Na⁺/K⁺-ATPaza

Na⁺/K⁺-ATPaza (pompa sodowo-potasowa) to kluczowy enzym błonowy, który aktywnie transportuje jony sodu na zewnątrz komórki i jony potasu do jej wnętrza, wykorzystując energię z hydrolizy ATP. Stosunek transportowanych jonów wynosi 3 Na⁺ na zewnątrz do 2 K⁺ do wewnątrz, co przyczynia się do powstania elektrochemicznego gradientu błonowego.

Enzym ten należy do rodziny ATPaz typu P i występuje w błonach komórkowych praktycznie wszystkich komórek organizmu, szczególnie licznie w tkance nerwowej, mięśniowej i nerkach. Jego aktywność ma fundamentalne znaczenie dla utrzymania potencjału spoczynkowego błony komórkowej, regulacji objętości komórki oraz napędzania transportu wtórnego (symportu i antyportu) wielu substancji, w tym glukozy, aminokwasów i jonów wapnia.

Na⁺/K⁺-ATPaza jest farmakologicznym punktem uchwytu glikozydów nasercowych, takich jak digoksyna, które poprzez hamowanie tego enzymu zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego. Zaburzenia funkcji pompy sodowo-potasowej wiążą się z patogenezą wielu chorób, w tym nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz niektórych chorób neurologicznych. Najnowsze badania wskazują również na jej rolę w procesach sygnalizacji komórkowej, niezależnych od funkcji transportowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl