biodostępność frakcji wolnej leku

Biodostępność frakcji wolnej leku to kluczowy parametr farmakokinetyczny określający, jaka część leku w krążeniu ogólnoustrojowym pozostaje niezwiązana z białkami osocza i jest zdolna do wywołania efektu farmakologicznego. Tylko wolna frakcja leku może przenikać przez błony komórkowe, docierać do receptorów i wywoływać działanie terapeutyczne.

Wartość biodostępności frakcji wolnej ma krytyczne znaczenie w farmakoterapii, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Czynniki takie jak niewydolność wątroby lub nerek, hipoalbuminemia, interakcje międzylekowe wypierające lek z połączeń z białkami czy zmiany pH osocza mogą istotnie wpływać na stosunek frakcji wolnej do związanej, modyfikując stężenie aktywnej formy leku w organizmie.

Znajomość biodostępności frakcji wolnej jest niezbędna przy ustalaniu dawkowania leków silnie wiążących się z białkami (>90%), jak warfaryna, fenytoina czy wiele NLPZ. W monitorowaniu terapeutycznym takich leków, oznaczanie stężenia wolnej frakcji może dostarczać bardziej precyzyjnych informacji klinicznych niż pomiar stężenia całkowitego, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki białkowej.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl