zapalenie jednostawowe
Zapalenie jednostawowe (artritis mono, monoarthritis) to stan chorobowy charakteryzujący się procesem zapalnym obejmującym pojedynczy staw. Może być objawem wielu różnych schorzeń, zarówno o podłożu infekcyjnym, jak i nieinfekcyjnym. Diagnostyka różnicowa zapalenia jednostawowego jest szeroka i obejmuje m.in. choroby autoimmunologiczne, infekcje bakteryjne, wirusowe, grzybicze, urazy, zmiany zwyrodnieniowe oraz schorzenia metaboliczne.
Najczęstsze przyczyny zapalenia jednostawowego to dna moczanowa, infekcyjne zapalenie stawu, choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów oraz spondyloartropatie. W przypadku ostrego zapalenia jednostawowego o gwałtownym początku, szczególnie z towarzyszącą gorączką, należy przede wszystkim wykluczyć infekcyjne zapalenie stawu, które stanowi stan zagrożenia zdrowia wymagający pilnej interwencji.
Diagnostyka zapalenia jednostawowego obejmuje wywiad i badanie fizykalne, badania laboratoryjne (morfologia, OB, CRP, czynnik reumatoidalny, przeciwciała przeciwjądrowe), badania obrazowe (RTG, USG, MRI) oraz kluczowe badanie płynu stawowego. Nakłucie stawu i analiza płynu stawowego są niezbędne do różnicowania między zapaleniem infekcyjnym a nieinfekcyjnym oraz identyfikacji kryształów charakterystycznych dla chorób metabolicznych.
Leczenie zapalenia jednostawowego zależy od zidentyfikowanej przyczyny. W przypadku infekcyjnego zapalenia stawu konieczna jest pilna antybiotykoterapia, często połączona z chirurgicznym oczyszczeniem stawu. Zapalenie nieinfekcyjne leczy się odpowiednio do schorzenia podstawowego, stosując leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy, leki modyfikujące przebieg choroby lub metody zabiegowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie stawów zakaźne – Epidemiologia
Zapalenie stawów zakaźne (septic arthritis) to stan zapalny stawów wywołany infekcją bakteryjną, charakteryzujący się wysoką śmiertelnością i ryzykiem trwałego uszkodzenia stawu. Zapadalność w krajach rozwiniętych wynosi od 2 do 10 przypadków na 100 000 osób rocznie, z wyższymi wartościami w niektórych regionach, np. 12,0/100 000 w Nowej Zelandii czy 41,2/100 000 w Tajlandii. Choroba wykazuje bimodalny rozkład wiekowy, z szczytem zachorowań u dzieci w wieku 2-3 lat oraz u osób powyżej 55 roku życia, a ryzyko wzrasta znacząco u pacjentów powyżej 80 lat (do 73,4/100 000). Mężczyźni chorują dwukrotnie częściej niż kobiety, z wyjątkiem rzeżączkowego zapalenia stawów, które dominuje u kobiet. Najczęstszym patogenem jest Staphylococcus aureus (50-70% przypadków), w tym szczepy MRSA, co komplikuje terapię. Zakażenia protez stawowych stanowią 1,5-10% wszystkich endoprotez, z wyższym ryzykiem po rewizjach (do 20%). Monoartykularny przebieg dominuje (85-90%), a najczęściej zajęte są stawy kolanowy (45-50%) i biodrowy (30-35%).
anemia sierpowatokrwinkowa, antybiotykoterapia, bakteriemia, chondrokalcynoza, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, dna moczanowa, endoprotezoplastyka stawu biodrowego, endoprotezoplastyka stawu kolanowego, glikokortykosteroid, gronkowiec koagulazo-ujemny, infekcja bakteryjna, iniekcja dostawowa, Kingella kingae, lek immunosupresyjny, martwica kości, metycylinooporny Staphylococcus aureus, Neisseria gonorrhoeae, posocznica, przewlekła choroba wątroby, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła niewydolność serca, rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego, reumatoidalne zapalenie stawów, rzeżączkowe zapalenie stawów, Staphylococcus aureus, uszkodzenie chrząstki stawowej, wstrząs septyczny, zakażenie HIV, zakażenie protezy stawowej, zakażenie rzeżączką, zapalenie jednostawowe, zapalenie stawów zakaźne, zapalenie wielostawowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie stawów zakaźne – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zapalenie stawów zakaźne (septic arthritis) charakteryzuje się roczną zapadalnością od 1 do 35 przypadków na 100 000 osób, z wyższą częstością w USA (4-10/100 000). Choroba wymaga natychmiastowej diagnozy i leczenia, gdyż opóźnienie zwiększa ryzyko trwałego upośledzenia funkcji stawu oraz śmiertelności, która wynosi około 5,6% bezpośrednio związanej z infekcją (mediana 24 dni) i 7,05% w okresie 90 dni, wzrastając do 22,69% u pacjentów >79 lat. Czynniki prognostyczne zwiększające ryzyko zgonu to m.in. wiek (OR 1,08 na rok), wyższy indeks Charlsona (OR 1,30), bakteriemia (OR 4,02), cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, splątanie przy przyjęciu, niski klirens kreatyniny, obecność owrzodzeń/martwicy tkanek, wysokie CRP, wcześniejsze stosowanie antybiotyków (OR 3,32), zakażenie Staphylococcus aureus (OR 7,24) oraz poliartykularność zakażenia.
antybiotykoterapia, artrodeza, artroplastyka, artroskopia, bakteriemia, białko C-reaktywne, chrząstka stawowa, enterokoki, indeks Charlsona, klirens kreatyniny, martwica kości, MRSA, płyn maziówkowy, posocznica, reumatoidalne zapalenie stawów, rzeżączkowe zapalenie stawów, Staphylococcus aureus, Streptococcus, terapia immunosupresyjna, zakażenie paciorkowcowe, zakażenie polimikrobialne, zapalenie jednostawowe, zapalenie kości, zapalenie stawów septyczne, zapalenie stawów zakaźne