skutków przedawkowania.
W medycynie sądowej i toksykologii klinicznej wartości LD50 są pomocne przy ocenie zatruć, opracowywaniu procedur leczenia zatruć oraz w identyfikacji substancji o szczególnie wysokim ryzyku toksycznym. Należy jednak pamiętać, że LD50 jest miarą statystyczną, a indywidualna wrażliwość na substancje toksyczne może znacząco różnić się między pacjentami ze względu na wiek, płeć, stan zdrowia i czynniki genetyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tantum Rosa 53,2 mg/g
Benzydamina, substancja czynna Tantum Rosa (53,2 mg/g, proszek do sporządzania roztworu dopochwowego), wykazuje bardzo korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Charakteryzuje się niską toksycznością ogólnoustrojową, z wartością LD50 około 1000-krotnie wyższą niż dawka terapeutyczna, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Ponadto, benzydamina nie wykazuje działania drażniącego na błonę śluzową przewodu pokarmowego, co minimalizuje ryzyko powikłań przy przypadkowej ekspozycji ogólnoustrojowej.
badanie przedkliniczne, benzydamina, dawka śmiertelna dla 50% populacji, dawka terapeutyczna, droga podania dopochwowa, działanie drażniące na błonę śluzową, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, LD50, profil bezpieczeństwa leku, przewód pokarmowy, rozwój embrionalny, rozwój płodu, rozwój prenatalny, rozwój zarodkowy, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Febrisan Zatoki 500 mg + 25 mg + 5 mg
Produkt złożony Febrisan Zatoki zawiera paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg) oraz fenylefrynę chlorowodorek (5 mg). Dane przedkliniczne dotyczące poszczególnych składników wskazują, że paracetamol charakteryzuje się LD50 u szczurów wynoszącą 1944 mg/kg (dożołądkowo) oraz 1205 mg/kg (dootrzewnowo), a u myszy 310 mg/kg (podskórnie) i 367 mg/kg (dootrzewnowo). Paracetamol nie wykazuje działania mutagennego w teście Amesa, nie jest teratogenny przy dawkach 4-20-krotnie przekraczających maksymalną dawkę dobową, jednak obserwowano zaburzenia spermatogenezy i zanik jąder u szczurów. Fenylefryna wykazuje LD50 na poziomie 350 mg/kg u szczurów i 120 mg/kg u myszy, nie wykazuje działania mutagennego, jednak brak jest danych dotyczących jej wpływu na reprodukcję i teratogenność. Kofeina wykazuje silne działanie mutagenne in vitro oraz potencjalne działanie teratogenne przy dużych dawkach, jednak brak jest danych dotyczących jej toksyczności ostrej i wpływu na reprodukcję.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna dla 50% populacji, dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, fenylefryna, kofeina, mutagenność, paracetamol, podanie dootrzewnowe, podanie dożołądkowe, podanie podskórne, produkt złożony, Salmonella typhimurium, spermatogeneza, test Amesa, toksyczność ostra, toksykologia, właściwości mutagenne, wpływ na reprodukcję, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Melatonina LEK-AM 5 mg
Melatonina LEK-AM wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szeregiem badań przedklinicznych, które nie wykazały istotnych efektów toksycznych przy dawkach terapeutycznych. W badaniach toksyczności ostrej u myszy wartość LD50 po podaniu doustnym wyniosła 1250 mg/kg masy ciała, co wskazuje na znaczny margines bezpieczeństwa. Testy genotoksyczności oraz ocena potencjału rakotwórczego nie wykazały ryzyka uszkodzeń materiału genetycznego ani zwiększonego ryzyka nowotworów. Ponadto, badania dotyczące wpływu na rozrodczość nie potwierdziły działania teratogennego melatoniny, co przemawia za jej bezpieczeństwem stosowania w populacji ogólnej.
badania przedkliniczne, badanie farmakologiczne, dawka śmiertelna dla 50% populacji, dawka śmiertelna LD50, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt toksyczny, genotoksyczność, melatonina, potencjał kancerogenny, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność rozrodcza, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sirupus Pini compositus (420 mg + 64 mg + 3,2 mg)/5 ml
Sirupus Pini compositus, zawierający wyciąg sosnowy, nalewkę z owocu kopru włoskiego oraz fosforan kodeiny półwodny, nie przeszedł kompleksowych badań toksykologicznych jako gotowa postać leku. Dostępne dane przedkliniczne dotyczą głównie poszczególnych składników, z naciskiem na kodeinę, która wykazuje największy potencjał toksyczny. Analiza parametrów LD50 i LDL0 wskazuje na stosunkowo niski profil toksyczności po jednorazowym podaniu, jednak brak jest badań toksyczności ostrej, przewlekłej i podprzewlekłej dla całego produktu oraz danych dotyczących efektów toksycznych przy wielokrotnym stosowaniu. Szczególną uwagę zwrócono na wpływ kodeiny na reprodukcję i rozwój płodu – fosforan kodeiny zakwalifikowano do kategorii C FDA, co oznacza, że stosowanie w ciąży jest dopuszczalne tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko dla płodu.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka śmiertelna dla 50% populacji, fosforan kodeiny, genotoksyczność, immunotoksyczność, kancerogenność, nalewka z kopru włoskiego, neurotoksyczność, proces reprodukcyjny, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wyciąg sosnowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dopaminum hydrochloricum WZF 4% 40 mg/ml
Przedkliniczne badania toksyczności dopaminy chlorowodorku wykazały istotne różnice międzygatunkowe w wrażliwości na jej działanie toksyczne, z LD50 wynoszącym 290 mg/kg mc. u myszy oraz 38,8 mg/kg mc. u szczurów po dożylnym podaniu. Ostre zatrucie charakteryzowało się głównie objawami ze strony układu oddechowego, takimi jak masywny krwotok i zastój krwi w płucach. W badaniach podostrych zaobserwowano zmiany narządowe, w tym przerost gruczołu krokowego, rozszerzenie pęcherza moczowego oraz wodonercze, co wskazuje na wpływ dopaminy na układ moczowo-płciowy. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (570 mg/kg mc./dobę) powodowało wzrost masy serca, nerek i płuc oraz zmniejszenie masy śledziony, sugerując potencjalne procesy adaptacyjne lub patologiczne oraz wpływ na układ immunologiczny.
chlorowodorek dopaminy, dawka śmiertelna dla 50% populacji, działanie emetyczne, krwotok, krwotok masywny, martwica mięśnia sercowego, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przerost prostaty, rozszerzenie pęcherza moczowego, toksyczność ostra, toksyczność podostra, układ endokrynny, układ immunologiczny, układ moczowo-płciowy, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wodonercze, zastój krwi w płucach