owrzodzenie żylakowe
Owrzodzenie żylakowe (łac. ulcus varicosum) to przewlekłe uszkodzenie skóry i tkanek podskórnych, powstające głównie w obrębie kończyn dolnych, będące powikłaniem przewlekłej niewydolności żylnej. Owrzodzenia żylakowe stanowią około 70-80% wszystkich owrzodzeń kończyn dolnych, co czyni je najczęstszą przyczyną tego typu ran.
Patofizjologia owrzodzenia żylakowego wiąże się z nadciśnieniem żylnym, zaburzeniami mikrokrążenia i przewlekłym stanem zapalnym. Niewydolność zastawek żylnych prowadzi do cofania się krwi, wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach żylnych i przecieku płynu do tkanek. Skutkuje to obrzękiem, włóknieniem tkanek, zaburzeniami odżywienia skóry i ostatecznie jej martwicą.
Klinicznie owrzodzenia żylakowe charakteryzują się lokalizacją w okolicy kostek (szczególnie przyśrodkowej), płytkim ubytkiem, nieregularnymi brzegami oraz często wysiękiem. Towarzyszą im objawy przewlekłej niewydolności żylnej: obrzęki, przebarwienia skóry, lipodermatoskleroza i żylaki. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, USG dopplerowskie układu żylnego, a w wybranych przypadkach flebografię.
Leczenie owrzodzeń żylakowych wymaga podejścia wielokierunkowego, obejmującego kompresjoterapię (podstawa leczenia), odpowiednie oczyszczanie rany i dobór opatrunków, farmakoterapię (flawonoidy, pentoksyfilina), leczenie infekcji współistniejących oraz interwencje chirurgiczne w wybranych przypadkach. Kluczowe znaczenie ma również edukacja pacjenta w zakresie profilaktyki i samokontroli.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g
Flucinar N, zawierający fluocynolonu acetonid 0,25 mg/g oraz neomycyny siarczan 5 mg/g, jest preparatem łączącym kortykosteroid z antybiotykiem aminoglikozydowym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (fluocynolon, neomycynę) lub substancje pomocnicze (glikol propylenowy 50 mg/g, lanolina 100 mg/g), a także u osób z alergią na inne aminoglikozydy. Preparat jest przeciwwskazany w zakażeniach wirusowych (np. ospa wietrzna), grzybiczych i bakteryjnych skóry, w tym gruźlicy, ze względu na ryzyko nasilenia infekcji i jej rozprzestrzeniania. Ponadto, nie powinien być stosowany w dermatozach takich jak trądzik zwykły i różowaty, zapalenie skóry dookoła ust, zapalenia i owrzodzenia żylakowe oraz nowotwory skóry, gdyż może pogorszyć przebieg tych schorzeń.
antybiotyk aminoglikozydowy, bakteryjne zakażenie skóry, działanie niepożądane kortykosteroidów, fluocynolonu acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, gruźlica skóry, infekcja wirusowa, lanolina, lek ototoksyczny, maceracja skóry, nadwrażliwość na aminoglikozydy, nefrotoksyczność aminoglikozydów, neomycyna siarczan, nowotwór skóry, ospa wietrzna, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, promieniowanie UV, reakcja krzyżowa, reakcja skórna, trądzik różowaty, trądzik zwykły, zakażenie grzybicze, zapalenie skóry wokół ust - Leksykon substancji czynnych
Neomycyna siarczan – Przeciwwskazania stosowania
Neomycyna siarczan, aminoglikozydowy antybiotyk stosowany miejscowo, występuje m.in. w maści Flucinar N (5 mg neomycyny siarczanu na 1 g maści) w połączeniu z glikokortykosteroidem fluocynolonu acetonidem. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na neomycynę, inne aminoglikozydy, fluocynolon oraz substancje pomocnicze (glikol propylenowy, lanolina). Preparaty te są niewskazane w zakażeniach wirusowych (np. ospa wietrzna), grzybiczych, gruźlicy skóry oraz w schorzeniach takich jak trądzik zwykły i różowaty, dermatitis perioralis, zapalenia i owrzodzenia żylakowe. Nie należy ich stosować na rozległe uszkodzenia skóry, oparzenia, owrzodzenia oraz u dzieci poniżej 2. roku życia ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania i działań niepożądanych. W ciąży preparaty te są przeciwwskazane w I trymestrze z uwagi na ryzyko teratogenne.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, dermatitis perioralis, fluocynolonu acetonid, glikokortykosteroid, gruźlica skóry, kontaktowe zapalenie skóry, nadwrażliwość na substancje, nefrotoksyczność, neomycyna siarczan, nowotwór skóry, ototoksyczność, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, reakcja alergiczna, rozstęp, superinfekcja, teleangiektazja, trądzik różowaty, trądzik zwykły, zaburzenie funkcji nerek, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zakażenie wirusowe, zapalenie skóry dookoła ust - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Przeciwwskazania stosowania
Fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych (Flucinar 0,25 mg/g, Flucinar N 0,25 mg + 5 mg/g) oraz jako implant do ciała szklistego (Iluvien 190 μg), posiada liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym neomycynę w preparacie Flucinar N. Preparaty miejscowe nie powinny być stosowane w przypadku zakażeń bakteryjnych, wirusowych (np. ospa wietrzna) i grzybiczych skóry, a implant Iluvien jest przeciwwskazany przy aktywnych zakażeniach oczu, chorobach wirusowych rogówki i spojówek, jaskrze oraz zakaźnym zapaleniu błony naczyniowej oka. Dodatkowo, preparaty miejscowe są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz u pacjentów z pieluszkowym zapaleniem skóry z powodu zwiększonej absorpcji leku.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dermatitis perioralis, fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybica skóry, hiperglikemia, implant do ciałka szklistego, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, neomycyna siarczan, opryszczkowe zapalenie rogówki, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, świąd odbytu, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, wirusowe zakażenie skóry, zakażenie skóry, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Balsam peruwiański – Wskazania do stosowania
Balsam peruwiański, pozyskiwany z drzewa Myroxylon balsamum var. pereirae, jest stosowany w Polsce w różnych postaciach farmaceutycznych, głównie w maści (Balsolan 100 mg/g) oraz żelach (Aromatol HOT i Depulol, 6 g/100 g). W monoterapii maścią balsam peruwiański wykazuje działanie wspomagające gojenie ran i uszkodzeń skóry, wskazując na zastosowanie w oparzeniach termicznych i chemicznych, odmrożeniach, odleżynach oraz owrzodzeniach żylakowych. Preparaty złożone, zawierające balsam peruwiański wraz z olejkiem eukaliptusowym (5%), olejkiem rozmarynowym (5%) i kamforą racemiczną (10% w Aromatol HOT), stosowane są w schorzeniach górnych dróg oddechowych, zapaleniu oskrzeli, przeziębieniu, katarze oraz schorzeniach reumatycznych, gdzie mechanizm działania opiera się na miejscowym efekcie rozgrzewającym i inhalacyjnym działaniu olejków eterycznych.
alergen kontaktowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, balsam peruwiański, kamfora racemiczna, katar, nadwrażliwość kontaktowa, niewydolność żylna, odleżyna, odmrożenie, olejek eukaliptusowy, olejek rozmarynowy, oparzenie, ostra infekcja górnych dróg oddechowych, owrzodzenie, owrzodzenie podudzia, owrzodzenie żylakowe, przeziębienie, schorzenie górnych dróg oddechowych, schorzenie reumatyczne, schorzenie skóry, schorzenie układu oddechowego, test płatkowy, utrudnione odkrztuszanie, wyprysk, zapalenie oskrzeli - Leksykon chorób i schorzeń
Żylakiowe zapalenie skóry – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Żylakowe zapalenie skóry (varicose eczema) to przewlekłe schorzenie dotykające około 70% osób powyżej 70. roku życia, choć może występować także u młodszych pacjentów z predyspozycjami genetycznymi do żylaków. Choroba objawia się świądem, suchością i łuszczeniem skóry, a jej nieleczenie prowadzi do poważnych powikłań, takich jak owrzodzenia żylakowe. Przebieg jest przewlekły, z okresami zaostrzeń i remisji, co wymaga długotrwałej terapii i pielęgnacji, w tym stosowania miejscowych steroidów oraz kompresjoterapii (np. pończochy uciskowe, bandaże kompresyjne). Skóra jest cienka i podatna na uszkodzenia, które wymagają natychmiastowego leczenia, aby zapobiec rozwojowi owrzodzeń. Rokowanie zależy od przestrzegania zaleceń terapeutycznych, obecności owrzodzeń, współistniejącej niewydolności tętniczej oraz progresji choroby żylnej.
bandaż kompresyjny, choroba żylna, kontaktowe zapalenie skóry, krążenie krwi, nawrót choroby, niewydolność tętnicza, owrzodzenie żylakowe, pielęgnacja skóry, pończochy uciskowe, przebieg cykliczny, przerwanie ciągłości naskórka, schorzenie przewlekłe, steryd miejscowy, wczesne rozpoznanie, wyprysk, zabieg chirurgiczny, zaostrzenie i remisja, zapalenie tkanki łącznej, zarządzanie chorobą, zmiana pigmentacyjna, żylakowe zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Żylakiowe zapalenie skóry – Etiologia i przyczyny
Żylakowe zapalenie skóry (stasis dermatitis) jest przewlekłym stanem zapalnym skóry wynikającym z przewlekłej niewydolności żylnej kończyn dolnych, prowadzącej do nadciśnienia żylnego i przecieku płynu oraz składników krwi (erytrocytów, białek osocza) do tkanek okołonaczyniowych. Patogeneza obejmuje aktywację komórek śródbłonka, diapedezę leukocytów, wynaczynienie erytrocytów oraz tworzenie mankietów fibrynowych, które przyczyniają się do włóknienia skóry. Proces ten jest nasilany przez gromadzenie żelaza z rozpadu erytrocytów i przewlekłą reakcję immunologiczną z udziałem limfocytów T, makrofagów i komórek tucznych. Czynniki ryzyka to m.in. wiek powyżej 70 lat (20-70% zachorowań), płeć żeńska, żylaki, przebyty DVT, zapalenie żył, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca i nerek, a także otyłość, ciąża i brak aktywności fizycznej.
diapedeza leukocytów, fibrynoliza, komórki śródbłonka, lipodermatoskleroza, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie żylne, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność żylna, owrzodzenie żylakowe, włóknienie skóry, zaburzenia mikrokrążenia, zakrzepica żył głębokich, zapalenie skóry zastoinowe, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie żył, zastawki żylne, żylaki, żylakowe zapalenie skóry