Działania niepożądane
Hydrochlorothiazide Aurovitas 12,5 mg
Hydrochlorothiazide Aurovitas, jako diuretyk tiazydowy, wywołuje liczne działania niepożądane, głównie związane z zaburzeniami metabolicznymi i elektrolitowymi. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię oraz podwyższone stężenie lipidów we krwi, a także hiperurykemię, hipomagnezemię i hiponatremię. Rzadziej występują hiperkalcemia, hiperglikemia z glikozurią oraz zaostrzenie cukrzycy metabolicznej. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do alkalozy hipochloremicznej. Ponadto, rzadko obserwuje się małopłytkowość, depresję szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczną, leukopenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość aplastyczną. Długotrwałe stosowanie leku wiąże się z ryzykiem rozwoju nieczerniakowego raka skóry (NMSC), w tym raka podstawnokomórkowego i płaskonabłonkowego, z zależnością od dawki kumulacyjnej. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz pokrzywka i reakcje skórne.
- Działania niepożądane leku Hydrochlorothiazide Aurovitas
- Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe
- Zaburzenia hematologiczne
- Nowotwory związane z leczeniem
- Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne
- Zaburzenia okulistyczne
- Zaburzenia układu krążenia
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skórne
- Zaburzenia nerek i układu moczowego
- Zaburzenia układu oddechowego
- Inne zaburzenia
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku Hydrochlorothiazide Aurovitas
- Poważne powikłania metaboliczne
- Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem
- Poważne dermatologiczne działania niepożądane
- Hematologiczne działania niepożądane
- Tabela działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Hydrochlorothiazide Aurovitas
Lek Hydrochlorothiazide Aurovitas (hydrochlorotiazyd) może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Jako diuretyk tiazydowy wpływa na równowagę wodno-elektrolitową organizmu, co przyczynia się do wystąpienia określonych objawów ubocznych podczas terapii.<sup data-drug="Hydrochlorothiazide Aurovitas" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości występowania działań niepożądanych wymienionych poniżej zostały określone następująco: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (1
Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe
Najczęstszymi działaniami niepożądanymi hydrochlorotiazydu są zaburzenia metaboliczne. Hipokaliemia oraz podwyższone stężenie lipidów we krwi występują bardzo często i mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Często obserwuje się również hiperurykemię, hipomagnezemię oraz hiponatremię. Rzadziej występują hiperkalcemia, hiperglikemia z glikozurią oraz zaostrzenie cukrzycy metabolicznej. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do alkalozy hipochloremicznej, która stanowi poważne zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej.2
Zaburzenia hematologiczne
Stosowanie hydrochlorotiazydu może prowadzić do zaburzeń krwi i układu chłonnego. Rzadko obserwuje się małopłytkowość, niekiedy z towarzyszącą plamicą. Do bardzo rzadkich powikłań hematologicznych należą: depresja szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczna, leukopenia i agranulocytoza. Z częstością nieznaną raportowano niedokrwistość aplastyczną, która stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta.3
Nowotwory związane z leczeniem
Z nieznaną częstością występowania raportowano przypadki nieczerniakowego raka skóry (raka podstawnokomórkowego i raka płaskonabłonkowego). Badania epidemiologiczne wykazały zależną od dawki korelację między stosowaniem hydrochlorotiazydu a występowaniem NMSC (nieczerniakowego raka skóry).4
Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne
Rzadko występującymi objawami neurologicznymi są bóle głowy, zawroty głowy i parestezje. W sferze psychicznej hydrochlorotiazyd może rzadko powodować zaburzenia snu i depresję.5
Zaburzenia okulistyczne
Rzadko obserwuje się zaburzenia widzenia. Z nieznaną częstością występowania raportowano poważniejsze powikłania okulistyczne: ostrą krótkowzroczność, wtórną jaskrę z zamknięciem kąta oraz wysięk do naczyniówki (nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką).6
Zaburzenia układu krążenia
W zakresie układu sercowo-naczyniowego hydrochlorotiazyd może rzadko powodować arytmie, natomiast często występuje niedociśnienie ortostatyczne.7
Zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Częstymi objawami ze strony przewodu pokarmowego są biegunka, utrata apetytu, nudności i wymioty. Rzadziej występują dyskomfort w jamie brzusznej i zaparcia. Bardzo rzadko może dojść do zapalenia trzustki, które stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.8
