astma zawodowa
Astma zawodowa to schorzenie układu oddechowego spowodowane ekspozycją na alergeny lub substancje drażniące występujące w środowisku pracy. Charakteryzuje się nawracającymi epizodami duszności, świszczącego oddechu, kaszlu i uczucia ściskania w klatce piersiowej, które mają związek z wykonywaniem określonych czynności zawodowych.
Patofizjologicznie astma zawodowa wiąże się z nadreaktywnością oskrzeli wywołaną przez ponad 400 zidentyfikowanych czynników zawodowych, w tym alergeny wysokocząsteczkowe (np. białka zwierzęce, enzymy, lateks) oraz związki niskocząsteczkowe (np. izocyjaniany, bezwodniki kwasowe, sole metali). Mechanizm rozwoju może być zarówno immunologiczny (z udziałem IgE), jak i nieimmunologiczny (poprzez bezpośrednie działanie drażniące).
Diagnostyka astmy zawodowej obejmuje szczegółowy wywiad zawodowy, badania czynnościowe układu oddechowego, testy prowokacyjne, monitorowanie szczytowego przepływu wydechowego (PEF) w miejscu pracy i poza nim oraz testy immunologiczne. Kluczowe jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego między ekspozycją zawodową a objawami astmy.
Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji ekspozycji na czynnik wywołujący, co może wymagać zmiany stanowiska pracy lub zawodu. Farmakoterapia jest zgodna z ogólnymi zasadami leczenia astmy oskrzelowej, z zastosowaniem leków rozszerzających oskrzela i przeciwzapalnych. Astma zawodowa podlega orzecznictwu jako choroba zawodowa, co ma istotne implikacje prawne i ekonomiczne dla pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Leczenie
Leczenie astmy zawodowej opiera się przede wszystkim na całkowitym unikaniu ekspozycji na czynnik wywołujący, zwłaszcza w przypadku astmy immunologicznej, gdzie nawet minimalne ilości alergenu mogą wywołać objawy. Farmakoterapia jest analogiczna do leczenia astmy niezawodowej i obejmuje stosowanie wziewnych kortykosteroidów, modyfikatorów leukotrienów, długo działających beta-agonistów (LABA) oraz leków doraźnych, takich jak krótko działające beta-agonisty (SABA). W ciężkich przypadkach stosuje się leki biologiczne (np. omalizumab, przeciwciała anty-IL5, anty-IL4/IL13) oraz metody takie jak termoplastyka oskrzeli czy immunoterapia alergenowa. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie i szybkie usunięcie pacjenta z ekspozycji, co poprawia rokowanie i może prowadzić do całkowitego wyleczenia u około 30% chorych. Regularne monitorowanie czynności płuc, objawów i zużycia leków jest niezbędne, szczególnie u osób pozostających w środowisku pracy z potencjalnym ryzykiem ekspozycji.
alergiczny nieżyt nosa, astma immunologiczna, astma zaostrzana przez pracę, astma zawodowa, czynnik uczulający, czynnik wywołujący, czynniki drażniące, czynność płuc, długo działający beta-agonista, doustny kortykosteroid, farmakoterapia, immunoterapia alergenowa, krótko działający beta-agonista, lek biologiczny, lek doraźny, lek przeciwcholinergiczny, mechanizm immunologiczny, modyfikator leukotrienów, napad astmy, przeciwciało anty-IgE, reakcja alergiczna, środek ochrony indywidualnej, stan zapalny dróg oddechowych, stan zdrowia, termoplastyka oskrzeli, uszkodzenie płuc, wentylacja, wziewny kortykosteroid - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Etiologia i przyczyny
Astma zawodowa to przewlekła choroba dróg oddechowych, charakteryzująca się zmiennym ograniczeniem przepływu powietrza, nadreaktywnością oskrzeli oraz stanem zapalnym, wywołana specyficznym narażeniem na czynniki środowiskowe w miejscu pracy. Stanowi 10-25% przypadków astmy u dorosłych i dzieli się na dwie główne formy: immunologiczną (astma uczuleniowa) rozwijającą się po okresie latencji, oraz nieimmunologiczną (astma indukowana czynnikami drażniącymi, RADS), pojawiającą się po ekspozycji na wysokie stężenia drażniących substancji. Do najczęstszych alergenów o wysokiej masie cząsteczkowej należą pyły mąki, białka zwierzęce, lateks i enzymy, natomiast do niskocząsteczkowych – izocyjaniany, metale (platyna, chrom, siarczan niklu), żywice epoksydowe i pyły drewna. Czynniki drażniące to m.in. gazy (chlor, amoniak), kwasy (octowy, solny), aldehydy (formaldehyd), dym i rozpuszczalniki. Ryzyko rozwoju astmy zawodowej zależy od intensywności i czasu trwania ekspozycji, rodzaju czynnika oraz indywidualnej podatności, w tym atopii, wcześniejszych chorób alergicznych, palenia tytoniu i predyspozycji genetycznych.
astma zawodowa, atopia, biomarker, chlor, cytokina, czynnik uczulający, formaldehyd, gen HLA, histamina, izocyjanian, kalafonia, leukotrien, mediator zapalny, nadreaktywność oskrzeli, ograniczenie przepływu powietrza, patofizjologia, przeciwciało IgE, skurcz mięśni gładkich, stan zapalny dróg oddechowych, wentylacja, zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Astma zawodowa to przewlekła choroba układu oddechowego charakteryzująca się zmiennym ograniczeniem przepływu powietrza i nadreaktywnością dróg oddechowych, wywołana ekspozycją na czynniki środowiskowe w miejscu pracy. Stanowi około 15-17% przypadków astmy u dorosłych w krajach rozwiniętych. Wyróżnia się astmę z okresem latencji (alergiczną) oraz bez okresu latencji (podrażnieniową), a także astmę zaostrzaną przez pracę. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie zawodowym, badaniach czynnościowych płuc (spirometria, pomiary PEF), testach alergicznych i immunologicznych oraz, w razie potrzeby, swoistych próbach prowokacyjnych. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie, które często opóźnia się średnio o 2 lata, co negatywnie wpływa na rokowanie. Leczenie obejmuje unikanie ekspozycji na czynniki wywołujące, farmakoterapię (wziewne kortykosteroidy, beta-2 agoniści, leki antyleukotrienowe) oraz edukację pacjenta, a także regularne monitorowanie stanu klinicznego i funkcji płuc.
aldehyd glutarowy, alergolog, astma zaostrzana przez pracę, astma zawodowa, biomarker, czynność płuc, drogi oddechowe, fenotyp astmy, izocyjanian, krótko działający beta-2-agonista, lek antyleukotrienowy, lek przeciwzapalny, medycyna pracy, nadreaktywność dróg oddechowych, nadreaktywność oskrzeli, niepełnosprawność, pulmonolog, rehabilitacja pulmonologiczna, remisja objawów, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, terapia biologiczna, testy czynnościowe płuc, tlenoterapia, uczulenie na lateks, układ oddechowy, wziewny kortykosteroid, zaburzenia wymiany gazowej - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Zapobieganie i profilaktyka
Astma zawodowa jest najczęstszą chorobą zawodową układu oddechowego w krajach rozwiniętych, odpowiadającą za 10-25% przypadków astmy u dorosłych. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i eliminacja czynników wywołujących, co pozwala na zahamowanie progresji lub całkowite wyleczenie. Profilaktyka opiera się na hierarchii środków kontroli: eliminacji substancji uczulających, substytucji mniej szkodliwymi materiałami, zastosowaniu środków technicznych (np. wentylacja wyciągowa), środków administracyjnych (szkolenia, procedury) oraz indywidualnej ochrony dróg oddechowych (maski, respiratory). Prewencja pierwotna koncentruje się na redukcji ekspozycji, co potwierdzają badania wskazujące, że ryzyko astmy zawodowej jest ściśle związane z poziomem narażenia, a nie indywidualną podatnością. Przykładem skutecznej substytucji jest zastąpienie pudrowanych rękawic lateksowych rękawicami bezpudrowymi lub bezlateksowymi, co zmniejsza stężenie alergenów lateksu i ryzyko astmy u pracowników ochrony zdrowia.
astma immunologiczna, astma zawodowa, atak astmy, badanie przesiewowe, badanie spirometryczne, czynnik drażniący, czynnik uczulający, ekspozycja zawodowa, farmakoterapia, funkcja płuc, maska ochronna, medycyna pracy, nieżyt nosa, progresja choroby, respirator, środek ochrony indywidualnej, test alergiczny, test immunologiczny, uszkodzenie płuc, wentylacja wyciągowa - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Etiologia i przyczyny
Atak astmy to nagłe zaostrzenie objawów astmatycznych, obejmujące skurcz mięśni gładkich oskrzeli, stan zapalny i obrzęk dróg oddechowych oraz nadmierne wydzielanie śluzu, co prowadzi do obturacji i utrudnienia przepływu powietrza. Patofizjologicznie atak charakteryzuje się obrzękiem błony śluzowej, bronchospazmem i zwiększoną produkcją gęstego śluzu, skutkującymi hipoksją i potencjalnie zagrażającym życiu stanem. Czynniki genetyczne, takie jak polimorfizmy w genach ORMDL3, GSDMB, IL33, IL1R1, PYHIN1 oraz locus TSLP, zwiększają podatność na astmę, co potwierdzają badania bliźniąt jednojajowych z około 25% współwystępowaniem choroby. Wśród czynników wywołujących ataki dominują alergeny (roztocza, pyłki, pleśń, sierść zwierząt), infekcje wirusowe (rinowirusy, RSV, COVID-19), zanieczyszczenia powietrza, dym tytoniowy, wysiłek fizyczny, zmiany temperatury, stres emocjonalny oraz niektóre leki (NLPZ, beta-blokery, siarczyny). Astma zawodowa, stanowiąca 10-15% przypadków u dorosłych, jest związana z ekspozycją na ponad 300 czynników chemicznych i pyłowych w miejscu pracy.
alergen wewnętrzny, alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, astma burzowa, astma dziecięca, astma indukowana wysiłkiem, astma wysiłkowa, astma zawodowa, bezdech senny, bronchospazm, choroba dróg oddechowych zaostrzana przez aspirynę, hipoksja, hipoteza higieniczna, interleukina 33, limfopoetyna zrębu grasicy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk dróg oddechowych, obturacja dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie zatok, pyłek roślinny, reaktywność dróg oddechowych, refluks żołądkowo-przełykowy, roztocze kurzu domowego, skurcz mięśni gładkich oskrzeli, skurcz oskrzeli, skurcz oskrzeli indukowany wysiłkiem, stan zapalny, wydzielanie śluzu, zarodnik pleśni - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Astma zawodowa (OA) w Wielkiej Brytanii stanowi istotny problem zdrowia publicznego z około 3000 nowymi przypadkami rocznie. Rokowanie zależy od ciężkości astmy przy rozpoznaniu oraz dalszej ekspozycji na czynnik sprawczy. Niekorzystne czynniki rokownicze to m.in. długi czas ekspozycji i trwania objawów przed diagnozą, wyjściowa obturacja dróg oddechowych oraz utrzymywanie się markerów zapalenia w płynie z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego. Około 25-30% pacjentów, którzy całkowicie unikają ekspozycji, osiąga pełną remisję, a 30-35% zgłasza zmniejszenie objawów. Leczenie farmakologiczne, oparte na sterydach i kontrolujących lekach, jest skuteczne zwłaszcza przy szybkim wdrożeniu po diagnozie. Przeniesienie do środowiska o niskiej ekspozycji może poprawić stan, jednak całkowite unikanie czynnika jest bardziej efektywne. Nieleczona astma zawodowa może prowadzić do trwałych zmian obturacyjnych i przyspieszonego spadku funkcji płuc.
astma wywołana przez czynniki drażniące, astma zawodowa, biomarker, biopsja oskrzeli, ciężka astma, czynnik uczulający, leczenie farmakologiczne, leczenie steroidami, markery zapalenia, nadreaktywność oskrzeli, obturacja dróg oddechowych, obturacja przepływu powietrza, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, prewencja pierwotna, prewencja trzeciorzędowa, prewencja wtórna, stan zapalny, swoista próba prowokacyjna, zaburzenie lękowe - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Etiologia i przyczyny
Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, charakteryzującą się obturacją oskrzeli, nadreaktywnością i nadmierną produkcją śluzu. Etiologia astmy jest wieloczynnikowa, obejmująca interakcje genetyczne i środowiskowe. Predyspozycje genetyczne, takie jak mutacje w genach ORMDL3, GSDMB, IL33, IL1R1, PYHIN1 oraz TSLP, odgrywają kluczową rolę, zwłaszcza u osób z obciążeniem rodzinnym (ryzyko 3-6-krotnie wyższe przy astmie u rodziców). Atopia i nadprodukcja IgE wobec alergenów środowiskowych (roztocza kurzu domowego, pleśń, pyłki, sierść zwierząt) są najsilniejszymi czynnikami ryzyka. Czynniki środowiskowe, takie jak zanieczyszczenie powietrza, dym tytoniowy, ekspozycja zawodowa, urbanizacja oraz hipoteza higieniczna, wpływają na rozwój i zaostrzenie astmy. Wczesne czynniki ryzyka obejmują wcześniactwo, niską masę urodzeniową, palenie matki w ciąży oraz infekcje wirusowe dróg oddechowych (RSV, rynowirus). Otyłość zwiększa ryzyko i nasilenie objawów astmy, prawdopodobnie poprzez mechanizmy zapalne i mechaniczne.
alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, astma eozynofilowa, astma indukowana wysiłkiem, astma nocna, astma zawodowa, atopia, atopowe zapalenie skóry, beta-bloker, choroba refluksowa przełyku, dusznica bolesna, fenotyp astmy, formaldehyd, hiperplazja mięśni gładkich, hipoteza higieniczna, interleukina 33, katar sienny, komórka nabłonkowa, limfopoetyna zrębu grasicy, melatonina, mikrobiota jelitowa, nadreaktywność oskrzeli, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obturacja przepływu powietrza, predyspozycja genetyczna, przebudowa dróg oddechowych, przeciwciało immunoglobuliny E, przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, refluks żołądkowo-przełykowy, roztocze kurzu domowego, rytm dobowy, skurcz oskrzeli, tkanka tłuszczowa, wirus syncytialny oddechowy, zapalenie typu 2, zwężenie oskrzeli - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Epidemiologia
Astma jest jedną z najczęstszych przewlekłych chorób układu oddechowego, dotykającą globalnie ponad 262 miliony osób, z roczną śmiertelnością około 455 000 przypadków. Częstość występowania astmy waha się od 1% do 18% w zależności od regionu, z wyższą zapadalnością w krajach rozwiniętych i wśród osób o niższym statusie ekonomicznym. W USA astma dotyka około 8,7% populacji, a w Kanadzie częstość wzrosła z 6,5% do 10,8% w ciągu dekady. Występują istotne różnice demograficzne: u dzieci astma jest częstsza u chłopców (7,0%) niż u dziewcząt (5,4%), natomiast u dorosłych częściej chorują kobiety (10,8%) niż mężczyźni (6,5%). Osoby rasy czarnej i rdzenni mieszkańcy Ameryki wykazują najwyższe wskaźniki zachorowań, a status społeczno-ekonomiczny jest silnie skorelowany z ciężkością przebiegu choroby. Otyłość znacząco zwiększa ryzyko astmy (49,5% wśród osób otyłych), a palenie tytoniu pogarsza przebieg choroby.
alergiczny nieżyt nosa, astma ciężka, astma dziecięca, astma zawodowa, atak astmy, choroba niezakaźna, czynność płuc, elektroniczna dokumentacja medyczna, lek ratunkowy, oddział ratunkowy, ograniczenie przepływu powietrza, otyłość, podstawowa opieka zdrowotna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan zapalny dróg oddechowych, świszczący oddech, system wspomagania decyzji klinicznych, układ oddechowy, wskaźnik masy ciała, wyprysk, zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie środowiska - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na skorupiaki – Objawy
Alergia na skorupiaki dotyczy około 2-3% dorosłych i ponad 1% dzieci, manifestując się reakcją immunologiczną na białka skorupiaków (kraby, homary, krewetki) oraz mięczaków (małże, ostrygi). Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku minut do godziny po ekspozycji i obejmują pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, świąd, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, a w ciężkich przypadkach anafilaksję z zagrożeniem życia. Anafilaksja wymaga natychmiastowego podania epinefryny i hospitalizacji, a objawy mogą utrzymywać się od 30 minut do kilku godzin, z możliwością wystąpienia reakcji dwufazowej do 12 godzin po początkowej reakcji. Czas trwania łagodnych objawów, takich jak pokrzywka czy świąd, wynosi zwykle do 24-48 godzin, natomiast obrzęk i objawy oddechowe mogą utrzymywać się do 48 godzin. Czynniki wpływające na nasilenie i czas trwania reakcji to m.in. ilość spożytych skorupiaków, szybkość wdrożenia leczenia, współistniejąca astma oraz historia wcześniejszych reakcji anafilaktycznych.
alergia na skorupiaki, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, anafilaksja, anafilaksja dwufazowa, astma, astma zawodowa, autoiniektor epinefryny, biegunka, ciśnienie krwi, epinefryna, lek przeciwhistaminowy, niedrożność nosa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk warg, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej, punktowy test skórny, reakcja dwufazowa, reakcja układu immunologicznego, reaktywność krzyżowa, świszczący oddech, wstrząs, wymioty, zatrucie pokarmowe, zespół alergii jamy ustnej, zwężenie dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Epidemiologia
Astma zawodowa stanowi 10-25% wszystkich przypadków astmy u dorosłych i jest najczęstszą przewlekłą chorobą zawodową układu oddechowego w krajach uprzemysłowionych. Mediana częstości zaostrzeń astmy w miejscu pracy wynosi około 22%, a w niektórych populacjach sięga nawet 58%. Występowanie astmy zawodowej różni się w zależności od regionu i rodzaju narażenia zawodowego, z najwyższym ryzykiem wśród pracowników laboratoriów zwierzęcych (8-12%), piekarzy (7-9%) oraz osób stosujących środki czyszczące (do 35,4%). Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są izocyjaniany (46,6% przypadków w Korei), pyły (drzewne, zbożowe, metalowe), białka zwierzęce i roślinne, enzymy oraz środki czyszczące zawierające chlor, amoniak i związki czwartorzędowe amoniowe. Czynniki ryzyka obejmują także predyspozycje osobnicze, takie jak atopia i palenie tytoniu, a także płeć żeńską. Astma zawodowa generuje znaczne koszty społeczne, w tym utratę produktywności i konieczność zmiany zawodu, co potwierdzają dane z Wielkiej Brytanii (koszt ponad 1,1 mld funtów na 10 lat) oraz USA (około 65% chorych zmienia lub rezygnuje z pracy).
