pleomorfizm
Pleomorfizm to zjawisko występowania różnych form morfologicznych w obrębie jednego gatunku mikroorganizmów lub komórek. W kontekście medycznym termin ten najczęściej odnosi się do zmienności kształtu i wielkości komórek nowotworowych, co jest istotnym markerem diagnostycznym w ocenie histopatologicznej.
W onkologii stopień pleomorfizmu komórkowego jest jednym z kryteriów złośliwości nowotworu. Wysoki pleomorfizm, charakteryzujący się znaczną różnorodnością kształtów jąder komórkowych, nieregularnością błon jądrowych oraz zróżnicowaną wielkością komórek, wiąże się zazwyczaj z większą agresywnością guza i gorszym rokowaniem.
Pleomorfizm oceniany jest w skali od 1 do 3 (lub 4), gdzie wyższe wartości oznaczają większą różnorodność morfologiczną komórek. Zjawisko to stanowi istotny element systemów klasyfikacji histologicznej nowotworów, takich jak skala Gleasona dla raka prostaty czy system oceny Scarffa-Blooma-Richardsona w raku piersi.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Miksyfibrosarkom – Objawy
Miksofibrosarkom (MFS) to rzadki mięsak tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się na kończynach dolnych (73,6% przypadków), dotykający głównie osoby w wieku 60-80 lat, z nieznaczną przewagą mężczyzn. Wczesne objawy to bezbolesny, powoli rosnący guz podskórny, często bez objawów ogólnoustrojowych, co utrudnia wczesną diagnozę. MFS charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem nawrotów miejscowych (20-60% po 5 latach), niezależnie od stopnia histologicznego, oraz tendencją do progresji stopnia złośliwości w nawrotach. Klasyfikacja FNCLCC wyróżnia stopnie złośliwości 1-3, z dominacją guzów G2/G3 (79,4%), które mają wyższy potencjał przerzutowy (16-38%) i gorsze rokowanie. Przerzuty najczęściej dotyczą płuc, kości i węzłów chłonnych. Podtyp nabłonkowaty MFS cechuje się agresywniejszym przebiegiem i przerzutami w ponad 50% przypadków.
aktywność mitotyczna, antracykliny, bezbolesny guz, chemioterapia paliatywna, doksorubicyna, hipoglikemia, ifosfamid, immunoterapia, kończyna dolna, martwica guza, mięsak tkanek miękkich, miksofibrosarkom, nawrót miejscowy, niestabilność genetyczna, nocne poty, obrzęk tkanek, pięcioletnie przeżycie, pleomorfizm, przerzuty do płuc, przerzuty odległe, radioterapia, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, rtg klatki piersiowej, terapia celowana, zatorowość płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Leczenie
Choroba Bowena, będąca przedinwazyjnym rakiem kolczystokomórkowym skóry, charakteryzuje się pełnościenną dysplazją naskórka z parakeratozą, akantazą oraz pleomorfizmem keratynocytów. Ryzyko progresji do inwazyjnego raka kolczystokomórkowego wynosi 3-5%. W terapii stosuje się różnorodne metody, w tym chirurgiczne wycięcie z marginesem 5 mm (wskaźnik całkowitej resekcji 94,4%), chirurgię mikrograficzną Mohsa, łyżeczkowanie z elektrokoagulacją (nawroty do 20%), miejscowe leczenie 5% 5-fluorouracylem (mediana wskaźnika wyleczenia 80-90%), imikwimodem 5% (wskaźnik wyleczenia 73-93%), terapię fotodynamiczną (PDT) z wskaźnikiem odpowiedzi klinicznej 88-100%, krioterapię ciekłym azotem (czas ekspozycji 10-12 sekund, wskaźnik niepowodzeń do 30%), radioterapię oraz leczenie laserowe. Wybór metody zależy od lokalizacji, wielkości zmian, stanu pacjenta oraz oczekiwanego efektu kosmetycznego. Chirurgia pozostaje złotym standardem ze skutecznością 100% i najniższym wskaźnikiem nawrotów, natomiast PDT i terapie miejscowe oferują dobre efekty kosmetyczne i są preferowane u pacjentów z przeciwwskazaniami do zabiegów inwazyjnych.
5-fluorouracyl, chirurgia mikrograficzna Mohsa, chirurgiczne wycięcie, choroba Bowena, dysplazja naskórka, hiperchromatyzm jądrowy, imikwimod, inwazyjny rak kolczystokomórkowy, keratynocyty, krioterapia, laser CO2, leczenie laserowe, łyżeczkowanie i elektrokoagulacja, miejscowa chemioterapia, modyfikator odpowiedzi immunologicznej, parakeratoza, pleomorfizm, progresja nowotworu, promieniowanie ultrafioletowe, radioterapia rentgenowska, rak kolczystokomórkowy in situ, różnicowanie komórek, terapia fotodynamiczna, wskaźnik wyleczenia, współczynnik ochrony przeciwsłonecznej - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Bowena, będąca przedinwazyjną postacią raka kolczystokomórkowego skóry (SCC in situ), ogranicza się do naskórka i nie daje przerzutów, jednak nieleczona może przekształcić się w inwazyjnego raka w około 3-5% przypadków. Klinicznie manifestuje się jako dobrze odgraniczona, rumieniowa, łuszcząca się plama, często na obszarach eksponowanych na UV, co może utrudniać różnicowanie z łuszczycą czy wypryskiem. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i potwierdzeniu histopatologicznym, które wykazuje pełną grubość dysplazji naskórka, parakeratozę, akantozę oraz cechy atypii keratynocytów. W przypadku podejrzenia transformacji w raka inwazyjnego (np. krwawienie, owrzodzenie, guz) wskazane jest szybkie skierowanie do onkologa w ramach 2-tygodniowej ścieżki diagnostycznej.
