zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej do przełyku w chorobie refluksowej przełyku
Wskazanie

Zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, czyli refluks żołądkowo-przełykowy (GERD), to przewlekły stan, w którym treść żołądkowa cofa się do przełyku, wywołując dyskomfort i uszkodzenia błony śluzowej. Występuje najczęściej z powodu nieprawidłowego funkcjonowania dolnego zwieracza przełyku, który nie zamyka się całkowicie, umożliwiając treści żołądkowej powrót do przełyku.

Główne objawy to zgaga, uczucie pieczenia za mostkiem, kwaśny smak w ustach, ból w klatce piersiowej, a także objawy pozaprzełykowe jak przewlekły kaszel, chrypka, czy nawracające zapalenia gardła. Refluks może występować po obfitych posiłkach, w pozycji leżącej, lub nasilać się po spożyciu określonych pokarmów (tłuste, ostre, kwaśne) oraz używek (alkohol, kofeina, nikotyna).

Leczenie farmakologiczne GERD opiera się na inhibitorach pompy protonowej (IPP), które znacząco zmniejszają wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Na polskim rynku dostępne są: Controloc, Pantopraz (pantoprazol), Nexium, Emanera (ezomeprazol), Gasec, Helicid (omeprazol), Lansoprazol IPP oraz Dexilant (dekslansoprazol). Uzupełniająco stosuje się leki zobojętniające kwas solny (Maalox, Rennie, Gaviscon) oraz leki prokinetyczne poprawiające motorykę przewodu pokarmowego (Metoclopramid, Itoprid).

W trudniejszych przypadkach stosuje się H2-blokery (Ranitydyna), choć ich dostępność jest obecnie ograniczona. W przypadku refluksu nienadkwaśnego, gdy pH treści żołądkowej jest podwyższone, standardowe leczenie IPP może być nieskuteczne, co stanowi wyzwanie terapeutyczne.

Największe trudności w leczeniu refluksu to oporność na standardową terapię IPP (dotyczy ok. 30-40% pacjentów), nieregularne przyjmowanie leków przez pacjentów oraz częste nawroty po zakończeniu leczenia. Dodatkowym wyzwaniem jest długotrwałe stosowanie IPP, które może wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak zwiększone ryzyko osteoporozy, niedobór witaminy B12, magnezu czy zaburzenia mikrobioty jelitowej. U pacjentów z powikłaniami refluksu, takimi jak przełyk Barretta, wymagane jest ścisłe monitorowanie endoskopowe z powodu zwiększonego ryzyka rozwoju raka przełyku.