wrzód dwunastnicy związany z NLPZ
Wskazanie

Wrzód dwunastnicy związany z NLPZ (niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi) to przewlekłe, nawracające ubytki błony śluzowej dwunastnicy, powstające na skutek stosowania leków z grupy NLPZ. Patogeneza polega głównie na hamowaniu syntezy prostaglandyn przez NLPZ, co prowadzi do osłabienia mechanizmów obronnych błony śluzowej przewodu pokarmowego i zwiększonej sekrecji kwasu solnego.

Objawy wrzodu dwunastnicy związanego z NLPZ obejmują typowy ból w nadbrzuszu, często promieniujący do pleców, występujący 2-3 godziny po posiłku lub na czczo, ustępujący po spożyciu pokarmu. Część pacjentów doświadcza również nudności, wymiotów, zgagi oraz utraty masy ciała. U ok. 30% pacjentów choroba przebiega bezobjawowo, co zwiększa ryzyko nagłych powikłań.

Leczenie obejmuje przede wszystkim odstawienie NLPZ, jeśli jest to możliwe, lub zamianę na lek o mniejszym potencjale uszkadzania błony śluzowej. Podstawowe leczenie farmakologiczne polega na stosowaniu inhibitorów pompy protonowej (IPP) takich jak omeprazol (Gasec, Helicid, Omeprazol), pantoprazol (Controloc, Nolpaza, IPP), esomeprazol (Nexium, Emanera) przez okres 4-8 tygodni. W przypadkach infekcji Helicobacter pylori konieczna jest eradykacja przy użyciu schematów zawierających antybiotyki oraz IPP.

W profilaktyce owrzodzeń u pacjentów wymagających przewlekłego stosowania NLPZ zaleca się równoczesne przyjmowanie IPP lub zastosowanie selektywnych inhibitorów COX-2, takich jak celekoksyb (Celebrex) czy etorikoksyb (Arcoxia), które charakteryzują się mniejszym ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych.

Największe trudności w leczeniu wrzodów dwunastnicy związanych z NLPZ pojawiają się u pacjentów, którzy nie mogą odstawić leków przeciwzapalnych z powodu chorób podstawowych (np. reumatoidalnego zapalenia stawów). Kolejnym wyzwaniem jest leczenie powikłań, takich jak krwawienie z wrzodu czy perforacja, wymagających pilnej interwencji chirurgicznej. Istotnym problemem jest również niewystarczająca adherencja pacjentów do zaleceń profilaktycznych oraz częste stosowanie NLPZ bez konsultacji lekarskiej, co zwiększa ryzyko nawrotów choroby wrzodowej.