miejscowa chemioterapia
Miejscowa chemioterapia to metoda leczenia onkologicznego polegająca na podawaniu leków przeciwnowotworowych bezpośrednio do obszaru zajętego przez nowotwór lub jego bezpośredniego sąsiedztwa. W przeciwieństwie do chemioterapii systemowej, która oddziałuje na cały organizm, terapia miejscowa pozwala na dostarczenie wyższego stężenia leku w miejscu guza przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych.
Techniki stosowane w miejscowej chemioterapii obejmują infuzję dotętniczą, perfuzję izolowanych narządów, implantację systemów uwalniających leki (np. implantów, opatrunków nasączonych cytostatykami) oraz bezpośrednie wstrzyknięcia do guza. Metoda ta znajduje zastosowanie m.in. w leczeniu nowotworów wątroby (chemoembolizacja przeztętnicza), nowotworów mózgu (implantacja polimerów z karmustyną), czerniaka złośliwego (izolowana perfuzja kończynowa) czy nowotworów otrzewnej (dootrzewnowa chemioterapia perfuzyjna w hipertermii).
Zaletami miejscowej chemioterapii są: możliwość uzyskania wysokich stężeń leku w guzie, ograniczenie ekspozycji zdrowych tkanek na cytostatyk, zmniejszenie działań niepożądanych oraz potencjał pokonania mechanizmów oporności wielolekowej dzięki wysokim miejscowym stężeniom leku. Podejście to jest szczególnie wartościowe w przypadku nowotworów opornych na standardową chemioterapię systemową lub zlokalizowanych w miejscach trudno dostępnych dla konwencjonalnego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Leczenie
Choroba Bowena, będąca przedinwazyjnym rakiem kolczystokomórkowym skóry, charakteryzuje się pełnościenną dysplazją naskórka z parakeratozą, akantazą oraz pleomorfizmem keratynocytów. Ryzyko progresji do inwazyjnego raka kolczystokomórkowego wynosi 3-5%. W terapii stosuje się różnorodne metody, w tym chirurgiczne wycięcie z marginesem 5 mm (wskaźnik całkowitej resekcji 94,4%), chirurgię mikrograficzną Mohsa, łyżeczkowanie z elektrokoagulacją (nawroty do 20%), miejscowe leczenie 5% 5-fluorouracylem (mediana wskaźnika wyleczenia 80-90%), imikwimodem 5% (wskaźnik wyleczenia 73-93%), terapię fotodynamiczną (PDT) z wskaźnikiem odpowiedzi klinicznej 88-100%, krioterapię ciekłym azotem (czas ekspozycji 10-12 sekund, wskaźnik niepowodzeń do 30%), radioterapię oraz leczenie laserowe. Wybór metody zależy od lokalizacji, wielkości zmian, stanu pacjenta oraz oczekiwanego efektu kosmetycznego. Chirurgia pozostaje złotym standardem ze skutecznością 100% i najniższym wskaźnikiem nawrotów, natomiast PDT i terapie miejscowe oferują dobre efekty kosmetyczne i są preferowane u pacjentów z przeciwwskazaniami do zabiegów inwazyjnych.
5-fluorouracyl, chirurgia mikrograficzna Mohsa, chirurgiczne wycięcie, choroba Bowena, dysplazja naskórka, hiperchromatyzm jądrowy, imikwimod, inwazyjny rak kolczystokomórkowy, keratynocyty, krioterapia, laser CO2, leczenie laserowe, łyżeczkowanie i elektrokoagulacja, miejscowa chemioterapia, modyfikator odpowiedzi immunologicznej, parakeratoza, pleomorfizm, progresja nowotworu, promieniowanie ultrafioletowe, radioterapia rentgenowska, rak kolczystokomórkowy in situ, różnicowanie komórek, terapia fotodynamiczna, wskaźnik wyleczenia, współczynnik ochrony przeciwsłonecznej - Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry – Leczenie
Rak skóry, będący najczęstszym nowotworem u ludzi, wymaga zindywidualizowanego podejścia terapeutycznego zależnego od typu, lokalizacji, rozmiaru, głębokości inwazji oraz stanu ogólnego pacjenta. Podstawową metodą leczenia jest chirurgia, w tym wycięcie chirurgiczne z marginesem zdrowej tkanki, chirurgia mikrograficzna Mohsa z wskaźnikiem wyleczenia 98-99%, łyżeczkowanie i elektrodesykacja oraz kriochirurgia. Radioterapia stanowi alternatywę lub uzupełnienie leczenia chirurgicznego, szczególnie w trudnych lokalizacjach, z efektywnością około 90%. Miejscowe terapie, takie jak 5-fluorouracyl, imikwimod czy terapia fotodynamiczna, są stosowane w powierzchownych zmianach z wskaźnikami wyleczenia 80-90%. W zaawansowanych przypadkach stosuje się chemioterapię systemową, immunoterapię (np. inhibitory PD-1) oraz terapię celowaną, w tym inhibitory szlaku Hedgehog (wismodegib, sonidegib) dla zaawansowanego raka podstawnokomórkowego.
5-fluorouracyl, cemiplimab, chemioterapia systemowa, chirurg onkologiczny, chirurg plastyczny, chirurgia laserowa, chirurgia mikrograficzna Mohsa, dermabrazja, fotouczulacz, hipopigmentacja, imikwimod, immunoterapia miejscowa, inhibitor PD-1, inhibitor szlaku Hedgehog, kriochirurgia, łyżeczkowanie i elektrodesykacja, miejscowa chemioterapia, onkolog kliniczny, patolog, peeling chemiczny, pielęgniarka onkologiczna, promieniowanie UV, przerzut do węzłów chłonnych, psychoonkolog, radioterapeuta, radioterapia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, rogowacenie słoneczne, teleangiektazja, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, wycięcie chirurgiczne, zespół wielodyscyplinarny, zmiana przedrakowa