zespół TINU
Zespół TINU (tubulointerstitial nephritis and uveitis syndrome) to rzadkie schorzenie charakteryzujące się współwystępowaniem ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek oraz zapalenia błony naczyniowej oka. Najczęściej dotyka nastolatków i młodych dorosłych, z nieznaczną przewagą płci żeńskiej.
Patogeneza zespołu TINU nie jest w pełni poznana, ale uważa się, że kluczową rolę odgrywa autoimmunologiczna odpowiedź na wspólne antygeny obecne zarówno w nerkach, jak i w oku. W diagnostyce istotne jest stwierdzenie zaburzeń czynności nerek (podwyższony poziom kreatyniny, obecność białka i leukocytów w moczu) oraz typowych objawów zapalenia błony naczyniowej oka (zaczerwienienie, ból, nadwrażliwość na światło, nieostre widzenie).
Leczenie zespołu TINU obejmuje głównie kortykosteroidy podawane miejscowo i ogólnoustrojowo. W przypadkach opornych na sterydy stosuje się leki immunosupresyjne. Rokowanie jest zazwyczaj dobre – czynność nerek zwykle wraca do normy, choć zapalenie błony naczyniowej oka może mieć tendencję do nawrotów. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie i leczenie, aby zapobiec trwałym uszkodzeniom nerek i narządu wzroku.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Uwiteus – Epidemiologia
Zapalenie błony naczyniowej (uveitis) stanowi istotne wyzwanie zdrowotne, będąc jedną z głównych przyczyn utraty wzroku na świecie. Częstość występowania tej choroby waha się globalnie od 69 do 204 przypadków na 100 000 osób, a zapadalność wynosi od 17 do 52 przypadków na 100 000 osób rocznie. W USA roczna zapadalność wynosi 18,9-52/100 000, a częstość występowania nieinfekcyjnego uveitis u dorosłych to 121/100 000, u dzieci 29/100 000. Choroba najczęściej dotyczy osób w wieku produkcyjnym (20-60 lat), ze średnim wiekiem diagnozy około 37 lat. Etiologia jest zróżnicowana: idiopatyczne przypadki stanowią 25,7-70%, infekcyjne około 20%, a immunologiczne związane m.in. z HLA-B27 i chorobą Behçeta. Zapalenie przedniej części błony naczyniowej jest najczęstszą formą (27,8-72% przypadków), a zapalenie tylnej części – najrzadszą. Występują istotne różnice geograficzne i demograficzne, w tym predyspozycje rasowe i wpływ chorób układowych (np. sarkoidoza, spondyloartropatie). Zapalenie błony naczyniowej u dzieci stanowi 2-14% przypadków, z JIA jako najczęstszą przyczyną układową (14,8%).
białaczka, borelioza, choroba autoimmunologiczna, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, gruźlica, HLA-B27, kiła, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, panuveitis, reaktywne zapalenie stawów, sarkoidoza, ślepota prawna, spondyloartropatia, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, toksokaroza, toksoplazmoza oczna, uraz oka, utrata wzroku, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zapadalność, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie całej błony naczyniowej, zapalenie przedniej części błony naczyniowej, zapalenie wnętrza gałki ocznej, zespół TINU, zespół Vogt-Koyanagi-Harada, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Iryt – Epidemiologia
Iryt, będący najczęstszą formą zapalenia przedniego odcinka błony naczyniowej oka, stanowi 50-70% wszystkich przypadków uveitis w krajach zachodnich, z zachorowalnością około 12 na 100 000 osób w USA i rozpowszechnieniem sięgającym 115,3 na 100 000 osób w Północnej Kalifornii. Epidemiologia irytu wykazuje zróżnicowanie w zależności od wieku, płci, rasy oraz czynników genetycznych, takich jak obecność antygenu HLA-B27, który jest szczególnie częsty u rasy kaukaskiej i wiąże się z wyższym ryzykiem rozwoju choroby. Najczęściej dotyka osoby w wieku 20-50 lat, choć najwyższe wskaźniki obserwuje się u osób powyżej 65 roku życia. Etiologia irytu jest wieloczynnikowa, obejmując choroby autoimmunologiczne (np. seronegatywne spondyloartropatie, sarkoidozę), infekcje, urazy (stanowiące około 20% przypadków) oraz postaci idiopatyczne. Zapalenie błony naczyniowej po operacji zaćmy stanowi około 10% przypadków, a zakaźne przyczyny odpowiadają za około 20% wszystkich przypadków, z istotnym zróżnicowaniem geograficznym.
antygen HLA-B27, ekstrakcja zaćmy, implantacja soczewki wewnątrzgałkowej, iryt, jaskra, kiła, leczenie steroidami, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, niedokrwienie siatkówki, obrzęk plamki żółtej, prezentacja kliniczna, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rozpowszechnienie, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, upośledzenie widzenia, zachorowalność, zaćma, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej, zapalenie twardówki, zespół TINU, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Zaczerwienienie oka – Epidemiologia
Zaczerwienienie oka stanowi 2-3% wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej i jest głównym powodem konsultacji okulistycznych, odpowiadając za nawet 47% nowych przypadków w klinikach okulistycznych. Najczęstszą etiologią jest zapalenie spojówek, które w badaniu z Ghany stanowiło 48,23% przypadków, a w Brazylii 32,6%. Inne istotne przyczyny to urazy oka (39,85%), zakaźne zapalenie rogówki (5,96%) oraz zapalenie błony naczyniowej (3,42%). Występowanie zaczerwienienia różni się demograficznie – podspojówkowe wylewy krwi częściej dotyczą osób starszych, a w badaniach z Iranu i Turcji obserwowano przewagę mężczyzn (do 67,61%) wśród pacjentów. Występuje także zróżnicowanie socjoekonomiczne, z większą częstością u osób z klas D i E, co ma znaczenie dla ukierunkowania działań profilaktycznych i edukacyjnych. Wirusowe zapalenie spojówek, zwłaszcza adenowirusowe, jest wysoce zakaźne i wymaga ścisłej higieny oraz izolacji, natomiast bakteryjne zapalenie spojówek, w tym nadostre wywołane przez Neisseria gonorrhoeae, wymaga pilnej interwencji okulistycznej ze względu na ryzyko perforacji rogówki. Rzadkie przyczyny, takie jak zespół TINU czy reakcje po transfuzji krwi, również mogą manifestować się zaczerwienieniem oka.
abrazja rogówki, adenowirus, bakteryjne zapalenie spojówek, ciało obce w oku, jaskra, Neisseria gonorrhoeae, oparzenie chemiczne oka, opryszczka oczna, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, ropna wydzielina, SARS-CoV-2, utrata wzroku, wirusowe zapalenie spojówek, wylew podspojówkowy, zakaźne zapalenie rogówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie twardówki, zespół TINU, zniekształcenie źrenicy