astma zawodowa, astma związana z pracą, atopia, badanie serologiczne, białaczka OUN, izocyjanian, medycyna pracy, nadzór zdrowotny, narażenie zawodowe, ograniczenie przepływu powietrza, przeciwciało IgE, spirometria, substancja zapachowa, test serologiczny, test skórny, zapalenie płuc z nadwrażliwości - Leksykon chorób i schorzeń
Atak astmy – Zapobieganie i profilaktyka
Atak astmy to nagłe zaostrzenie objawów, takich jak duszność, świszczący oddech i kaszel, które wymaga szybkiej interwencji. Profilaktyka opiera się na identyfikacji i unikaniu indywidualnych czynników wyzwalających, takich jak alergeny (kurz, roztocza, pleśń, sierść zwierząt), zanieczyszczenia powietrza, infekcje układu oddechowego, wysiłek fizyczny, czynniki pogodowe oraz stres. Kluczowe jest prowadzenie dzienniczka objawów i wykonywanie testów alergicznych. Leczenie kontrolujące obejmuje przede wszystkim wziewne glikokortykosteroidy (wGKS) – np. budezonid, flutykazon, mometazon – oraz długo działające β2-mimetyki (LABA) jak salmeterol i formoterol, często w preparatach złożonych (Symbicort, Seretide). Leki doraźne to krótko działające β2-mimetyki (SABA), np. salbutamol, jednak zgodnie z wytycznymi GINA stosowanie SABA bez leków przeciwzapalnych jest niewskazane. Terapia jest prowadzona stopniowo, od niskich do wysokich dawek wGKS i LABA, z możliwością dodania doustnych GKS w ciężkich przypadkach. Immunoterapia alergenowa (SCIT, SLIT) może modyfikować przebieg astmy alergicznej.
alergen, astma alergiczna, astma nocna, astma wysiłkowa, astma zawodowa, atak astmy, długo działający β2-mimetyk, dym tytoniowy, filtr HEPA, immunoterapia alergenowa, immunoterapia podjęzykowa, immunoterapia podskórna, infekcja układu oddechowego, krótko działający β2-mimetyk, lek przeciwzapalny, modyfikator leukotrienów, odczulanie, pikflometr, plan działania w astmie, pleśń, pokrowiec antyalergiczny, refluks żołądkowo-przełykowy, roztocze, spirometria, Światowa Organizacja Zdrowia, świszczący oddech, szczytowy przepływ wydechowy, test alergiczny, wysiłek fizyczny, wziewny glikokortykosteroid, zanieczyszczenie powietrza, zaostrzenie astmy - Leksykon chorób i schorzeń
Astma – Patofizjologia i mechanizm
Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, charakteryzującą się zmienną obturacją oskrzeli, nadreaktywnością oraz przewlekłym zapaleniem, które jest centralnym elementem jej patofizjologii. Kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa odpowiedź immunologiczna z dominacją limfocytów Th2, które poprzez cytokiny IL-4, IL-5 i IL-13 indukują eozynofilowe zapalenie dróg oddechowych. Fenotyp eozynofilowy stanowi około 50% przypadków astmy łagodnej do umiarkowanej oraz znaczną część astmy ciężkiej. Przebudowa dróg oddechowych, obejmująca przerost mięśni gładkich, zwłóknienie podnabłonkowe i hiperplazję gruczołów śluzowych, prowadzi do nieodwracalnej obturacji i utrzymującej się nadreaktywności. Diagnostyka nadreaktywności dróg oddechowych opiera się na testach prowokacji oskrzelowej, a leczenie ukierunkowane jest na kontrolę zarówno skurczu oskrzeli, jak i zapalenia, z wykorzystaniem m.in. leków przeciwzapalnych, bronchodilatatorów oraz terapii biologicznych, takich jak dupilumab (blokujący IL-4 i IL-13) i benralizumab (redukujący eozynofile).
antagonista receptora leukotrienowego, astma alergiczna, astma eozynofilowa, astma niealergiczna, astma zawodowa, benralizumab, bronchodylator, dupilumab, eozynofil, główne białko zasadowe, immunoglobulina E, interleukina-13, interleukina-4, interleukina-5, komórka prezentująca antygen, komórka tuczna, leukotrien, limfocyt T, limfocyt T pomocniczy, limfopoetyna zrębu grasicy, montelukast, nadreaktywność oskrzeli, neurotoksyna eozynofilowa, obturacja oskrzeli, peroksydaza eozynofilowa, przebudowa dróg oddechowych, przewlekłe zapalenie, skurcz oskrzeli, syncytialny wirus oddechowy, terapia biologiczna, test prowokacji oskrzelowej, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie eozynofilowe, zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych, zwłóknienie podnabłonkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Patofizjologia i mechanizm
Astma zawodowa (OA) jest najczęstszą chorobą zawodową układu oddechowego w krajach uprzemysłowionych, odpowiadającą za 10-25% przypadków astmy u dorosłych w wieku produkcyjnym. Definiuje się ją jako zmienną obturację dróg oddechowych i/lub nadreaktywność oskrzeli wywołaną ekspozycją na specyficzne czynniki środowiskowe obecne w miejscu pracy. Astmę zawodową dzieli się na dwa główne typy: uczuleniową (SI-OA), stanowiącą około 90% przypadków, rozwijającą się po okresie latencji i związaną z mechanizmami immunologicznymi (IgE-zależnymi dla czynników HMW oraz bardziej złożonymi dla LMW), oraz drażniącą (II-OA), stanowiącą 5-10% przypadków, rozwijającą się bez okresu latencji po ekspozycji na czynniki drażniące. Patogeneza obejmuje zapalenie eozynofilowe lub neutrofilowe, nadreaktywność oskrzeli, uszkodzenie i przebudowę nabłonka dróg oddechowych oraz stres oksydacyjny. Czynniki ryzyka to m.in. atopowe predyspozycje, palenie tytoniu oraz polimorfizmy genetyczne, np. w genie α-T-kateniny, związane z ciężkością astmy wywołanej toluenodiizocyjanianem (TDI).
astma zawodowa, FeNO, hapten, hiperplazja mięśni gładkich, IgE, komórki tuczne, limfocyty T, mechanizmy immunologiczne, mechanizmy patogenetyczne, mediatory zapalenia, nadreaktywność oskrzeli, obturacja dróg oddechowych, PEF, pogrubienie błony podstawnej, przebudowa dróg oddechowych, RADS, reaktywne formy tlenu, SNP, stres oksydacyjny, zapalenie eozynofilowe, zapalenie neurogenne - Leksykon chorób i schorzeń
Astma zawodowa – Objawy
Astma zawodowa to choroba układu oddechowego charakteryzująca się obrzękiem i zwężeniem dróg oddechowych wywołanym ekspozycją na czynniki obecne w środowisku pracy. Objawy obejmują świszczący oddech, kaszel, duszność, ucisk w klatce piersiowej oraz zwiększoną produkcję śluzu, często towarzyszą im nieżyt nosa i zapalenie spojówek, które mogą poprzedzać rozwój astmy nawet o rok. Przebieg choroby jest ściśle związany z ekspozycją – objawy pojawiają się po kontakcie z alergenem lub czynnikiem drażniącym, mogą nasilać się pod koniec tygodnia pracy i ustępować w dni wolne. Reakcje mogą mieć charakter natychmiastowy (10-20 minut po ekspozycji), opóźniony (3-8 godzin) lub mieszany, a u niektórych pacjentów dominują nocne ataki astmy. W ponad 90% przypadków astma zawodowa ma podłoże alergiczne z okresem utajenia trwającym od kilku tygodni do lat, natomiast w 5-10% przypadków rozwija się w wyniku jednorazowej ekspozycji na wysokie stężenie substancji drażniącej (RADS).
astma wywołana przez czynniki drażniące, astma zawodowa, czynnik wywołujący, duszność, funkcja płuc, nadreaktywność oskrzeli, nieżyt nosa, odpowiedź immunologiczna, ograniczenie przepływu powietrza, POChP, produkcja śluzu, przeciwciało alergiczne, przewlekła obturacyjna choroba płuc, RADS, reakcja mieszana, reakcja natychmiastowa, reakcja opóźniona, stan zapalny, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej, układ oddechowy, zapalenie spojówek, zespół reaktywnej dysfunkcji dróg oddechowych, zwężenie dróg oddechowych