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Rzadko obserwuje się cholestazę wewnątrzwątrobową i żółtaczkę.9
Zaburzenia skórne
Często występują pokrzywka i inne reakcje skórne. Rzadko pojawia się reakcja nadwrażliwości na światło. Do bardzo rzadkich, ale poważnych, powikłań dermatologicznych należą: toczeń rumieniowaty, reaktywacja tocznia rumieniowatego, martwicze zapalenie naczyń i toksyczna martwica naskórka. Z nieznaną częstością raportowano rumień wielopostaciowy.10
Zaburzenia nerek i układu moczowego
Niezbyt często obserwuje się ostre zaburzenie czynności nerek, natomiast z nieznaną częstością występują zaburzenia czynności nerek.11
Zaburzenia układu oddechowego
Bardzo rzadko może wystąpić zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), stanowiący zagrożenie dla życia.12
Inne zaburzenia
Impotencja jest często zgłaszanym działaniem niepożądanym. Z nieznaną częstością występują skurcze mięśni, astenia i gorączka. Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości.13
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku Hydrochlorothiazide Aurovitas
Poważne powikłania metaboliczne
Zaburzenia elektrolitowe, szczególnie hipokaliemia, mogą prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji. Niedobór potasu może powodować zmęczenie, osłabienie mięśni, parestezje, niedowład, apatię, wzdęcia, zaparcia oraz zaburzenia rytmu serca. W ciężkich przypadkach może dojść do porażennej niedrożności jelit, utraty przytomności i śpiączki hipokaliemicznej.14
Niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem
Przedawkowanie hydrochlorotiazydu może prowadzić do stanów zagrażających życiu. W przypadku ostrego lub przewlekłego przedawkowania obserwuje się nasilone objawy utraty płynów i elektrolitów, takie jak:
- wzmożone pragnienie
- osłabienie
- zawroty głowy
- wymioty
- bóle i skurcze mięśni (np. skurcze łydek)
- bóle głowy
- tachykardia
- niedociśnienie i niedociśnienie ortostatyczne
Odwodnienie i hipowolemia mogą prowadzić do zagęszczenia krwi, drgawek, letargu, splątania, zapaści i ostrej niewydolności nerek. Mogą również wystąpić zaburzenia elektrolitowe z towarzyszącymi zaburzeniami rytmu serca.15
Poważne dermatologiczne działania niepożądane
Hydrochlorotiazyd może w rzadkich przypadkach wywoływać poważne reakcje skórne, takie jak toksyczna martwica naskórka, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Dodatkowo, długotrwałe stosowanie leku może zwiększać ryzyko rozwoju nieczerniakowego raka skóry.16
Hematologiczne działania niepożądane
Agranulocytoza, leukopenia i niedokrwistość aplastyczna są rzadkimi, ale potencjalnie śmiertelnymi powikłaniami leczenia hydrochlorotiazydem. Wymagają one natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia.17
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | Rak podstawnokomórkowy skóry | Nieznana | Ryzyko wzrasta przy długotrwałym stosowaniu leku i jest zależne od dawki kumulacyjnej |
| Rak płaskonabłonkowy skóry | Nieznana | ||
| Obserwowano związek między stosowaniem HCTZ a występowaniem nieczerniakowego raka skóry | |||
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Małopłytkowość (niekiedy z plamicą) | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi, może objawiać się krwawieniami |
| Depresja szpiku kostnego | Bardzo rzadko | Upośledzenie funkcji szpiku kostnego i produkcji komórek krwi | |
| Niedokrwistość hemolityczna | Bardzo rzadko | Rozpad czerwonych krwinek prowadzący do anemii | |
| Leukopenia, agranulocytoza | Bardzo rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek, zwiększające podatność na infekcje | |
| Niedokrwistość aplastyczna | Nieznana | Niewydolność szpiku kostnego prowadząca do anemii, leukopenii i trombocytopenii | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcja nadwrażliwości | Bardzo rzadko | Nadmierna odpowiedź układu immunologicznego na hydrochlorotiazyd |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipokaliemia, podwyższone stężenie lipidów we krwi | Bardzo często | Niedobór potasu, zwiększenie stężenia cholesterolu i trójglicerydów |
| Hiperurykemia | Często | Zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi, może prowadzić do dny moczanowej | |
| Hipomagnezemia, hiponatremia | Często | Niedobór magnezu i sodu we krwi | |
| Hiperkalcemia | Rzadko | Zwiększone stężenie wapnia we krwi | |
| Hiperglikemia i glikozuria, zaostrzenie cukrzycy metabolicznej | Rzadko | Zwiększone stężenie glukozy we krwi i w moczu, pogorszenie przebiegu cukrzycy | |
| Alkaloza hipochloremiczna | Bardzo rzadko | Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej związane z niedoborem chlorków | |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia snu | Rzadko | Problemy z zasypianiem, utrzymaniem snu lub jego jakością |
| Depresja | Rzadko | Obniżenie nastroju, utrata zainteresowań, zaburzenia snu i apetytu | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Rzadko | Dolegliwości bólowe głowy o różnym nasileniu |
| Zawroty głowy | Rzadko | Uczucie wirowania, niestabilności i zaburzenia równowagi | |
| Parestezje | Rzadko | Nieprawidłowe odczucia skórne: mrowienie, drętwienie, pieczenie | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Rzadko | Różnorodne zaburzenia funkcji wzrokowych |
| Ostra krótkowzroczność i wtórna jaskra z zamknięciem kąta | Nieznana | Nagłe pogorszenie widzenia na odległość, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego | |
| Wysięk do naczyniówki | Nieznana | Gromadzenie się płynu między naczyniówką a twardówką oka | |
| Zaburzenia serca | Arytmie | Rzadko | Zaburzenia rytmu serca |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie ortostatyczne | Często | Spadek ciśnienia krwi przy zmianie pozycji na stojącą |
| Zaburzenia układu oddechowego | Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) | Bardzo rzadko | Ciężka, zagrażająca życiu niewydolność oddechowa |
| Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Biegunka, utrata apetytu, nudności i wymioty | Często | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego |
| Dyskomfort w jamie brzusznej | Rzadko | Uczucie niestrawności, wzdęcia, ból brzucha | |
| Zaparcia | Rzadko | Utrudnione lub rzadkie wypróżnianie | |
| Zapalenie trzustki | Bardzo rzadko | Stan zapalny trzustki, objawiający się silnym bólem brzucha | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Cholestaza wewnątrzwątrobowa | Rzadko | Upośledzenie odpływu żółci z wątroby |
| Żółtaczka | Rzadko | Zażółcenie skóry i białkówek oczu z powodu zwiększonego stężenia bilirubiny | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka i inne reakcje skórne | Często | Swędzące, obrzękowe wykwity skórne i inne zmiany skórne |
| Reakcja nadwrażliwości na światło | Rzadko | Nadmierna reakcja skóry na ekspozycję na światło słoneczne | |
| Toczeń rumieniowaty, reaktywacja tocznia rumieniowatego | Bardzo rzadko | Choroba autoimmunologiczna lub jej zaostrzenie | |
| Martwicze zapalenie naczyń, toksyczna martwica naskórka | Bardzo rzadko | Ciężkie, zagrażające życiu choroby skóry i naczyń | |
| Rumień wielopostaciowy | Nieznana | Reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami tarczowatymi | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Skurcze mięśni | Nieznana | Mimowolne, bolesne skurcze mięśni |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Ostre zaburzenie czynności nerek | Niezbyt często | Nagłe pogorszenie funkcji nerek |
| Zaburzenia czynności nerek | Nieznana | Różne formy upośledzenia funkcji nerek | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Impotencja | Często | Zaburzenia erekcji u mężczyzn |
| Zaburzenia ogólne | Astenia | Nieznana | Ogólne osłabienie, zmęczenie |
| Gorączka | Nieznana | Podwyższona temperatura ciała | |
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia poważnych działań niepożądanych należy rozważyć przerwanie leczenia hydrochlorotiazydem i zastosowanie odpowiedniej terapii objawowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na równowagę wodno-elektrolitową, którą w razie zaburzeń należy niezwłocznie korygować.18
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W przypadku przedawkowania hydrochlorotiazydu należy natychmiast przerwać podawanie leku. Jeśli przedawkowanie nastąpiło niedawno, należy podjąć próby zmniejszenia wchłaniania substancji czynnej poprzez:
- Wywołanie wymiotów
- Płukanie żołądka
- Podanie węgla aktywowanego w celu zmniejszenia wchłaniania leku
Konieczna jest regularna kontrola czynności życiowych, równowagi wodno-elektrolitowej, metabolizmu kwasowo-zasadowego oraz stężenia glukozy we krwi.19
W zależności od stwierdzonych zaburzeń należy wdrożyć odpowiednie leczenie:
- W przypadku hipowolemii: uzupełnienie płynów
- W przypadku hipokaliemii: suplementacja potasu
- W przypadku zapaści: pozycja Trendelenburga, w razie potrzeby terapia przeciwwstrząsowa
Leczenie podtrzymujące powinno być stosowane we wszystkich przypadkach przedawkowania.20
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, fax: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl21
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania