martwica guza
Martwica guza to proces patologiczny, który odnosi się do śmierci komórek nowotworowych w obrębie guza. Może wystąpić spontanicznie, gdy guz rośnie szybciej niż jego unaczynienie, co prowadzi do niedokrwienia i niedotlenienia obszarów centralnych, lub może być indukowana przez leczenie, takie jak chemioterapia, radioterapia czy immunoterapia.
Klinicznie martwica guza może manifestować się jako nagłe zmniejszenie jego rozmiarów, zmiana konsystencji lub wystąpienie objawów systemowych wynikających z uwolnienia produktów rozpadu komórek nowotworowych. W obrazie histopatologicznym charakteryzuje się obszarami bezjądrzastymi, rozpadem tkanek i często obecnością nacieków zapalnych na obwodzie.
W diagnostyce martwica guza może być widoczna w badaniach obrazowych, takich jak tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, jako obszary o obniżonej densyjności lub wzmocnieniu kontrastowym. Obecność i rozległość martwicy ma istotne znaczenie prognostyczne w wielu typach nowotworów, często korelując z wyższym stopniem złośliwości i gorszym rokowaniem.
Szczególnym przypadkiem jest zespół rozpadu guza (TLS – tumor lysis syndrome), stanowiący zagrażające życiu powikłanie metaboliczne wywołane masywnym rozpadem komórek nowotworowych, prowadzącym do hiperurykemii, hiperkaliemii, hiperfosfatemii i hipokalcemii, które mogą powodować niewydolność nerek, zaburzenia rytmu serca i drgawki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Patofizjologia i mechanizm
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, którego patogeneza opiera się na charakterystycznej fuzji genowej NAB2-STAT6, obecnej w 90-100% przypadków. Fuzja ta powstaje w wyniku inwersji chromosomu 12q13 i prowadzi do deregulacji szlaku EGR1, co skutkuje konstytutywną ekspresją genów proliferacyjnych, takich jak IGF2 i FGFR1. Warianty fuzji NAB2-STAT6 korelują z lokalizacją guza, wiekiem pacjenta oraz ryzykiem nawrotów – np. NAB2ex4-STAT6ex2/3 występuje głównie wewnątrz klatki piersiowej u starszych pacjentów i wiąże się z niższym indeksem mitotycznym, podczas gdy NAB2ex6-STAT6ex16/17 jest częstszy u młodszych pacjentów, z wyższą aktywnością mitotyczną i większym ryzykiem nawrotów. Dodatkowo, mutacje promotora TERT (28% przypadków) i TP53 (41% złośliwych SFT) oraz nadekspresja genów ALDH1, EGFR i JAK2 wpływają na agresywność i rokowanie nowotworu. Diagnostyka opiera się na immunohistochemii, gdzie nuklearna ekspresja STAT6 jest markerem o wysokiej czułości i swoistości, a także na obecności CD34 (90-95% przypadków) i CD99 (około 70%).
badanie immunohistochemiczne, dysfagia, fuzja genowa, fuzja NAB2-STAT6, indeks mitotyczny, jądro komórkowe, lek antyangiogenny, marker immunohistochemiczny, martwica guza, metylacja DNA, mutacja promotora TERT, mutacja TP53, nadekspresja genów, nowotwór mezenchymalny, proliferacja komórkowa, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, resekcja chirurgiczna, samotny guz włóknisty, stratyfikacja ryzyka, szlak AKT/mTOR, szlak MAPK/ERK, tkanka mezenchymalna, tumorogeneza, złośliwa degeneracja - Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny z fuzją NAB2-STAT6, charakteryzujący się 5-letnim przeżyciem całkowitym około 84% i 10-letnim powyżej 70%. Mimo to, nawroty miejscowe i przerzuty odległe występują odpowiednio u 29% i 34% pacjentów w ciągu 5 lat, a u grupy wysokiego ryzyka przerzuty mogą sięgać 40%. Kluczowe czynniki prognostyczne to: dodatni margines resekcji (HR 4,8), guz ≥10 cm (HR 4,4), wysoka aktywność mitotyczna (HR 3,3), obecność martwicy/krwawienia oraz mutacje genów TP53 i promotora TERT, które korelują z agresywnym przebiegiem i gorszym rokowaniem. Mutacje promotora TERT występują u 28% pacjentów i wiążą się z większym guzem (p=0,000002), starszym wiekiem (p=0,006) oraz gorszym przeżyciem wolnym od zdarzeń (p=0,0082). Włączenie statusu mutacji TERT do modeli prognostycznych poprawia predykcję ryzyka nawrotów i przerzutów.
aktywność mitotyczna, fuzja genów NAB2-STAT6, indeks proliferacyjny Ki-67, klasyfikacja WHO, margines resekcji, martwica guza, mutacja promotora TERT, mutacja TP53, nowotwór mezenchymalny, przerzut odległy, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, resekcja chirurgiczna, samotny guz włóknisty, SFT opłucnej, tomografia komputerowa, wznowa miejscowa - Leksykon chorób i schorzeń
Miksyfibrosarkom – Objawy
Miksofibrosarkom (MFS) to rzadki mięsak tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się na kończynach dolnych (73,6% przypadków), dotykający głównie osoby w wieku 60-80 lat, z nieznaczną przewagą mężczyzn. Wczesne objawy to bezbolesny, powoli rosnący guz podskórny, często bez objawów ogólnoustrojowych, co utrudnia wczesną diagnozę. MFS charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem nawrotów miejscowych (20-60% po 5 latach), niezależnie od stopnia histologicznego, oraz tendencją do progresji stopnia złośliwości w nawrotach. Klasyfikacja FNCLCC wyróżnia stopnie złośliwości 1-3, z dominacją guzów G2/G3 (79,4%), które mają wyższy potencjał przerzutowy (16-38%) i gorsze rokowanie. Przerzuty najczęściej dotyczą płuc, kości i węzłów chłonnych. Podtyp nabłonkowaty MFS cechuje się agresywniejszym przebiegiem i przerzutami w ponad 50% przypadków.
aktywność mitotyczna, antracykliny, bezbolesny guz, chemioterapia paliatywna, doksorubicyna, hipoglikemia, ifosfamid, immunoterapia, kończyna dolna, martwica guza, mięsak tkanek miękkich, miksofibrosarkom, nawrót miejscowy, niestabilność genetyczna, nocne poty, obrzęk tkanek, pięcioletnie przeżycie, pleomorfizm, przerzuty do płuc, przerzuty odległe, radioterapia, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, rtg klatki piersiowej, terapia celowana, zatorowość płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Mezotelioma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Mezotelioma, najczęściej lokalizująca się w opłucnej lub otrzewnej, jest agresywnym nowotworem związanym z ekspozycją na azbest, charakteryzującym się niekorzystnym rokowaniem. Mediana przeżycia wynosi 8-12 miesięcy, z 47% pacjentów żyjących po roku, 20% po dwóch latach i 15% po trzech latach od diagnozy. Rokowanie zależy od wielu czynników, w tym wieku (HR=1,04 na rok, 95% CI 1,03-1,06), płci, statusu palenia (HR 3,42, 95% CI 1,11-4,20), typu histologicznego (typ epithelioid z najlepszym, a sarcomatoid z najgorszym przeżyciem, HR=2,45, 95% CI 2,06-2,90), stopnia jądrowego i obecności martwicy, lokalizacji guza (pozaopłucnowa HR=1,67, 95% CI 1,26-2,22) oraz stadium zaawansowania (mediana przeżycia od 21 miesięcy w stadium I do 12 miesięcy w stadium IV). Wartości laboratoryjne, takie jak liczba płytek (HR 1,05), poziom mocznika (HR 2,73), skorygowanego wapnia (HR 1,47), stosunek neutrofili do limfocytów (NLR ≤5 korzystny, HR 2,7), poziom mezoteliny (≥5 nmol/L, HR 2,25) oraz VEGF (>460 pg/mL) również mają znaczenie prognostyczne.
choroby współistniejące, dootrzewnowa chemioterapia w hipertermii, ekspozycja na azbest, HIPEC, inhibitor punktów kontrolnych, ipilimumab, martwica guza, mezotelioma, międzybłoniak, międzybłoniak opłucnej, międzybłoniak otrzewnej, niwolumab, opieka paliatywna, pemetreksed, rokowanie, sieć neuronowa, stadium zaawansowania nowotworu, stopień jądrowy, stosunek neutrofili do limfocytów, terapia multimodalna, zabieg cytoredukcyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Gist (guz podścieliskowy przewodu pokarmowego) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) to rzadkie nowotwory mezenchymalne o zróżnicowanym przebiegu klinicznym, z medianą wieku diagnozy 60-65 lat i częstością występowania około 1,5/100 000 rocznie. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi są rozmiar guza (>5 cm wiąże się z umiarkowanym, a >10 cm z wysokim ryzykiem złośliwości), wskaźnik mitotyczny (>5 mitoz/50 HPF wskazuje na agresywne zachowanie) oraz lokalizacja guza (GIST żołądka rokowanie lepsze niż jelita cienkiego czy przełyku). Pęknięcie guza i status mutacji (np. delecja eksonu 11 KIT) również wpływają na rokowanie i odpowiedź na terapię. 5-letnie przeżycie całkowite po resekcji R0 waha się od 32% do 93%, a mediana przeżycia po resekcji paliatywnej to około 10 miesięcy. Terapia imatynibem znacząco poprawia wyniki, zwłaszcza u pacjentów z pośrednim i wysokim ryzykiem oraz zaawansowaną chorobą.
GIST typu dzikiego, guz wysokiego ryzyka, imatynib, indeks Ki-67, inhibitor kinazy tyrozynowej, martwica guza, model głębokiego uczenia, mutacja punktowa, nawrót choroby, neowaskularyzacja, nomogram prognostyczny, nowotwór mezenchymalny, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, pęknięcie guza, połączenie przełykowo-żołądkowe, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do wątroby, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od nawrotu, przeżycie wolne od progresji, remisja choroby, resekcja R0, stosunek monocytów do limfocytów, stosunek neutrofili do limfocytów, stosunek płytek krwi do limfocytów, terapia adjuwantowa, tomografia komputerowa ze wzmocnieniem kontrastowym, wskaźnik mitotyczny, współczynnik przeżycia, zajęcie węzłów chłonnych - Leksykon chorób i schorzeń
Schwannoma – Patofizjologia i mechanizm
Schwannoma to łagodny guz osłonek nerwowych, powstający w wyniku utraty funkcji białka merliny kodowanego przez gen NF2 na chromosomie 22q12.2, co prowadzi do aktywacji onkogennych szlaków sygnałowych, takich jak Ras/Raf/MEK/ERK, PI3K/Akt/mTORC1, Wnt/β-katenina oraz Hippo/YAP/TAZ. Mutacje somatyczne w genie NF2 odpowiadają za 53-76% przypadków sporadycznych schwannoma przedsionkowego, a mechanizm onkogenezy opiera się na hipotezie „dwóch uderzeń” (Knudsona), obejmującej mutacje i utratę heterozygotyczności (LOH) 22q. Schwannoma charakteryzuje heterogenne mikrośrodowisko guza (TME) z udziałem komórek Schwanna, makrofagów, limfocytów T, fibroblastów i naczyń krwionośnych, gdzie makrofagi odgrywają kluczową rolę w progresji guza. Model patogenezy opiera się na koncepcji przewlekłej rany nerwów obwodowych, gdzie uszkodzenie nerwu i zaburzone procesy regeneracyjne prowadzą do odróżnicowania komórek Schwanna i rozwoju guza.
białko merlin, białko supresorowe nowotworu, czynnik wzrostu, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, fosfatydyloinozytolo-3-kinaza, gen NF2, gen supresorowy guza, guz osłonek nerwowych, insulinopodobny czynnik wzrostu, integryna, komórki Schwanna, krwiak podtwardówkowy, krwotok podpajęczynówkowy, macierz zewnątrzkomórkowa, martwica guza, merlina, mikrośrodowisko guza, neurofibromatoza typu 2, osłonka mielinowa, płytkopochodny czynnik wzrostu, schwannoma przedsionkowe, schwannomatoza, schwannomina, sekwencjonowanie RNA pojedynczych komórek, szlak Hippo, szlak sygnałowy RAS, teoria dwóch uderzeń, utrata heterozygotyczności, zespół Carneya - Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Epidemiologia
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, stanowiący mniej niż 2% guzów tkanek miękkich, z częstością występowania około 1 przypadku na milion osób rocznie. Najczęściej lokalizuje się w opłucnej (ok. 30% przypadków), rzadziej w ośrodkowym układzie nerwowym (1% pierwotnych guzów OUN). SFT diagnozowany jest głównie u dorosłych w wieku 50-70 lat, bez wyraźnej predylekcji płciowej. Pomimo że większość guzów ma charakter łagodny, ryzyko nawrotów miejscowych i przerzutów odległych wynosi odpowiednio 29% i 34% w ciągu 5 lat, a nawroty mogą pojawić się nawet po 10-20 latach od leczenia. Kluczowym narzędziem prognostycznym jest zmodyfikowany model Demicco, uwzględniający wiek (>55 lat), wielkość guza (>15 cm), aktywność mitotyczną (≥4/10 HPF) oraz obecność martwicy, który pozwala na stratifikację pacjentów na grupy niskiego (66% pacjentów, 0% ryzyka przerzutów w 10 lat), pośredniego (24%, 10% ryzyka) i wysokiego ryzyka (10%, 73% ryzyka przerzutów w 5 lat).
aktywność mitotyczna, biomarker prognostyczny, choroba przerzutowa, ekspozycja na azbest, figura mitotyczna, guz ośrodkowego układu nerwowego, guz tkanki miękkiej, martwica guza, nadzór onkologiczny, nawrót miejscowy, obraz histopatologiczny, przerzut odległy, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, samotny guz włóknisty, stosunek neutrofili do limfocytów, stratyfikacja ryzyka, tomografia komputerowa klatki piersiowej, transformacja złośliwa, zapadalność - Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Objawy
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, charakteryzujący się powolnym wzrostem i często bezobjawowym przebiegiem, nawet przy rozmiarach do 40 cm. Lokalizuje się najczęściej w jamie opłucnowej (80% z opłucnej trzewnej), jamie brzusznej oraz obrębie głowy i szyi. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji guza i pojawiają się zwykle przy znacznym powiększeniu masy, obejmując m.in. przewlekły kaszel, palce pałeczkowate, ból klatki piersiowej, duszność, krwioplucie, ból brzucha, zaburzenia neurologiczne czy objawy ze strony narządów wewnętrznych. U około 10-40% pacjentów SFT wykazuje agresywne zachowanie z nawrotami i przerzutami, które najczęściej dotyczą płuc, narządów wewnątrzbrzusznych, wątroby i kości. Mediana rozmiaru guzów w chwili diagnozy wynosi 5-8 cm, a czynniki prognostyczne złego rokowania to m.in. wiek pacjenta, rozmiar guza ≥10 cm, podwyższona aktywność mitotyczna (≥4 mitozy/10 pól widzenia lub ≥2 mitozy/2 mm²), obecność martwicy, pleomorfizm jądrowy oraz naciekające granice guza.
akromegalia, ból korzeniowy, ciśnienie śródczaszkowe, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, diplopia, duszność, dysfagia, hemiplegia, hipoglikemia, inkontynencja moczu, insulinopodobny czynnik wzrostu-2, jama opłucnowa, krwawienie z nosa, krwioplucie, lek antyangiogenny, martwica guza, mutacja promotora TERT, napad padaczkowy, niedrożność nosa, opłucna ścienna, opłucna trzewna, osteoartropatia przerostowa, palce pałeczkowate, pleomorfizm jądrowy, ptoza powieki, samotny guz włóknisty, wytrzeszcz oczu, zapalenie powiek, zespół Doege-Pottera, zespół paraneoplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Osteosarcoma – Objawy
Osteosarcoma jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem kości, występującym głównie u dzieci i młodych dorosłych w wieku 13-16 lat, z predylekcją do kości długich kończyn, zwłaszcza okolic kolan i ramion. Dominującym objawem jest ból kostny, który początkowo ma charakter przerywany, stopniowo nasilający się, szczególnie w nocy i podczas odpoczynku, często oporny na standardowe leki przeciwbólowe. Towarzyszy mu obrzęk, wyczuwalny guz oraz ograniczenie ruchomości w zajętej kończynie. Osteosarcoma może prowadzić do złamań patologicznych, zwłaszcza w typie teleangiektycznym. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak utrata masy ciała, gorączka i osłabienie, pojawiają się zwykle w zaawansowanych stadiach. Przerzuty najczęściej lokalizują się w płucach i innych kościach, manifestując się objawami oddechowymi lub dodatkowymi ogniskami bólu.
ból kostny, ból wzrostowy, chemioterapia neoadjuwantowa, dehydrogenaza mleczanowa, fosfataza alkaliczna, gorączka, marker molekularny, martwica guza, nowotwór złośliwy kości, objaw ogólnoustrojowy, osteosarcoma, późny nawrót, przerzut do kości, przerzut do płuca, przerzut synchroniczny, resekcja chirurgiczna, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, trójkąt Codmana, wczesny nawrót, złamanie patologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Niezróżnicowany mięsak pleomorficzny – Objawy
Niezróżnicowany mięsak pleomorficzny (UPS) to agresywny nowotwór tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się w kończynach (55%) i tułowiu (35%), charakteryzujący się szybkim wzrostem guzów o średniej wielkości 8,8 ± 6,6 cm w chwili diagnozy. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji guza i obejmują rosnące, twarde zgrubienie, ból, obrzęk, ograniczenie ruchomości oraz objawy ogólnoustrojowe takie jak gorączka nowotworowa (w 3,83% przypadków). Przerzuty odległe występują u 7,8% pacjentów, najczęściej do płuc, a nawroty miejscowe u 14,1%. Czynniki zwiększające ryzyko nawrotów to guzy >5 cm, naciekanie poza tkankę tłuszczową oraz zaawansowane stadium wg AJCC, natomiast przerzuty częściej występują przy guzach 2-5 cm z naciekaniem naczyń limfatycznych lub krwionośnych.
badanie retrospektywne, blok przedsionkowo-komorowy, czynnik prognostyczny, klasyfikacja AJCC, krwioplucie, martwica guza, mediana przeżycia, migotanie przedsionków, naciekanie naczyń limfatycznych, nawrót choroby, nawrót miejscowy, niewydolność serca, niezróżnicowany mięsak pleomorficzny, nowotwór złośliwy tkanek miękkich, obrzęk brzucha, przerzut do płuc, przerzut odległy, radioterapia, retinoblastoma, rozsiew nowotworu, stopień zaawansowania guza, tachykardia komorowa, wskaźnik przeżycia, wysięk osierdziowy, zatorowość, zdjęcie rentgenowskie, zespół paraneoplastyczny, złamanie patologiczne, złe samopoczucie - Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Etiologia i przyczyny
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, którego patogeneza opiera się głównie na charakterystycznej fuzji genów NAB2-STAT6 zlokalizowanych w regionie 12q13. Fuzja ta prowadzi do powstania białka fuzyjnego aktywującego czynnik transkrypcyjny EGR1, co skutkuje nadekspresją genów takich jak IGF2 i FGFR1, promujących proliferację komórek i onkogenezę. Immunohistochemicznie SFT wykazuje ekspresję markerów CD34, CD99, wimentyny, BCL-2 oraz rozproszoną jądrową ekspresję STAT6, która stanowi czuły i specyficzny marker diagnostyczny. W diagnostyce różnicowej istotne jest odróżnienie SFT od innych nowotworów wrzecionowatokomórkowych, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że 5-10% klasycznych SFT może być ujemnych dla CD34. Czynniki ryzyka rozwoju SFT obejmują wiek (najczęściej 50-70 lat) oraz potencjalnie wcześniejszą radioterapię, natomiast nie wykazano związku z ekspozycją na azbest czy paleniem tytoniu.
azbest, badanie immunohistochemiczne, czynnik transkrypcyjny, fuzja NAB2-STAT6, gen TERT, hipoglikemia, indeks Ki67, indeks mitotyczny, komórki dendrytyczne, marker CD34, martwica guza, międzybłoniak, nowotwór mezenchymalny, nowotwór wrzecionowatokomórkowy, odróżnicowanie, onkogeneza, opłucna, osteoartropatia przerostowa, palce pałeczkowate, perycyt, pleomorfizm jądrowy, proliferacja komórek, radioterapia, samotny guz włóknisty, SFT opłucnej, stratyfikacja ryzyka, tumorogeneza, zespół Doege-Pottera - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak tłuszczakowaty – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Mięsak tłuszczakowaty (LPS) stanowi około 20% mięsaków tkanek miękkich u dorosłych, a jego rokowanie jest silnie uzależnione od podtypu histologicznego, stopnia złośliwości, lokalizacji guza oraz innych czynników klinicznych. Najlepsze 5-letnie przeżycie obserwuje się w podtypie włóknistym (94,1%) i dobrze zróżnicowanym (82,3-100%), natomiast najgorsze w podtypach odróżnicowanym (49,4%), pleomorficznym (51,2%) i mieszanym (62,8%). W przypadku śluzowatego/okrągłokomórkowego LPS (MRCLS) obecność komponenty okrągłokomórkowej >5% wiąże się z 10-letnim przeżyciem na poziomie 31% oraz wysokim ryzykiem wznowy miejscowej i przerzutów, co uzasadnia rozważenie uzupełniającej radioterapii i chemioterapii. Wielkość guza >5 cm, lokalizacja poza kończynami (zwłaszcza w tułowiu) oraz wysoki stopień złośliwości histologicznej (G2/G3) są istotnymi negatywnymi czynnikami prognostycznymi, wpływającymi na przeżycie wolne od choroby (DFS) i całkowite (OS). Wznowa miejscowa oraz obecność przerzutów odległych znacząco pogarszają rokowanie, z 5-letnim przeżyciem odpowiednio 49,0% i 45,6% w przypadku wznowy oraz 45,6% i 21,9% w przypadku przerzutów.
amplifikacja CDK4, analiza Kaplana-Meiera, doksorubicyna, ifosfamid, indeks mitotyczny, liposarcoma, lokalizacja zaotrzewnowa, margines chirurgiczny, martwica guza, mięsak tkanek miękkich, mięsak tłuszczakowaty, mięsak tłuszczakowaty włóknisty, model proporcjonalnego hazardu Coxa, odróżnicowany mięsak tłuszczakowaty, podtyp histologiczny, przerzut odległy, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od choroby, przeżycie wolne od przerzutów, radioterapia, radioterapia uzupełniająca, stopień złośliwości histologicznej, wskaźnik nawrotów, wznowa miejscowa - Leksykon chorób i schorzeń
Leiomyosarcoma – Objawy
Leiomyosarcoma (LMS) to rzadki, agresywny nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek mięśni gładkich, charakteryzujący się zmiennym przebiegiem klinicznym i wysokim potencjałem przerzutowania oraz nawrotów. Objawy kliniczne są niespecyficzne i zależą od lokalizacji guza, obejmując ból, obecność twardego, niebolesnego guza, nieprawidłowe krwawienia (szczególnie w uterine LMS), objawy uciskowe oraz symptomy ogólnoustrojowe, takie jak utrata masy ciała, zmęczenie i gorączka. LMS może rozwijać się bezobjawowo przez długi czas, co utrudnia wczesne rozpoznanie. Najczęstszymi miejscami przerzutów są płuca, wątroba i tkanki miękkie, a rokowanie zależy od stadium zaawansowania, stopnia złośliwości histologicznej, wielkości guza (powyżej 5-10 cm wiąże się z gorszym rokowaniem) oraz możliwości radykalnego leczenia chirurgicznego. Pięcioletnie przeżycie wynosi około 50-65% w stadium I, 20-50% w stadium II i III oraz 10-40% w stadium IV.
badanie fizykalne, badanie obrazowe, ból uogólniony, chemioradioterapia, histerektomia, indeks mitotyczny, inwazja naczyniowa, krwawienie z pochwy, leiomyosarcoma, leiomyosarcoma macicy, martwica guza, mięśniak macicy, mięśnie gładkie, nawrót miejscowy, nowotwór złośliwy, obrzęk guza, ploidia DNA, przerzut do płuc, przerzut odległy, przerzutowanie, przestrzeń zaotrzewnowa, przewód pokarmowy, stolec smolisty, trabektedyna, ucisk narządów, utrata masy ciała, wątroba, wymioty krwawe, zatrzymanie moczu, złośliwość histologiczna, żyła główna dolna - Leksykon chorób i schorzeń
Samotny guz włóknisty – Diagnostyka i diagnoza
Samotny guz włóknisty (SFT) to rzadki nowotwór mezenchymalny, stanowiący mniej niż 2% guzów tkanek miękkich, najczęściej lokalizujący się w jamie opłucnowej, ale mogący występować w różnych lokalizacjach. Diagnostyka SFT wymaga podejścia multidyscyplinarnego, obejmującego ocenę kliniczną, badania obrazowe (CT, MRI z charakterystycznym wzorem „yin-yang” na T2), biopsję (preferowana gruboigłowa) oraz badania histopatologiczne i immunohistochemiczne. Kluczowym markerem jest jądrowa ekspresja STAT6, będąca surogatem fuzji genów NAB2-STAT6, obecnej w około 91% przypadków, co stanowi złoty standard diagnostyczny. Dodatkowo, pozytywność CD34 (ok. 90%), CD99 (70%) i BCL-2 (50%) wspiera rozpoznanie, natomiast brak ekspresji EMA, S100, desmin i SMA pomaga w różnicowaniu z innymi nowotworami. Ocena złośliwości opiera się na kryteriach WHO 2021, takich jak martwica, indeks mitotyczny ≥4/10 HPF, atypia jądrowa i naciekanie, a także na czynnikach prognostycznych jak wielkość guza >10 cm i lokalizacja pozaopłucnowa.
badanie histologiczne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie ultrasonograficzne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja otwarta, fuzja genów NAB2-STAT6, guz tkanki miękkiej, hybrydyzacja fluorescencyjna in situ, indeks mitotyczny, jama opłucnowa, komórka wrzecionowata, lek antyangiogenny, marker immunohistochemiczny, marker neuroendokrynny, martwica guza, międzybłoniak, oponiak, przerzut odległy, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od progresji, radiochemioterapia, radioterapia pooperacyjna, rezonans magnetyczny, RT-PCR, samotny guz włóknisty, sekwencjonowanie następnej generacji, śródczaszkowy, terapia adjuwantowa, tomografia komputerowa - Leksykon chorób i schorzeń
Odma opłucnowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w odmie opłucnowej jest zróżnicowane i zależy od etiologii, nasilenia objawów, chorób współistniejących oraz zastosowanego leczenia. Odma samoistna pierwotna (PSP) cechuje się lepszym rokowaniem niż odma samoistna wtórna (SSP), szczególnie u pacjentów z chorobami płuc, takimi jak POChP, gdzie śmiertelność wynosi od 1 do 17%. Wczesne cyfrowe pomiary wycieku powietrza, np. 100 ml/min w 1. dniu leczenia, są silnym predyktorem niepowodzenia terapii zachowawczej (iloraz szans 5,2; 95% CI 1,2-22,6; p=0,03), co może usprawnić decyzje terapeutyczne, w tym wczesne skierowanie na operację torakochirurgiczną. Nawrót odmy występuje u 28-32% pacjentów z PSP i 43% z SSP, z wyższym ryzykiem u palaczy, osób z POChP, AIDS oraz u pacjentów młodszych, szczupłych i o zwiększonym stosunku wzrostu do wagi. Odma prężna wymaga pilnej interwencji ze względu na ryzyko niewydolności oddechowej i zapaści sercowo-naczyniowej.
AIDS, biopsja płuca, choroba śródmiąższowa płuc, choroba tkanki łącznej, inwazja naczyniowa, konwolucyjna sieć neuronowa, martwica guza, niewydolność oddechowa, obturacyjna choroba płuc, odma opłucnowa, odma prężna, odma samoistna wtórna, odma śródpiersia, palenie tytoniu, pozaszpitalne zatrzymanie krążenia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rozedma, wysoko aktywna terapia antyretrowirusowa, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół Boerhaavego, zwłóknienie płuc