5-fluorouracyl, ablacja laserowa, akantoza, badanie dermatologiczne, biopsja skóry, bliznowacenie, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba Bowena, czerniak, dermatolog, dysplazja naskórka, hiperchromatyzm jądrowy, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, imiquimod, keratynocyt, krioterapia, modyfikator odpowiedzi immunologicznej, nawrót choroby, owrzodzenie, parakeratoza, pleomorfizm, radioterapia, radioterapia rentgenowska, rak kolczystokomórkowy in situ, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, rogowacenie słoneczne, śródnaskórkowy rak kolczystokomórkowy, terapia fotodynamiczna - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus syncytialny dróg oddechowych – Patofizjologia i mechanizm
Wirus syncytialny dróg oddechowych (RSV) jest kluczowym patogenem wywołującym ciężkie infekcje dolnych dróg oddechowych, szczególnie u niemowląt, osób starszych oraz pacjentów z obniżoną odpornością. RSV to wirus z rodziny Pneumoviridae, o genomie jednoniciowego, negatywnego RNA długości około 15,2 kb, zawierający dziewięć białek strukturalnych, w tym białka nukleokapsydu (N, P, L) oraz glikoproteiny powierzchniowe (F, G, SH). Zakażenie rozpoczyna się w nosogardzieli, a wirus atakuje nabłonek rzęskowy dróg oddechowych, indukując powstawanie syncytiów i wywołując zapalenie oskrzelików. Patogeneza obejmuje aktywację ATP1A1 i EGFR, hamowanie odpowiedzi interferonowej przez białka NS1 i NS2 oraz indukcję odpowiedzi zapalnej z udziałem cytokin prozapalnych i neutrofili, co prowadzi do obrzęku, uszkodzenia nabłonka i nadprodukcji śluzu, skutkując niedrożnością dróg oddechowych. Warto podkreślić, że ciężkość choroby koreluje z nieadekwatną odpowiedzią immunologiczną i niskim mianem wirusa, a zakażenie może prowadzić do długotrwałych zmian w układzie oddechowym, w tym rozwoju astmy dziecięcej.
apoptoza, białko fuzyjne, ciężkie zakażenie, glikoproteina, ICAM-1, inhibitor fuzji, interferon typu I, kinaza tyrozynowa, komórka dendrytyczna, mucyna, mutacja genowa, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość alergiczna, neurogenne zapalenie, neutrofil, nukleokapsyd, nukleoproteina, pleomorfizm, polimorfizm nukleotydowy, przeciwciało neutralizujące, reaktywne formy tlenu, syncytium, wirus syncytialny dróg oddechowych, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzelików, zapalenie ucha środkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołowy in situ – Zapobieganie i profilaktyka
Rak gruczołowy in situ (LCIS) stanowi marker zwiększonego ryzyka rozwoju inwazyjnego raka piersi, z 7-12-krotnym wzrostem ryzyka w porównaniu do populacji ogólnej, co przekłada się na 20-30% ryzyko zachorowania w ciągu życia (w populacji ogólnej około 12%). Podstawową strategią postępowania jest regularna obserwacja obejmująca coroczne mammografie, badania kliniczne co 6-12 miesięcy oraz w wybranych przypadkach MRI lub USG piersi. Chemoprofilaktyka, preferowana u większości pacjentek, opiera się na stosowaniu selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM) takich jak tamoksyfen (redukcja ryzyka o około 56%) i raloksyfen, oraz inhibitorów aromatazy (eksemestan, anastrozol) z redukcją ryzyka sięgającą 65%. Leczenie farmakologiczne trwa zwykle 5 lat i może obniżyć roczne ryzyko rozwoju raka piersi z około 2% do poniżej 1%.
aktywna obserwacja, anastrozol, badanie kliniczne piersi, badanie przesiewowe, biomarker molekularny, chemoprofilaktyka, eksemestan, hormonalna terapia zastępcza, hormonoterapia, HTZ, inhibitor aromatazy, inwazyjny rak piersi, konsultacja genetyczna, LCIS, mammografia, mutacja genu BRCA, pleomorfizm, profilaktyczna mastektomia obustronna, progresja choroby, rak gruczołowy in situ, raloksyfen, receptor hormonalny, rezonans magnetyczny piersi, selektywny modulator receptora estrogenowego, SERM, tamoksyfen, USG