kropidlak
Kropidlak (Aspergillus) to rodzaj grzybów należących do klasy workowców (Ascomycetes), obejmujący ponad 200 gatunków. W medycynie najczęściej spotykane gatunki to Aspergillus fumigatus, Aspergillus flavus, Aspergillus niger i Aspergillus terreus. Grzyby te występują powszechnie w środowisku naturalnym – w glebie, powietrzu, na rozkładających się roślinach oraz w pomieszczeniach zamkniętych.
Zakażenia wywoływane przez kropidlaki określa się mianem aspergilozy. Wyróżnia się kilka postaci klinicznych, w tym aspergilozę płucną (inwazyjną, przewlekłą, alergiczną), aspergilozę zatokową, oczną, skórną oraz rozsianą. Inwazyjne zakażenia dotyczą głównie pacjentów z upośledzoną odpornością, po przeszczepach narządów, w trakcie chemioterapii lub z AIDS.
Diagnostyka aspergilozy obejmuje badania obrazowe (RTG, TK), mikrobiologiczne (posiewy), serologiczne (oznaczanie galaktomannanu) oraz histopatologiczne. W leczeniu stosuje się leki przeciwgrzybicze z grupy azoli (worykonazol, posakonazol), echinokandyn oraz amfoterycynę B. Profilaktyka zakażeń kropidlakowych u pacjentów z grupy ryzyka często stanowi istotny element postępowania medycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ossmiq 100 mg
Pozakonazol, będący pochodną triazolu i przypisany do kodu ATC J02AC04, działa poprzez hamowanie enzymu 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), co prowadzi do zahamowania biosyntezy ergosterolu i wzrostu komórek grzybiczych. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej in vitro, obejmujące gatunki Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus, A. terreus), Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata, C. krusei) oraz inne patogeny, takie jak Coccidioides immitis czy Fusarium. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla Mucorales spp. wynoszą 2 mg/L, dla Exophiala dermatiditis 0,5 mg/L, a dla Purpureocillium lilacinum 1 mg/L. EUCAST ustalił epidemiologiczne wartości graniczne (ECOFF) dla Aspergillus, np. 0,5 mg/L dla A. fumigatus, oraz kliniczne wartości MIC rozgraniczające szczepy wrażliwe od opornych dla Candida albicans i innych gatunków (wrażliwe ≤0,06 mg/L, oporne >0,06 mg/L). Mechanizm oporności wiąże się ze zmianami w białku CYP51.
14α-demetylaza lanosterolu, aktywność przeciwgrzybicza, badanie z podwójnie ślepą próbą, CYP51, drożdżaki, ergosterol, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, koncentrat do infuzji, kropidlak, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność na leki przeciwgrzybicze, pochodne triazolu, populacja intent-to-treat, śmiertelność całkowita, terapia skojarzona