LCIS
Rak zrazikowy in situ (Lobular Carcinoma In Situ, LCIS) jest nieinwazyjną zmianą nowotworową występującą w zrazikach gruczołu piersiowego. W przeciwieństwie do inwazyjnych form raka, LCIS nie przebija błony podstawnej i nie nacieka otaczających tkanek, pozostając ograniczonym do zrazików.
LCIS nie jest uważany za raka przedinwazyjnego, lecz za marker zwiększonego ryzyka rozwoju inwazyjnego raka piersi w przyszłości. Kobiety z rozpoznanym LCIS mają 7-12 razy większe ryzyko zachorowania na inwazyjnego raka piersi w porównaniu do populacji ogólnej, przy czym ryzyko dotyczy obu piersi, niezależnie od lokalizacji pierwotnej zmiany.
LCIS rzadko jest wykrywany w badaniach obrazowych (mammografii czy USG), najczęściej stanowi znalezisko przypadkowe w materiale biopsyjnym pobranym z innego powodu. W postępowaniu po rozpoznaniu LCIS zaleca się regularne badania kontrolne oraz rozważenie profilaktycznej farmakoterapii tamoksyfenem lub inhibitorami aromatazy u kobiet z grupy wysokiego ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołowy in situ – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak gruczołowy in situ (LCIS) to nieprawidłowy rozrost komórek w zrazikach gruczołu piersiowego, klasyfikowany jako zmiana przednowotworowa, a nie nowotwór złośliwy. LCIS charakteryzuje się pozostawaniem komórek w obrębie zrazików bez naciekania tkanek sąsiednich. Wyróżnia się podtypy: klasyczny (CLCIS), pleomorficzny (PLCIS) i florydny, z których PLCIS i florydny wymagają bardziej agresywnego leczenia. Kobiety z LCIS mają 7-12-krotnie zwiększone ryzyko rozwoju inwazyjnego raka piersi, z ryzykiem około 10% w ciągu 10 lat i 20-25% po 20 latach obserwacji. Diagnostyka opiera się na biopsji gruboigłowej lub chirurgicznej oraz badaniu histopatologicznym, gdyż LCIS rzadko jest widoczny w badaniach obrazowych, takich jak mammografia czy USG.
anastrozol, badanie histopatologiczne, biopsja chirurgiczna, biopsja gruboigłowa, biopsja piersi, DCIS, eksemestan, florydny LCIS, hormonoterapia, inhibitor aromatazy, klasyczny LCIS, LCIS, letrozol, lumpektomia, mammografia, MRI piersi, pleomorficzny LCIS, profilaktyczna mastektomia obustronna, rak gruczołowy in situ, rak inwazyjny, rak przewodowy in situ, raloksyfen, rezonans magnetyczny, samobadanie piersi, selektywny modulator receptora estrogenowego, SERM, tamoksyfen, USG piersi, zrazik gruczołu piersiowego - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi – Zapobieganie i profilaktyka
Rak piersi stanowi istotny problem zdrowotny, będąc drugim najczęstszym nowotworem pod względem umieralności wśród kobiet w USA oraz najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Profilaktyka, obejmująca modyfikację stylu życia i wczesne wykrywanie, może zapobiec 50-70% przypadków, zwłaszcza u kobiet z grup podwyższonego ryzyka. Kluczowe niemodyfikowalne czynniki ryzyka to płeć żeńska, wiek >50 lat, mutacje genetyczne (BRCA1/2, TP53, PTEN), gęstość tkanki piersiowej, wywiad rodzinny oraz wcześniejsze zmiany przedrakowe. Modyfikowalne czynniki ryzyka obejmują spożycie alkoholu, nadwagę/otyłość (zwiększającą ryzyko o 20-40% po menopauzie), brak aktywności fizycznej, stosowanie HTZ (szczególnie estrogen-progesteron), palenie tytoniu oraz dietę bogatą w tłuszcze nasycone i cukry proste. Zalecenia profilaktyczne obejmują utrzymanie prawidłowej masy ciała, regularną aktywność fizyczną (minimum 150 minut umiarkowanej intensywności tygodniowo), ograniczenie alkoholu (3 drinki tygodniowo zwiększają ryzyko o 15%), dietę śródziemnomorską oraz regularne badania przesiewowe (mammografia co 1-2 lata od 40. roku życia). Wczesne wykrycie raka piersi zwiększa 5-letnie przeżycie do 99%.
anastrozol, atypowa hiperplazja, badanie mammograficzne, biomarker, chemoprewencja, dieta śródziemnomorska, eksemestan, gęsta tkanka piersiowa, HTZ, inhibitor aromatazy, laktacja, LCIS, mastektomia profilaktyczna, medycyna precyzyjna, menopauza, mikrobiota jelitowa, mutacja BRCA, mutacja genetyczna, nowotwór złośliwy, poradnictwo genetyczne, radioterapia, rak piersi, raloksyfen, rezonans magnetyczny piersi, salpingo-ooforektomia, samobadanie piersi, screening, SERM, tamoksyfen - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołowy in situ – Objawy
Rak gruczołowy in situ (LCIS) to stan przedrakowy charakteryzujący się obecnością nieprawidłowych komórek w zrazikach piersi, które nie naciekają otaczających tkanek. LCIS nie daje objawów klinicznych, nie tworzy wyczuwalnych guzków ani zmian widocznych w mammografii, co utrudnia jego wykrycie i diagnozę, która opiera się na mikroskopowej ocenie biopsji. Wyróżnia się formy klasyczną, pleomorficzną i florydną LCIS, z których pleomorficzny i florydny wiążą się z wyższym ryzykiem progresji. Kobiety z LCIS mają 7-12-krotnie zwiększone ryzyko rozwoju inwazyjnego raka piersi, z ryzykiem około 10% w ciągu 10 lat i 20-25% po 20 latach od diagnozy, a ryzyko to dotyczy obu piersi niezależnie od lokalizacji zmian.
biopsja, brodawka sutkowa, chemoprofilaktyka, florydny LCIS, hormonalna terapia zastępcza, inhibitory aromatazy, inwazyjny rak piersi, klasyczny LCIS, LCIS, mammografia, markery molekularne, mikrozwapnienia, pleomorficzny LCIS, profilaktyczna mastektomia, rak gruczołowy in situ, raloksyfen, rezonans magnetyczny, samobadanie piersi, selektywny modulator receptora estrogenowego, stan przedrakowy, tamoksyfen, wskaźniki przeżycia, zraziki piersi - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta sutka – Etiologia i przyczyny
Choroba Pageta sutka to rzadki nowotwór piersi, stanowiący 1-4% wszystkich przypadków raka piersi, najczęściej diagnozowany u kobiet powyżej 50. roku życia. Dominująca teoria epidermotropiczna wskazuje, że komórki Pageta pochodzą z inwazyjnego lub in situ raka przewodowego (DCIS), migrującego przez przewody mlekowe do brodawki sutkowej i otoczki, co potwierdza współistnienie nowotworu w 80-90% przypadków. Alternatywna teoria transformacji wewnątrznabłonkowej sugeruje złośliwą transformację komórek naskórka brodawki, wyjaśniając rzadkie przypadki bez współistniejącego raka. Mutacje w genach BRCA1 i BRCA2 oraz specyficzne zmiany chromosomalne mogą predysponować do rozwoju choroby. Czynniki ryzyka są zbieżne z innymi typami raka piersi i obejmują wiek >50 lat, płeć żeńską, historię osobistą i rodzinną raka piersi, gęstą tkankę piersi, ekspozycję na promieniowanie, terapię hormonalną, nadwagę oraz spożycie alkoholu.
atypowy rozrost, choroba Pageta brodawki sutkowej, choroba Pageta kości, choroba Pageta sutka, DCIS, gęsta tkanka piersi, guzek piersi, inwazyjny rak piersi, inwazyjny rak przewodowy, LCIS, mutacja BRCA, naprawa DNA, rak piersi, rak przewodowy in situ, rak zrazikowy in situ, teoria epidermotropiczna, teoria hybrydowa, terapia hormonalna zastępcza - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołowy in situ – Patofizjologia i mechanizm
Rak gruczołowy in situ (LCIS) to nieinwazyjna proliferacja atypowych komórek nabłonkowych z utratą lub dysfunkcją E-kadheryny, kluczowego białka adhezji komórkowej. LCIS obejmuje podtypy: klasyczny (C-LCIS), florydny (F-LCIS) i pleomorficzny (P-LCIS), rozwijające się w zrazikach piersi bez naciekania otaczających tkanek. Charakterystyczne są zmiany molekularne, takie jak mutacje genu CDH1 na chromosomie 16q22.1, utrata heterozygotyczności 16q oraz amplifikacja 1q, które są wczesnymi zdarzeniami w progresji do raka inwazyjnego. Immunohistochemicznie LCIS cechuje się utratą ekspresji E-kadheryny oraz nadekspresją p120-kateniny, co odróżnia go od DCIS. Ekspresja receptorów hormonalnych (ER 80-100%) jest powszechna, natomiast amplifikacja HER2 występuje w 0-11% przypadków, częściej w agresywnych podtypach F-LCIS (18%) i P-LCIS (31%). LCIS jest uważany za nieobligatoryjnego prekursora inwazyjnego raka zrazikowego (ILC), z którym dzieli klonalne mutacje CDH1 i zmiany genetyczne, jednak większość zmian LCIS nie ulega progresji do raka inwazyjnego.
aberracja chromosomowa, adhezja komórkowa, amplifikacja HER2, DCIS, E-kadheryna, ekspresja Ki-67, EMT, gen CDH1, hybrydyzacja genomowa, IDC, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, komórka mioepitelialna, LCIS, marker proliferacji, martwica typu comedo, metylacja genu, mutacja CDH1, mutacja PIK3CA, neoplazja zrazikowa, p120-katenina, rak gruczołowy in situ, rak przewodowy in situ, rak zrazikowy in situ, receptor estrogenowy, receptor HER2, receptor progesteronowy, transformacja epitelialno-mezenchymalna, utrata heterozygotyczności, zrazik piersi, zwapnienie - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołowy in situ – Zapobieganie i profilaktyka
Rak gruczołowy in situ (LCIS) stanowi marker zwiększonego ryzyka rozwoju inwazyjnego raka piersi, z 7-12-krotnym wzrostem ryzyka w porównaniu do populacji ogólnej, co przekłada się na 20-30% ryzyko zachorowania w ciągu życia (w populacji ogólnej około 12%). Podstawową strategią postępowania jest regularna obserwacja obejmująca coroczne mammografie, badania kliniczne co 6-12 miesięcy oraz w wybranych przypadkach MRI lub USG piersi. Chemoprofilaktyka, preferowana u większości pacjentek, opiera się na stosowaniu selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM) takich jak tamoksyfen (redukcja ryzyka o około 56%) i raloksyfen, oraz inhibitorów aromatazy (eksemestan, anastrozol) z redukcją ryzyka sięgającą 65%. Leczenie farmakologiczne trwa zwykle 5 lat i może obniżyć roczne ryzyko rozwoju raka piersi z około 2% do poniżej 1%.
aktywna obserwacja, anastrozol, badanie kliniczne piersi, badanie przesiewowe, biomarker molekularny, chemoprofilaktyka, eksemestan, hormonalna terapia zastępcza, hormonoterapia, HTZ, inhibitor aromatazy, inwazyjny rak piersi, konsultacja genetyczna, LCIS, mammografia, mutacja genu BRCA, pleomorfizm, profilaktyczna mastektomia obustronna, progresja choroby, rak gruczołowy in situ, raloksyfen, receptor hormonalny, rezonans magnetyczny piersi, selektywny modulator receptora estrogenowego, SERM, tamoksyfen, USG