chirurg onkologiczny

Chirurg onkologiczny to specjalista medyczny łączący wiedzę z zakresu chirurgii i onkologii, który zajmuje się operacyjnym leczeniem nowotworów. Lekarze tej specjalności przeprowadzają zabiegi diagnostyczne (biopsje) oraz lecznicze, polegające na usunięciu guzów nowotworowych wraz z marginesem zdrowych tkanek i okolicznymi węzłami chłonnymi.

Zakres pracy chirurga onkologicznego obejmuje leczenie szerokiego spektrum nowotworów, w tym raka piersi, przewodu pokarmowego, skóry, tkanek miękkich, tarczycy oraz innych narządów. Specjaliści ci stosują różnorodne techniki operacyjne, od klasycznych po małoinwazyjne (laparoskopowe, robotyczne), dążąc do osiągnięcia radykalności onkologicznej przy jednoczesnym zachowaniu jak najlepszej jakości życia pacjenta.

Chirurdzy onkologiczni ściśle współpracują z innymi specjalistami w ramach wielodyscyplinarnych zespołów onkologicznych, uczestnicząc w planowaniu kompleksowego leczenia, które często łączy chirurgię z chemioterapią, radioterapią i immunoterapią. Ta specjalizacja wymaga nie tylko doskonałych umiejętności operacyjnych, ale również głębokiej wiedzy na temat biologii nowotworów, ich diagnostyki i najnowszych trendów w terapii onkologicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sunitinib Medical Valley 37,5 mg

Sunitynib jabłczan, dostępny w postaci kapsułek twardych w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg oraz 50 mg (Sunitynib Medical Valley), jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z zaawansowanymi nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST) po niepowodzeniu terapii imatynibem (oporność lub nietolerancja), zaawansowanym rakiem nerkowokomórkowym z przerzutami (MRCC) oraz wysoko zróżnicowanymi, nieoperacyjnymi lub przerzutowymi nowotworami neuroendokrynnymi trzustki (pNET) z udokumentowaną progresją choroby. Diagnostyka powinna obejmować potwierdzenie histopatologiczne oraz odpowiednie badania obrazowe (TK, MRI, PET) w celu oceny zaawansowania i progresji nowotworu. Lek jest stosowany w warunkach ambulatoryjnych, co zwiększa komfort terapii, jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne działania niepożądane.
badania obrazowe, badanie histopatologiczne, badanie obrazowe, chirurg onkologiczny, działanie niepożądane, GIST, kapsułka twarda, MRCC, nietolerancja leku, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, onkolog kliniczny, oporność nowotworu, pNET, progresja choroby nowotworowej, radioterapeuta, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, substancja czynna, sunitynibu jabłczan, terapia imatynibem, zaawansowany rak nerkowokomórkowy
Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry nieczerniakowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Nieczerniakowy rak skóry (NMSC) stanowi najczęstszy nowotwór złośliwy na świecie, z ponad 5,4 milionami diagnoz rocznie w USA. Dominują dwa główne typy: rak podstawnokomórkowy (BCC, 70-80%) oraz rak kolczystokomórkowy (SCC, 20-30%), z ekspozycją na promieniowanie UV jako głównym czynnikiem etiologicznym. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, biopsję i ocenę histopatologiczną, a leczenie jest wielodyscyplinarne, obejmujące chirurgię (wycięcie z marginesem 4-6 mm, chirurgia Mohsa z wskaźnikiem wyleczenia do 99%), radioterapię, leczenie miejscowe (5-fluorouracyl, imikwimod, terapia fotodynamiczna) oraz terapie systemowe (immunoterapia z inhibitorami PD-1, inhibitory szlaku Hedgehog, chemioterapia). Koszt leczenia w USA wynosi około 4,8 mld USD rocznie. Szczególną uwagę wymaga opieka nad pacjentami z immunosupresją, np. biorcami przeszczepów, u których ryzyko agresywnego SCC jest 100-krotnie wyższe.
5-fluorouracyl, badanie histopatologiczne, biopsja, biorca przeszczepu narządu, cemiplimab, chirurg onkologiczny, chirurg plastyczny, chirurgia mikrograficzna Mohsa, choroba Bowena, czynnik ryzyka, dermatolog, dermatologia, imikwimod, immunomodulacja, immunosupresja, inhibitor punktów kontrolnych, inhibitor szlaku Hedgehog, komórka nowotworowa, krem z filtrem, krioterapia, lek immunosupresyjny, łyżeczkowanie i elektrokoagulacja, NMSC, obraz ciała, onkolog kliniczny, patolog, pembrolizumab, pielęgniarka onkologiczna, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, przeciwciało anty-PD-1, przewlekła białaczka limfocytowa, radioterapeuta, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry nieczerniakowy, rak z komórek Merkla, rogowacenie słoneczne, sonidegib, terapia fotodynamiczna, układ odpornościowy, wismodegib, wycięcie chirurgiczne, zespół znamion dysplastycznych, znamię dysplastyczne
Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak stawowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Mięsak stawowy (synovial sarcoma) to agresywny nowotwór tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się w okolicach kończyn, zwłaszcza przy stawach nadgarstka i kostki, z charakterystyczną translokacją t(X;18) i powstaniem białka fuzyjnego SS18:SSX. Średni wiek diagnozy to około 30 lat, a około 1/3 przypadków dotyczy pacjentów poniżej 20 roku życia. Leczenie wymaga multidyscyplinarnego podejścia w wyspecjalizowanych ośrodkach, obejmującego radykalną chirurgię z marginesem 1-3 cm, radioterapię neoadjuwantową lub adjuwantową oraz w wybranych przypadkach chemioterapię. Radioterapia wykorzystuje nowoczesne techniki minimalizujące uszkodzenia tkanek zdrowych, co jest szczególnie istotne u dzieci. Chemioterapia stosowana jest głównie w dużych guzach, przerzutach lub nawrotach, jednak jej rola i schematy nie są jednoznacznie ustalone. Kluczowe jest staranne planowanie leczenia i wykonanie pierwszej operacji przez doświadczony zespół, gdyż wpływa to na rokowanie pacjenta.
amputacja, białko fuzyjne, brachyterapia, chemioterapia, chirurg onkologiczny, dół podkolanowy, ekstrawazacja, fuzja genowa, immunoterapia, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, małopłytkowość, mięsak maziówkowy, mięsak stawowy, mięsak tkanek miękkich, neutropenia, onkolog radioterapeuta, operacja oszczędzająca kończynę, pielęgniarka onkologiczna, podejście multidyscyplinarne, powikłania zakrzepowo-zatorowe, przerzut nowotworowy, radioterapia, reakcja skórna, resekcja guza, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, translokacja chromosomalna
Leksykon chorób i schorzeń
Leiomyosarcoma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Leiomyosarcoma to agresywny mięsak wywodzący się z tkanki mięśni gładkich, występujący w różnych lokalizacjach, takich jak układ pokarmowy, moczowy, macica, naczynia krwionośne czy skóra. Leczenie opiera się głównie na chirurgicznym usunięciu guza, często uzupełnianym chemioterapią i radioterapią. Kompleksowa ocena pielęgniarska obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, ocenę funkcjonalną, psychospołeczną oraz analizę wyników diagnostycznych. Opieka okołooperacyjna koncentruje się na przygotowaniu pacjenta, monitorowaniu parametrów życiowych, kontroli bólu (z wykorzystaniem standaryzowanych skal i farmakoterapii), pielęgnacji rany oraz wczesnej rehabilitacji. Pielęgniarki onkologiczne odgrywają kluczową rolę w zarządzaniu skutkami ubocznymi terapii, edukacji pacjentów i wsparciu psychospołecznym, co jest niezbędne ze względu na wysokie ryzyko nawrotu i złożoność choroby.
amputacja, chemioterapia i radioterapia, chirurg onkologiczny, histerektomia, kontrola bólu, leiomyosarcoma, leiomyosarcoma macicy, menopauza, mięsak, narzędzie standaryzowane, nawrót choroby, neutropenia, niedrożność jelit, nowotwór agresywny, obniżona odporność, ocena pielęgniarska, onkolog kliniczny, operacja oszczędzająca kończynę, opieka okołooperacyjna, pielęgnacja rany, pielęgniarka koordynująca, radioterapeuta, technika aseptyczna, usunięcie guza, wsparcie psychospołeczne, zapobieganie zakażeniom
Leksykon chorób i schorzeń
Rak mięśniakomięśniowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

apoptoza, badanie genetyczne, centralny cewnik żylny, chemioterapia, chirurg onkologiczny, choroba nawrotowa, gorączka neutropeniczna, immunoterapia, komórka nowotworowa, mięsak tkanek miękkich, mięsień szkieletowy, mutacja genetyczna, neurotoksyczność, onkolog dziecięcy, operacja oszczędzająca kończynę, pielęgniarka specjalistyczna, podejście wielomodalne, podtyp histologiczny, pozaczaszkowy guz lity, przerzutowanie, radioterapeuta, radioterapia, rak mięśniakomięśniowy, resekcja guza, terapia celowana molekularnie, terapia podtrzymująca, terapia protonowa, zapalenie błony śluzowej, zespół interdyscyplinarny
Leksykon chorób i schorzeń
Rak z komórek merkla – Leczenie

Rak z komórek Merkla (MCC) to agresywny nowotwór neuroendokrynny skóry, wymagający wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. W wczesnych stadiach (I i II) standardem jest szerokie wycięcie miejscowe z marginesem 1-2 cm, biopsja węzła wartowniczego oraz adjuwantowa radioterapia, szczególnie przy guzach >1 cm lub obecności czynników ryzyka. Radioterapia, stosowana w ciągu 4-6 tygodni po operacji, znacząco redukuje 5-letnie ryzyko nawrotu miejscowego. W stadium III leczenie obejmuje wycięcie guza z limfadenektomią, radioterapię oraz immunoterapię (np. pembrolizumab) w przypadku nieoperacyjnych guzów. W stadium IV preferowaną terapią pierwszego rzutu jest immunoterapia inhibitorami punktów kontrolnych (avelumab, pembrolizumab, retifanlimab), natomiast chemioterapia (cisplatyna/karboplatyna z etopozydem, topotekan) jest zarezerwowana dla pacjentów niekwalifikujących się do immunoterapii lub po jej niepowodzeniu. Leczenie paliatywne obejmuje radioterapię i/lub chirurgię w celu łagodzenia objawów.
analog somatostatyny, avelumab, badanie obrazowe, biopsja węzła wartowniczego, chirurg onkologiczny, chirurgia mikrograficzna Mohsa, cisplatyna, cyklofosfamid, doksorubicyna, etopozyd, inhibitor deacetylazy histonowej, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitory punktów kontrolnych, karboplatyna, leczenie adjuwantowe, leczenie paliatywne, limfadenektomia, nivolumab, nowotwór neuroendokrynny skóry, pembrolizumab, przeciwciało monoklonalne, przeszczep skóry, rak z komórek Merkla, retifanlimab, stadium zaawansowania nowotworu, szerokie wycięcie miejscowe, topotekan, wielodyscyplinarne konsylium, wielodyscyplinarny zespół specjalistów, winkrystyna
Leksykon chorób i schorzeń
Rak z komórek merkla – Diagnostyka i diagnoza

Rak z komórek Merkla (MCC) to rzadki, agresywny nowotwór neuroendokrynny skóry, charakteryzujący się szybkim wzrostem i wysokim ryzykiem przerzutów, szczególnie do regionalnych węzłów chłonnych. Diagnostyka opiera się na dokładnym badaniu fizykalnym skóry i węzłów chłonnych, z zastosowaniem reguły AEIOU (asymptomatyczny, szybko powiększający się, niedobór odporności, wiek >50 lat, ekspozycja na UV). Kluczowym elementem jest biopsja zmiany (wycinająca, nacinająca, sztancowa lub ścinająca) oraz badanie histopatologiczne i immunohistochemiczne, gdzie typowy profil MCC obejmuje dodatnią cytokeratynę 20 (CK20) w 95% przypadków, ujemny TTF-1 oraz markery neuroendokrynne (synaptofizyna, chromogranina A, CD56, NSE). Ocena zaawansowania choroby wymaga biopsji węzła wartowniczego (SLNB) u pacjentów bez klinicznie powiększonych węzłów (30-38% pozytywnych wyników) lub biopsji cienko-/gruboigłowej przy powiększonych węzłach, a także badań obrazowych PET-CT, CT, MRI i USG w celu wykrycia przerzutów odległych i regionalnych. System TNM 8. edycji AJCC/UICC służy do klasyfikacji stopnia zaawansowania i planowania leczenia.
badanie fizykalne skóry, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie mikroskopowe, badanie PET-CT, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja płynna, biopsja skóry, biopsja węzła wartowniczego, biopsja wycinająca, chirurg onkologiczny, chromogranina A, czerniak, dermatopatolog, dermatoskop, dermoskopia, drobnokomórkowy rak płuca, enolaza neuronowa, krążące DNA nowotworowe, marker neuroendokrynny, minimalna choroba resztkowa, nawrót choroby, nowotwór neuroendokrynny, przerzut odległy, radioterapeuta, rak z komórek Merkla, reguła AEIOU, rezonans magnetyczny, synaptofizyna, system TNM, tomografia komputerowa, węzeł chłonny, zespół multidyscyplinarny
Leksykon chorób i schorzeń
Chondrosarcoma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Chondrosarcoma to najczęstszy pierwotny nowotwór kości u dorosłych, rozwijający się z komórek chrząstki, wymagający kompleksowego, multidyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Główną metodą leczenia jest chirurgia, obejmująca wycięcie guza z marginesem zdrowych tkanek, operacje oszczędzające kończynę lub amputacje. Opieka pielęgniarska koncentruje się na przygotowaniu pacjenta do zabiegu, kontroli bólu (z uwzględnieniem oceny intensywności w skali liczbowej), monitorowaniu parametrów życiowych, pielęgnacji ran i drenów oraz zapobieganiu powikłaniom pooperacyjnym. Rehabilitacja, trwająca od 6 miesięcy do roku, jest kluczowa dla odzyskania funkcji ruchowych, adaptacji do protez oraz poprawy jakości życia. Pielęgniarki współpracują z zespołem specjalistów, edukują pacjentów i ich rodziny, a także wspierają psychospołecznie, co jest niezbędne w radzeniu sobie z emocjonalnymi aspektami choroby i leczenia.
amputacja, ból fantomowy, chemioterapia, chirurg onkologiczny, chirurg plastyczny i rekonstrukcyjny, chondrosarcoma, cukrzyca, farmakoterapia, fizjoterapia, komórka chrząstki, kontrola bólu, konwencjonalne chondrosarcoma, leczenie chirurgiczne, medycyna nuklearna, mezenchymalne chondrosarcoma, nowotwór kości, odróżnicowane chondrosarcoma, operacja oszczędzająca kończynę, ortopeda onkologiczny, osteoporoza, pierwotny nowotwór kości, powikłanie pooperacyjne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, proteza, radioterapia, rehabilitacja, siła mięśniowa, wycięcie guza, zakres ruchomości
Leksykon chorób i schorzeń
Guzy drobne, okrągłe z desmoplastyczną stroma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Desmoplastyczny mięsak drobnokomórkowy z desmoplastyczną stromą (DSRCT) to rzadki, agresywny mięsak tkanek miękkich, najczęściej dotykający młodych mężczyzn, charakteryzujący się licznymi guzami w jamie brzusznej i miednicy. Pięcioletnie przeżycie wynosi jedynie 10-25%, a leczenie opiera się na wielomodalnym podejściu łączącym chemioterapię (schematy zawierające ifosfamid, doksorubicynę, cyklofosfamid, winkrystynę, etopozyd, daktynomycynę), chirurgię cytoredukcyjną oraz radioterapię. Chemioterapia neoadjuwantowa i adjuwantowa jest kluczowa ze względu na chemowrażliwość nowotworu, a radioterapia stosowana jest głównie w celu eliminacji pozostałości pooperacyjnych. W przypadku rozsianej choroby rozważa się także hipertermiczną chemioterapię dootrzewnową (HIPEC), choć jej skuteczność pozostaje niejednoznaczna. Kompleksowa opieka wymaga multidyscyplinarnego zespołu specjalistów, w tym chirurgów onkologicznych, onkologów medycznych, radioterapeutów oraz specjalistów od leczenia bólu i rehabilitacji.
arteterapia, biomarker predykcyjny, biomarker prognostyczny, chemioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chemowrażliwość, chirurg onkologiczny, cyklofosfamid, cytoredukcja, cytoredukcja chirurgiczna, daktynomycyna, enfortumab-vedotin, etopozyd, guz drobny okrągły z desmoplastyczną stromą, ifosfamid, koniugat przeciwciało-lek, leczenie celowane, leczenie wielomodalne, lek przeciwnowotworowy, mięsak tkanek miękkich, muzykoterapia, onkolog medyczny, opieka paliatywna, oporność na leczenie, pielęgniarka onkologiczna, radioterapeuta, radioterapia, remisja, resekcja guza, ryzyko nawrotu, terapia zajęciowa, winkrystyna, zabieg chirurgiczny
Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych – Leczenie

Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to agresywny nowotwór wymagający wielospecjalistycznego podejścia terapeutycznego, uwzględniającego lokalizację guza, stopień zaawansowania oraz stan pacjenta. Podstawową metodą leczenia jest chirurgia, jednak tylko 10-20% chorych kwalifikuje się do resekcji. Zabiegi operacyjne obejmują resekcję dróg żółciowych, częściową hepatektomię, procedurę Whipple’a oraz rozszerzone resekcje w przypadku guzów typu Klatskina. W wybranych przypadkach wczesnego stadium wnękowego raka dróg żółciowych możliwy jest przeszczep wątroby według protokołu Mayo Clinic, poprzedzony chemioterapią i chemioradioterapią. W nieresekcyjnych przypadkach stosuje się leczenie paliatywne, takie jak bypass żółciowy, stentowanie dróg żółciowych czy przezskórny drenaż żółciowy. Radioterapia (EBRT, brachyterapia, terapia protonowa) może być stosowana neoadjuwantowo, adjuwantowo, samodzielnie lub paliatywnie, często w połączeniu z terapią hipertermiczną i radiouczulaczami.
5-fluorouracyl, ablacja o częstotliwości radiowej, blokada splotu trzewnego, brachyterapia, chemoembolizacja, chirurg onkologiczny, cholangiocarcinoma, cisplatyna, częściowa hepatektomia, drenaż żółciowy, durwalumab, futibatinib, gastroenterolog, gemcytabina, guz Klatskina, hepatolog, infigratinib, infuzja do tętnicy wątrobowej, inhibitor BRAF, inhibitor FGFR2, inhibitor PD-1, inhibitor punktu kontrolnego, iwosidenib, kapecytabina, mutacja BRAF V600E, mutacja IDH1, oksaliplatyna, onkolog kliniczny, pankreatoduodenektomia, pembrolizumab, pemigatinib, procedura Whipple’a, przeszczep wątroby, radioembolizacja, radioterapeuta, radiouczulacz, rak dróg żółciowych, resekcja, resekcja dróg żółciowych, rozszerzona resekcja, stent dróg żółciowych, terapia adjuwantowa, terapia anty-HER2, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, terapia protonowa, trastuzumab, wewnątrzwątrobowy rak dróg żółciowych, zespół wielospecjalistyczny, zewnętrzna radioterapia wiązką
Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak tłuszczakowaty – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Mięsak tłuszczakowaty (liposarcoma) to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek tłuszczowych, najczęściej lokalizujący się w kończynach (uda, tylna część kolana) oraz jamie brzusznej, rzadziej w okolicy głowy i szyi. Występuje głównie u osób w wieku 50-70 lat. Istotne jest rozróżnienie podtypów histologicznych: dobrze zróżnicowany, odróżnicowany, śluzowaty, okrągłokomórkowy oraz pleomorficzny, które różnią się agresywnością i wrażliwością na leczenie. Podstawą terapii jest chirurgia, uzupełniana radioterapią (neoadjuwantową lub adjuwantową) oraz chemioterapią, szczególnie skuteczną w podtypie śluzowatym. W leczeniu zaawansowanym stosuje się także terapie celowane, wymagające monitorowania działań niepożądanych, takich jak neutropenia, nadciśnienie czy zaburzenia czynności wątroby. Ze względu na ryzyko nawrotów nawet po wielu latach, konieczna jest długoterminowa kontrola obejmująca badania fizykalne, laboratoryjne oraz obrazowe (USG, TK, MRI) przez minimum 10 lat.
badanie fizykalne, badanie kliniczne, badanie obrazowe, chirurg onkologiczny, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, jakość życia, mielosupresja, mięsak tkanek miękkich, mięsak tłuszczakowaty, mięsak tłuszczakowaty śluzowaty, morfologia krwi, nadciśnienie, neutropenia, niedobór żywieniowy, nowotwór złośliwy, nudności i wymioty, pielęgniarka onkologiczna, powikłanie pooperacyjne, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, promieniowanie, radioterapia neoadjuwantowa, reakcja alergiczna, reakcja skórna, rehabilitacja pooperacyjna, stan odżywienia, upośledzenie funkcjonalne, wsparcie psychologiczne, wsparcie żywieniowe, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gojenia ran, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zbilansowana dieta, zespół multidyscyplinarny
Leksykon chorób i schorzeń
Miksyfibrosarkom – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Miksyfibrosarkom (MFS) to rzadki, agresywny mięsak tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się w kończynach u pacjentów w wieku 50-70 lat, z przewagą mężczyzn. Charakteryzuje się wysokim ryzykiem nawrotów miejscowych – do 50% w ciągu 5 lat od leczenia. Podstawą terapii jest chirurgiczne usunięcie guza z szerokim marginesem (zalecane 2 cm marginesu tkanki miękkiej oraz resekcja obszaru o zwiększonym sygnale w obrazach T2-zależnych MRI), co znacząco wpływa na przeżycie wolne od nawrotu (60,2% przy czystych marginesach vs. 31,1% przy mikroskopowym nacieku). Leczenie wielodyscyplinarne obejmuje onkologów medycznych, chirurgów onkologicznych, radioterapeutów, chirurgów plastycznych oraz specjalistyczny personel pielęgniarski i rehabilitacyjny. Radioterapia, stosowana neoadjuwantowo lub adjuwantowo, jest rekomendowana szczególnie w guzach >5 cm lub z naciekiem głębokim, choć jej wpływ na kontrolę miejscową pozostaje niejednoznaczny. Chemioterapia, oparta na antracyklinach i ifosfamidzie w I linii oraz gemcytabinie i paklitakselu w II linii, ma ograniczoną i kontrowersyjną rolę, głównie w leczeniu przerzutowym i neoadjuwantowym, bez jednoznacznego wpływu na całkowite przeżycie.
antracyklina, badanie obrazowe, bewacyzumab, chirurg onkologiczny, chirurg plastyczny, choroba przerzutowa, gemcytabina, hamowanie angiogenezy, ifosfamid, immunoterapia, inhibitor angiogenezy, leczenie neoadjuwantowe, leczenie paliatywne, margines chirurgiczny, martwica koagulacyjna, mięsak tkanek miękkich, miksyfibrosarkom, naczynie krwionośne, nawrót miejscowy, niwolumab, nowotwór, obrzęk, onkolog medyczny, paklitaksel, podejście multidyscyplinarne, przeżycie wolne od nawrotu, radioterapeuta, radioterapia adjuwantowa, radioterapia neoadjuwantowa, rozprzestrzenianie nowotworu, stopień złośliwości, terapia celowana, wzorzec wzrostu, zabieg rekonstrukcyjny, zespół multidyscyplinarny
Leksykon chorób i schorzeń
Mezotelioma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Mezotelioma, będąca rzadkim i agresywnym nowotworem mezothelium, najczęściej dotyka opłucnej, otrzewnej lub osierdzia i jest silnie związana z ekspozycją na azbest. Opieka nad pacjentami wymaga interdyscyplinarnego podejścia, w którym pielęgniarki specjalistyczne odgrywają kluczową rolę, koordynując leczenie, monitorując objawy i skutki uboczne terapii oraz zapewniając wsparcie psychologiczne. Wczesne rozpoznanie objawów, takich jak ból, duszność, wysięk opłucnowy czy wodobrzusze, jest niezbędne dla poprawy rokowania. Leczenie paliatywne, stosowane na każdym etapie choroby, ma na celu kontrolę objawów i poprawę jakości życia, a jego integralną częścią jest zarządzanie bólem, wsparcie żywieniowe oraz rehabilitacja onkologiczna. Warto podkreślić, że opieka paliatywna może być realizowana zarówno w warunkach szpitalnych, jak i domowych, z udziałem wykwalifikowanych pielęgniarek i zespołu wsparcia.
chemioterapia dożylna, chirurg onkologiczny, duszność, ekspozycja na azbest, kontrola bólu, mezotelioma, mezotelioma otrzewnej, opieka domowa, opieka hospicyjna, opieka paliatywna, opieka wspierająca, osierdzie, otrzewna, paracenteza, patolog, pielęgniarka onkologiczna, pleurodeza, pulmonolog, radioterapeuta, rehabilitacja onkologiczna, skutek uboczny, toracenteza, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zarządzanie objawami, zespół wielodyscyplinarny, zmęczenie współczuciem
Leksykon chorób i schorzeń
Rak skóry – Leczenie

Rak skóry, będący najczęstszym nowotworem u ludzi, wymaga zindywidualizowanego podejścia terapeutycznego zależnego od typu, lokalizacji, rozmiaru, głębokości inwazji oraz stanu ogólnego pacjenta. Podstawową metodą leczenia jest chirurgia, w tym wycięcie chirurgiczne z marginesem zdrowej tkanki, chirurgia mikrograficzna Mohsa z wskaźnikiem wyleczenia 98-99%, łyżeczkowanie i elektrodesykacja oraz kriochirurgia. Radioterapia stanowi alternatywę lub uzupełnienie leczenia chirurgicznego, szczególnie w trudnych lokalizacjach, z efektywnością około 90%. Miejscowe terapie, takie jak 5-fluorouracyl, imikwimod czy terapia fotodynamiczna, są stosowane w powierzchownych zmianach z wskaźnikami wyleczenia 80-90%. W zaawansowanych przypadkach stosuje się chemioterapię systemową, immunoterapię (np. inhibitory PD-1) oraz terapię celowaną, w tym inhibitory szlaku Hedgehog (wismodegib, sonidegib) dla zaawansowanego raka podstawnokomórkowego.
5-fluorouracyl, cemiplimab, chemioterapia systemowa, chirurg onkologiczny, chirurg plastyczny, chirurgia laserowa, chirurgia mikrograficzna Mohsa, dermabrazja, fotouczulacz, hipopigmentacja, imikwimod, immunoterapia miejscowa, inhibitor PD-1, inhibitor szlaku Hedgehog, kriochirurgia, łyżeczkowanie i elektrodesykacja, miejscowa chemioterapia, onkolog kliniczny, patolog, peeling chemiczny, pielęgniarka onkologiczna, promieniowanie UV, przerzut do węzłów chłonnych, psychoonkolog, radioterapeuta, radioterapia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, rogowacenie słoneczne, teleangiektazja, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, wycięcie chirurgiczne, zespół wielodyscyplinarny, zmiana przedrakowa
Leksykon chorób i schorzeń
Pierwotny skórny chłoniak z komórek b – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Pierwotny skórny chłoniak z komórek B (CBCL) to rzadki nowotwór skóry wywodzący się z limfocytów B, stanowiący 20-25% pierwotnych chłoniaków skóry. Wyróżnia się trzy główne podtypy: pierwotny skórny chłoniak z ośrodków rozmnażania (PCFCL), pierwotny skórny chłoniak strefy brzeżnej (PCMZL) oraz pierwotny skórny chłoniak rozlany z dużych komórek B (PCDLBCL) typu kończynowego, z których ostatni cechuje się większą agresywnością. Diagnostyka opiera się na biopsji skóry z oceną histopatologiczną, immunohistochemiczną i molekularną, a także badaniach obrazowych i laboratoryjnych w celu wykluczenia zajęcia narządów wewnętrznych. Objawy kliniczne obejmują zmiany skórne w postaci guzków, papul, placków o zabarwieniu od czerwonego do brązowego, z rzadkim występowaniem objawów ogólnoustrojowych. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić dermatozy zapalne, inne nowotwory skóry oraz chłoniaki systemowe z wtórnym zajęciem skóry, a w przypadku PCMZL wykluczyć zakażenie Borrelia burgdorferi.
badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, biopsja skóry, Borrelia burgdorferi, chemioterapia systemowa, chirurg onkologiczny, chłoniak skóry, chłoniak T-komórkowy, dermatolog, hematolog, immunoterapia, leczenie immunosupresyjne, limfocyty B, neutropenia, niedokrwistość, onkolog kliniczny, papula, patolog, pielęgniarka onkologiczna, pierwotny skórny chłoniak rozlany z dużych komórek B, pierwotny skórny chłoniak strefy brzeżnej, pierwotny skórny chłoniak z komórek B, pierwotny skórny chłoniak z ośrodków rozmnażania, przeciwciało monoklonalne, radioterapeuta, radioterapia, rytuksymab, steroid miejscowy, stopień zaawansowania choroby, terapia celowana, układ odpornościowy