Działania niepożądane
Hydrochlorothiazide Aurovitas 12,5 mg

Hydrochlorothiazide Aurovitas, jako diuretyk tiazydowy, wywołuje liczne działania niepożądane, głównie związane z zaburzeniami metabolicznymi i elektrolitowymi. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię oraz podwyższone stężenie lipidów we krwi, a także hiperurykemię, hipomagnezemię i hiponatremię. Rzadziej występują hiperkalcemia, hiperglikemia z glikozurią oraz zaostrzenie cukrzycy metabolicznej. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do alkalozy hipochloremicznej. Ponadto, rzadko obserwuje się małopłytkowość, depresję szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczną, leukopenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość aplastyczną. Długotrwałe stosowanie leku wiąże się z ryzykiem rozwoju nieczerniakowego raka skóry (NMSC), w tym raka podstawnokomórkowego i płaskonabłonkowego, z zależnością od dawki kumulacyjnej. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz pokrzywka i reakcje skórne.

Działania niepożądane leku Hydrochlorothiazide Aurovitas

Lek Hydrochlorothiazide Aurovitas (hydrochlorotiazyd) może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Jako diuretyk tiazydowy wpływa na równowagę wodno-elektrolitową organizmu, co przyczynia się do wystąpienia określonych objawów ubocznych podczas terapii.<sup data-drug="Hydrochlorothiazide Aurovitas" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania działań niepożądanych wymienionych poniżej zostały określone następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (1

Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi hydrochlorotiazydu są zaburzenia metaboliczne. Hipokaliemia oraz podwyższone stężenie lipidów we krwi występują bardzo często i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Często obserwuje się również hiperurykemię, hipomagnezemię oraz hiponatremię. Rzadziej występują hiperkalcemia, hiperglikemia z glikozurią oraz zaostrzenie cukrzycy metabolicznej. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do alkalozy hipochloremicznej, która stanowi poważne zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej.2

Zaburzenia hematologiczne

Stosowanie hydrochlorotiazydu może prowadzić do zaburzeń krwi i układu chłonnego. Rzadko obserwuje się małopłytkowość, niekiedy z towarzyszącą plamicą. Do bardzo rzadkich powikłań hematologicznych należą: depresja szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczna, leukopenia i agranulocytoza. Z częstością nieznaną raportowano niedokrwistość aplastyczną, która stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta.3

Nowotwory związane z leczeniem

Z nieznaną częstością występowania raportowano przypadki nieczerniakowego raka skóry (raka podstawnokomórkowego i raka płaskonabłonkowego). Badania epidemiologiczne wykazały zależną od dawki korelację między stosowaniem hydrochlorotiazydu a występowaniem NMSC (nieczerniakowego raka skóry).4

Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne

Rzadko występującymi objawami neurologicznymi są bóle głowy, zawroty głowy i parestezje. W sferze psychicznej hydrochlorotiazyd może rzadko powodować zaburzenia snu i depresję.5

Zaburzenia okulistyczne

Rzadko obserwuje się zaburzenia widzenia. Z nieznaną częstością występowania raportowano poważniejsze powikłania okulistyczne: ostrą krótkowzroczność, wtórną jaskrę z zamknięciem kąta oraz wysięk do naczyniówki (nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką).6

Zaburzenia układu krążenia

W zakresie układu sercowo-naczyniowego hydrochlorotiazyd może rzadko powodować arytmie, natomiast często występuje niedociśnienie ortostatyczne.7

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Częstymi objawami ze strony przewodu pokarmowego są biegunka, utrata apetytu, nudności i wymioty. Rzadziej występują dyskomfort w jamie brzusznej i zaparcia. Bardzo rzadko może dojść do zapalenia trzustki, które stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.8

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko obserwuje się cholestazę wewnątrzwątrobową i żółtaczkę.9

Zaburzenia skórne

Często występują pokrzywka i inne reakcje skórne. Rzadko pojawia się reakcja nadwrażliwości na światło. Do bardzo rzadkich, ale poważnych, powikłań dermatologicznych należą: toczeń rumieniowaty, reaktywacja tocznia rumieniowatego, martwicze zapalenie naczyń i toksyczna martwica naskórka. Z nieznaną częstością raportowano rumień wielopostaciowy.10

Zaburzenia nerek i układu moczowego

Niezbyt często obserwuje się ostre zaburzenie czynności nerek, natomiast z nieznaną częstością występują zaburzenia czynności nerek.11

Zaburzenia układu oddechowego

Bardzo rzadko może wystąpić zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), stanowiący zagrożenie dla życia.12

Inne zaburzenia

Impotencja jest często zgłaszanym działaniem niepożądanym. Z nieznaną częstością występują skurcze mięśni, astenia i gorączka. Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości.13

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku Hydrochlorothiazide Aurovitas

Poważne powikłania metaboliczne

Zaburzenia elektrolitowe, szczególnie hipokaliemia, mogą prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji. Niedobór potasu może powodować zmęczenie, osłabienie mięśni, parestezje, niedowład, apatię, wzdęcia, zaparcia oraz zaburzenia rytmu serca. W ciężkich przypadkach może dojść do porażennej niedrożności jelit, utraty przytomności i śpiączki hipokaliemicznej.14

Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem

Przedawkowanie hydrochlorotiazydu może prowadzić do stanów zagrażających życiu. W przypadku ostrego lub przewlekłego przedawkowania obserwuje się nasilone objawy utraty płynów i elektrolitów, takie jak:

  • wzmożone pragnienie
  • osłabienie
  • zawroty głowy
  • wymioty
  • bóle i skurcze mięśni (np. skurcze łydek)
  • bóle głowy
  • tachykardia
  • niedociśnienie i niedociśnienie ortostatyczne

Odwodnienie i hipowolemia mogą prowadzić do zagęszczenia krwi, drgawek, letargu, splątania, zapaści i ostrej niewydolności nerek. Mogą również wystąpić zaburzenia elektrolitowe z towarzyszącymi zaburzeniami rytmu serca.15

Poważne dermatologiczne działania niepożądane

Hydrochlorotiazyd może w rzadkich przypadkach wywoływać poważne reakcje skórne, takie jak toksyczna martwica naskórka, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Dodatkowo, długotrwałe stosowanie leku może zwiększać ryzyko rozwoju nieczerniakowego raka skóry.16

Hematologiczne działania niepożądane

Agranulocytoza, leukopenia i niedokrwistość aplastyczna są rzadkimi, ale potencjalnie śmiertelnymi powikłaniami leczenia hydrochlorotiazydem. Wymagają one natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia.17

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone Rak podstawnokomórkowy skóry Nieznana Ryzyko wzrasta przy długotrwałym stosowaniu leku i jest zależne od dawki kumulacyjnej
Rak płaskonabłonkowy skóry Nieznana
Obserwowano związek między stosowaniem HCTZ a występowaniem nieczerniakowego raka skóry
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Małopłytkowość (niekiedy z plamicą) Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi, może objawiać się krwawieniami
Depresja szpiku kostnego Bardzo rzadko Upośledzenie funkcji szpiku kostnego i produkcji komórek krwi
Niedokrwistość hemolityczna Bardzo rzadko Rozpad czerwonych krwinek prowadzący do anemii
Leukopenia, agranulocytoza Bardzo rzadko Zmniejszenie liczby białych krwinek, zwiększające podatność na infekcje
Niedokrwistość aplastyczna Nieznana Niewydolność szpiku kostnego prowadząca do anemii, leukopenii i trombocytopenii
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja nadwrażliwości Bardzo rzadko Nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na hydrochlorotiazyd
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Hipokaliemia, podwyższone stężenie lipidów we krwi Bardzo często Niedobór potasu, zwiększenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów
Hiperurykemia Często Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi, może prowadzić do dny moczanowej
Hipomagnezemia, hiponatremia Często Niedobór magnezu i sodu we krwi
Hiperkalcemia Rzadko Zwiększone stężenie wapnia we krwi
Hiperglikemia i glikozuria, zaostrzenie cukrzycy metabolicznej Rzadko Zwiększone stężenie glukozy we krwi i w moczu, pogorszenie przebiegu cukrzycy
Alkaloza hipochloremiczna Bardzo rzadko Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej związane z niedoborem chlorków
Zaburzenia psychiczne Zaburzenia snu Rzadko Problemy z zasypianiem, utrzymaniem snu lub jego jakością
Depresja Rzadko Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, zaburzenia snu i apetytu
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Rzadko Dolegliwości bólowe głowy o różnym nasileniu
Zawroty głowy Rzadko Uczucie wirowania, niestabilności i zaburzenia równowagi
Parestezje Rzadko Nieprawidłowe odczucia skórne: mrowienie, drętwienie, pieczenie
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Rzadko Różnorodne zaburzenia funkcji wzrokowych
Ostra krótkowzroczność i wtórna jaskra z zamknięciem kąta Nieznana Nagłe pogorszenie widzenia na odległość, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego
Wysięk do naczyniówki Nieznana Gromadzenie się płynu między naczyniówką a twardówką oka
Zaburzenia serca Arytmie Rzadko Zaburzenia rytmu serca
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie ortostatyczne Często Spadek ciśnienia krwi przy zmianie pozycji na stojącą
Zaburzenia układu oddechowego Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) Bardzo rzadko Ciężka, zagrażająca życiu niewydolność oddechowa
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Biegunka, utrata apetytu, nudności i wymioty Często Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
Dyskomfort w jamie brzusznej Rzadko Uczucie niestrawności, wzdęcia, ból brzucha
Zaparcia Rzadko Utrudnione lub rzadkie wypróżnianie
Zapalenie trzustki Bardzo rzadko Stan zapalny trzustki, objawiający się silnym bólem brzucha
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Cholestaza wewnątrzwątrobowa Rzadko Upośledzenie odpływu żółci z wątroby
Żółtaczka Rzadko Zażółcenie skóry i białkówek oczu z powodu zwiększonego stężenia bilirubiny
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Pokrzywka i inne reakcje skórne Często Swędzące, obrzękowe wykwity skórne i inne zmiany skórne
Reakcja nadwrażliwości na światło Rzadko Nadmierna reakcja skóry na ekspozycję na światło słoneczne
Toczeń rumieniowaty, reaktywacja tocznia rumieniowatego Bardzo rzadko Choroba autoimmunologiczna lub jej zaostrzenie
Martwicze zapalenie naczyń, toksyczna martwica naskórka Bardzo rzadko Ciężkie, zagrażające życiu choroby skóry i naczyń
Rumień wielopostaciowy Nieznana Reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Skurcze mięśni Nieznana Mimowolne, bolesne skurcze mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Ostre zaburzenie czynności nerek Niezbyt często Nagłe pogorszenie funkcji nerek
Zaburzenia czynności nerek Nieznana Różne formy upośledzenia funkcji nerek
Zaburzenia układu rozrodczego Impotencja Często Zaburzenia erekcji u mężczyzn
Zaburzenia ogólne Astenia Nieznana Ogólne osłabienie, zmęczenie
Gorączka Nieznana Podwyższona temperatura ciała

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy rozważyć przerwanie leczenia hydrochlorotiazydem i zastosowanie odpowiedniej terapii objawowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na równowagę wodno-elektrolitową, którą w razie zaburzeń należy niezwłocznie korygować.18

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania hydrochlorotiazydu należy natychmiast przerwać podawanie leku. Jeśli przedawkowanie nastąpiło niedawno, należy podjąć próby zmniejszenia wchłaniania substancji czynnej poprzez:

  1. Wywołanie wymiotów
  2. Płukanie żołądka
  3. Podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku

Konieczna jest regularna kontrola czynności życiowych, równowagi wodno-elektrolitowej, metabolizmu kwasowo-zasadowego oraz stężenia glukozy we krwi.19

W zależności od stwierdzonych zaburzeń należy wdrożyć odpowiednie leczenie:

  • W przypadku hipowolemii: uzupełnienie płynów
  • W przypadku hipokaliemii: suplementacja potasu
  • W przypadku zapaści: pozycja Trendelenburga, w razie potrzeby terapia przeciwwstrząsowa

Leczenie podtrzymujące powinno być stosowane we wszystkich przypadkach przedawkowania.20

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, fax: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl21

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.22

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl