Działania niepożądane leku Telmisartan HCT EGIS

Telmisartan HCT EGIS jest złożonym produktem leczniczym zawierającym telmisartan i hydrochlorotiazyd, dostępnym w trzech wariantach dawkowania: 40 mg + 12,5 mg, 80 mg + 12,5 mg oraz 80 mg + 25 mg. Podobnie jak każdy lek, Telmisartan HCT EGIS może powodować działania niepożądane, aczkolwiek nie u każdego one wystąpią. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego jest kluczowa dla optymalizacji terapii pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.¹

Profil bezpieczeństwa leku

Profil bezpieczeństwa leku Telmisartan HCT EGIS został dobrze poznany w trakcie badań klinicznych i doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym są zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. W rzadkich przypadkach (≥1/10 000 do <1/1000) może wystąpić ciężki obrzęk naczynioruchowy, który potencjalnie zagraża życiu.²

W kontrolowanych badaniach klinicznych częstość występowania działań niepożądanych podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS była porównywalna z częstością występowania podczas stosowania samego telmisartanu. Nie zaobserwowano zależności między częstością występowania działań niepożądanych a dawką leku, płcią, wiekiem czy rasą pacjentów.³

Działania niepożądane w odniesieniu do układów narządowych

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS mogą wynikać z działania każdego ze składników leku. Poniżej przedstawiono działania niepożądane z uwzględnieniem klasyfikacji układów narządowych i częstości występowania.⁴

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

W rzadkich przypadkach (≥1/10 000 do <1/1000) podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS może dojść do zapalenia oskrzeli, zapalenia gardła lub zapalenia zatok. Niepokojącym powikłaniem, które może wystąpić w trakcie terapii telmisartanem, jest posocznica, w tym przypadki zakończone zgonem. U pacjentów z Japonii zaobserwowano większą częstość występowania posocznicy w porównaniu do placebo, co wykazano w badaniu PRoFESS, choć związek przyczynowy pozostaje nieustalony.⁵

Warto odnotować, że w trakcie terapii samym hydrochlorotiazydem może wystąpić zapalenie ślinianki, choć częstość tego powikłania nie jest znana.⁶

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Chociaż nie raportowano zaburzeń hematologicznych dla kombinacji telmisartanu z hydrochlorotiazydem, należy pamiętać, że oba składniki mogą powodować istotne zaburzenia hematologiczne. Hydrochlorotiazyd może prowadzić do niedokrwistości aplastycznej, niedokrwistości hemolitycznej, niewydolności szpiku kostnego, leukopenii, neutropenii i agranulocytozy, a telmisartan może powodować niedokrwistość, eozynofilię i małopłytkowość.⁷

Zaburzenia układu immunologicznego

Podczas terapii Telmisartan HCT EGIS może dojść do zaostrzenia lub aktywacji tocznia rumieniowatego układowego. Ponadto, szczególnie w przypadku składnika telmisartanowego, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości i reakcje anafilaktyczne.⁸

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Wśród zaburzeń metabolicznych związanych ze stosowaniem Telmisartan HCT EGIS wymienia się niezbyt częstą hipokaliemię oraz rzadko występującą hiperurykemię i hiponatremię. Warto zauważyć, że hydrochlorotiazyd może powodować hipomagnezemię (często) i hiperkalcemię (rzadko), a także zasadowicę hipochloremiczną (bardzo rzadko).⁹

Hydrochlorotiazyd może także spowodować zaburzenia równowagi elektrolitowej, hipercholesterolemię, hiperglikemię i hipowolemię. W przypadku pacjentów z cukrzycą leczonych telmisartanem, rzadko może wystąpić hipoglikemia.¹⁰

Zaburzenia psychiczne

W trakcie terapii Telmisartan HCT EGIS niezbyt często może wystąpić niepokój, a rzadko depresja.¹¹

Zaburzenia układu nerwowego

Najczęstsze działanie niepożądane dotyczące układu nerwowego to zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego. Niezbyt często mogą wystąpić omdlenia i parestezje, natomiast rzadko bezsenność i zaburzenia snu. U pacjentów leczonych telmisartanem rzadko obserwowano również senność.¹²

Zaburzenia oka i błędnika

Rzadko podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS mogą wystąpić zaburzenia widzenia i niewyraźne widzenie. Niezbyt często mogą pojawić się zawroty głowy pochodzenia błędnikowego.¹³

Stosowanie hydrochlorotiazydu wiąże się z ryzykiem wystąpienia widzenia na żółto, nadmiernego nagromadzenia płynu między naczyniówką a twardówką, ostrej krótkowzroczności oraz ostrej jaskry z zamkniętym kątem przesączania.¹⁴

Zaburzenia serca i naczyniowe

Niezbyt często w trakcie leczenia Telmisartan HCT EGIS występuje tachykardia, zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie i niedociśnienie ortostatyczne. W przypadku stosowania telmisartanu niezbyt często może wystąpić bradykardia.¹⁵

W przypadku stosowania hydrochlorotiazydu z nieokreśloną częstością może wystąpić martwicze zapalenie naczyń.¹⁶

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Niezbyt często w trakcie terapii Telmisartan HCT EGIS może wystąpić duszność, a rzadko zespół zaburzeń oddechowych (w tym zapalenie płuc oraz obrzęk płuc). Warto podkreślić, że zarówno hydrochlorotiazyd (bardzo rzadko), jak i telmisartan (bardzo rzadko) mogą powodować śródmiąższową chorobę płuc oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS).¹⁷

Zaburzenia żołądka i jelit

Niezbyt często podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS mogą wystąpić biegunka, suchość błon śluzowych w jamie ustnej i wzdęcia. Rzadko obserwuje się ból brzucha, zaparcia, dyspepsję, wymioty i zapalenie żołądka.¹⁸

Wśród działań niepożądanych związanych z hydrochlorotiazydem często występują nudności, a z nieokreśloną częstością zapalenie trzustki.¹⁹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS może dojść do nieprawidłowej czynności wątroby/zaburzeń wątroby. Warto podkreślić, że większość przypadków nieprawidłowej czynności wątroby zgłoszonych po wprowadzeniu produktu do obrotu wystąpiła u pacjentów z Japonii, u których istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych.²⁰

Hydrochlorotiazyd może powodować żółtaczkę miąższową i żółtaczkę cholestatyczną.²¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Rzadko podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS mogą wystąpić obrzęk naczynioruchowy (nawet zakończony zgonem), rumień, świąd, wysypka, nadmierne pocenie się i pokrzywka.²²

Hydrochlorotiazyd może powodować ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół o typie tocznia, reakcje nadwrażliwości na światło, zapalenie naczyń skóry, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i rumień wielopostaciowy.²³

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Niezbyt często podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS mogą wystąpić ból pleców, skurcze mięśni i ból mięśni. Rzadziej obserwuje się ból stawów, kurcze mięśni i ból kończyn.²⁴

Zaburzenia nerek i układu moczowego

W związku ze stosowaniem telmisartanu niezbyt często może wystąpić niewydolność nerek (w tym ostra niewydolność nerek). Hydrochlorotiazyd może powodować śródmiąższowe zapalenie nerek, zaburzenia czynności nerek i cukromocz.²⁵

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Niezbyt często podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS mogą wystąpić zaburzenia erekcji.²⁶

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Niezbyt często podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS może wystąpić ból w klatce piersiowej, a rzadko objawy grypopodobne i ból. W przypadku leczenia telmisartanem niezbyt często obserwuje się osłabienie.²⁷

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Niezbyt często podczas stosowania Telmisartan HCT EGIS może dojść do zwiększenia stężenia kwasu moczowego we krwi, a rzadko do zwiększenia stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenia aktywności fosfokinazy kreatynowej we krwi i zwiększonej aktywności enzymów wątrobowych.²⁸

Nowotwory

W oparciu o dostępne dane z badań epidemiologicznych zaobserwowano zależny od dawki skumulowanej związek między stosowaniem hydrochlorotiazydu a nieczerniakowym rakiem skóry (rakiem podstawnokomórkowym i rakiem kolczystokomórkowym).²⁹

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Szczególne uwagi kliniczne

Istnieją pewne istotne aspekty kliniczne dotyczące działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi lekarzy przepisujących Telmisartan HCT EGIS.

Zaburzenia elektrolitowe

Hydrochlorotiazyd może spowodować lub nasilić zmniejszenie objętości krwi krążącej, co może prowadzić do zaburzeń elektrolitowych. Zaburzenia te mogą manifestować się jako hipokaliemia, hiponatremia, hipomagnezemia czy zasadowica hipochloremiczna.³⁰

Nieczerniakowy rak skóry

Zaobserwowano zależny od dawki skumulowanej związek między hydrochlorotiazydem a nieczerniakowym rakiem skóry. Ryzyko to dotyczy zarówno raka podstawnokomórkowego, jak i raka kolczystokomórkowego.³¹

Nieprawidłowa czynność wątroby

Większość przypadków nieprawidłowej czynności wątroby/zaburzeń czynności wątroby zgłoszonych po wprowadzeniu produktu do obrotu wystąpiła u pacjentów z Japonii. U osób pochodzenia japońskiego istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych.³²

Śródmiąższowa choroba płuc

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc pozostające w związku czasowym z przyjmowaniem telmisartanu. Nie ustalono jednak związku przyczynowego.³³

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: + 48 22 49 21 301, Faks: + 48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.³⁴