Leki w grupie
„leki przeciwwrzodowe”

Leki przeciwwrzodowe to grupa preparatów stosowanych w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz innych schorzeń związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego w żołądku. Ich głównym działaniem jest zmniejszenie wydzielania kwasu solnego lub neutralizacja już wydzielonego kwasu, co prowadzi do ochrony błony śluzowej przewodu pokarmowego i umożliwia gojenie się istniejących owrzodzeń.

W obrębie leków przeciwwrzodowych wyróżniamy kilka podgrup o różnych mechanizmach działania. Najważniejsze z nich to: inhibitory pompy protonowej (IPP), antagoniści receptora H2, leki zobojętniające kwas solny (antacida), leki osłaniające błonę śluzową oraz preparaty zawierające prostaglandyny.

Inhibitory pompy protonowej (IPP) blokują enzym H+/K+-ATP-azę, hamując ostatni etap wydzielania kwasu solnego. Do najważniejszych IPP należą: omeprazol (Helicid, Losec, Gasec), pantoprazol (Controloc, Nolpaza), ezomeprazol (Nexium), lansoprazol (Lanzul), rabeprazol (Pariet) i dekslansoprazol (Dexilant). IPP są obecnie uznawane za najskuteczniejsze leki przeciwwrzodowe.

Antagoniści receptora H2 zmniejszają wydzielanie kwasu solnego poprzez blokowanie receptorów histaminowych H2 w komórkach okładzinowych żołądka. Najpopularniejsze to: ranitydyna (Ranigast, Zantac), famotydyna (Famotidyna, Peptidin) i nizatydyna (Axid). Ich skuteczność jest nieco niższa niż IPP, ale nadal znajdują zastosowanie w praktyce klinicznej.

Leki zobojętniające (antacida) neutralizują już wydzielony kwas solny. Zawierają związki takie jak wodorotlenek glinu i magnezu (Maalox, Alugastrin), węglan wapnia czy wodorowęglan sodu. Są dostępne często bez recepty i stosowane doraźnie w objawowym leczeniu zgagi.

Leki osłaniające błonę śluzową, takie jak sukralfat (Venter) czy sole bizmutu, tworzą ochronną warstwę na powierzchni owrzodzenia, chroniąc ją przed działaniem kwasu i pepsyny. Preparaty zawierające prostaglandyny (np. mizoprostol – Cytotec) zwiększają wydzielanie śluzu i wodorowęglanów oraz poprawiają przepływ krwi w błonie śluzowej żołądka.

Największą zaletą stosowania leków przeciwwrzodowych, szczególnie IPP, jest ich wysoka skuteczność w leczeniu choroby wrzodowej, refluksu żołądkowo-przełykowego i zapobieganiu powikłaniom. Prawidłowo prowadzona terapia znacząco zmniejsza ryzyko krwawień i perforacji wrzodów, a także przyspiesza gojenie się zmian chorobowych.

Należy jednak pamiętać o możliwych działaniach niepożądanych. Długotrwałe stosowanie IPP może prowadzić do zwiększonego ryzyka infekcji przewodu pokarmowego (w tym zakażenia Clostridium difficile), zaburzeń wchłaniania witaminy B12, magnezu i wapnia, zwiększonego ryzyka złamań kości, a także rozwoju polipów dna żołądka. Antacida mogą wpływać na wchłanianie innych leków, a preparaty zawierające glin przy długotrwałym stosowaniu mogą kumulować się w organizmie.

Lista leków w tej grupie

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl