Wskazania do stosowania
Balsam peruwiański

Wskazania do stosowania balsamu peruwiańskiego

Balsam peruwiański to substancja pochodzenia naturalnego, pozyskiwana z drzewa Myroxylon balsamum var. pereirae, która znalazła zastosowanie w kilku produktach leczniczych zarejestrowanych w Polsce. Wskazania do stosowania tej substancji czynnej różnią się w zależności od postaci farmaceutycznej i kompozycji z innymi składnikami aktywnymi.¹

Zastosowanie w schorzeniach skóry

W postaci samodzielnej jako substancja czynna, balsam peruwiański w stężeniu 100 mg/g w maści (produkt leczniczy Balsolan) jest tradycyjnie stosowany w przypadku następujących schorzeń skórnych:

• Oparzenia – zarówno termiczne jak i chemiczne
• Odmrożenia – uszkodzenia skóry spowodowane działaniem niskiej temperatury
• Odleżyny – uszkodzenia skóry powstałe na skutek długotrwałego ucisku
• Owrzodzenia – szczególnie te powodowane żylakami

²

Skuteczność balsamu peruwiańskiego w tych wskazaniach opiera się na jego wieloletnim stosowaniu i doświadczeniu klinicznym. Substancja ta wykazuje działanie ułatwiające gojenie się ran i uszkodzeń skóry, co uzasadnia jej zastosowanie w wymienionych stanach chorobowych.³

Zastosowanie w schorzeniach układu oddechowego

Balsam peruwiański w połączeniu z innymi substancjami czynnymi znajduje także zastosowanie w leczeniu schorzeń układu oddechowego. W preparatach złożonych, takich jak Aromatol HOT żel i Depulol, balsam występuje w stężeniu 6% i jest połączony z olejkiem eukaliptusowym (5%) oraz olejkiem rozmarynowym (5%), a w przypadku Aromatol HOT żel dodatkowo z kamforą racemiczną (10%).^{4 5}

W tej kompozycji wskazania obejmują:

• Schorzenia górnych dróg oddechowych – w celu złagodzenia towarzyszących im bólów
• Zapalenie oskrzeli – jako leczenie wspomagające
• Przeziębienie – łagodzenie objawów
• Katar – ułatwienie oddychania
• Schorzenia z utrudnionym odkrztuszaniem i kaszlem

^{6 7}

Mechanizm działania w tych wskazaniach opiera się na miejscowym działaniu rozgrzewającym oraz pozytywnym wpływie na drogi oddechowe. Substancje zawarte w preparatach ułatwiają oddychanie poprzez działanie olejków eterycznych, które mogą być również stosowane w formie inhalacji.⁸

Zastosowanie w schorzeniach reumatycznych

Aromatol HOT żel, który zawiera balsam peruwiański w połączeniu z olejkami i kamforą, może być również stosowany pomocniczo w schorzeniach reumatycznych. Efekt terapeutyczny w tych wskazaniach wynika głównie z miejscowego działania rozgrzewającego, które może przynosić ulgę w bólach związanych z chorobami reumatycznymi.⁹

Zastosowanie w diagnostyce alergii

Balsam peruwiański znalazł również zastosowanie w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Jest jedną z substancji testowych w plastrach do prób prowokacyjnych TRUE Test 36, gdzie występuje w stężeniu 800 mikrogramów/cm² (648 mikrogramów/płatek).^{10 11}

Testy płatkowe z balsamu peruwiańskiego pozwalają na identyfikację nadwrażliwości kontaktowej na tę substancję, co jest istotne w diagnostyce różnicowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. TRUE Test 36 jest przeznaczony wyłącznie do diagnostyki u osób dorosłych.¹²

Warunki stosowania balsamu peruwiańskiego

Kiedy zalecić pacjentowi stosowanie balsamu peruwiańskiego

Balsam peruwiański można polecić pacjentowi w różnych sytuacjach klinicznych, w zależności od postaci farmaceutycznej i kompozycji z innymi substancjami czynnymi:

W schorzeniach skórnych

Warto rozważyć zalecenie preparatów zawierających balsam peruwiański (np. Balsolan) w następujących sytuacjach:

• U pacjentów z oparzeniami I i II stopnia o niewielkiej powierzchni
• W przypadku odmrożeń, szczególnie w fazie gojenia
• U pacjentów leżących z odleżynami we wczesnych stadiach
• W owrzodzeniach podudzi spowodowanych niewydolnością żylną

¹³

W schorzeniach układu oddechowego

Preparaty złożone zawierające balsam peruwiański (Aromatol HOT żel, Depulol) mogą być zalecane:

• W ostrych infekcjach górnych dróg oddechowych, szczególnie z towarzyszącym bólem
• W zapaleniu oskrzeli jako leczenie wspomagające standardową terapię
• Podczas przeziębienia z objawami niedrożności nosa
• Przy katarze utrudniającym oddychanie
• U pacjentów z utrudnionym odkrztuszaniem i uporczywym kaszlem

^{14 15}

W diagnostyce alergii

Zastosowanie diagnostyczne balsamu peruwiańskiego (TRUE Test 36) należy rozważyć:

• U pacjentów z podejrzeniem alergicznego kontaktowego zapalenia skóry
• W przypadkach nawracających zmian skórnych o nieustalonej etiologii
• W celu identyfikacji alergenów kontaktowych
• W diagnostyce różnicowej zmian skórnych o charakterze wyprysku

¹⁶

Należy pamiętać, że TRUE Test 36 jest przeznaczony wyłącznie do diagnostyki u osób dorosłych i powinien być stosowany przez specjalistów w dziedzinie dermatologii lub alergologii.¹⁷

Sposób stosowania balsamu peruwiańskiego

Sposób aplikacji preparatów zawierających balsam peruwiański zależy od postaci farmaceutycznej i konkretnego wskazania:

Stosowanie w postaci maści

Balsolan w postaci maści należy aplikować bezpośrednio na zmienioną chorobowo skórę, najlepiej po jej wcześniejszym oczyszczeniu. Maść można stosować 1-2 razy dziennie, nakładając cienką warstwę na obszar wymagający leczenia.¹⁸

Stosowanie w postaci żelu

Preparaty w postaci żelu (Aromatol HOT żel, Depulol) przeznaczone są do stosowania zewnętrznego. W przypadku schorzeń układu oddechowego, żel należy nakładać na skórę klatki piersiowej i pleców, wykonując delikatny masaż. Działanie rozgrzewające i inhalacyjne olejków eterycznych ułatwia oddychanie i łagodzi objawy przeziębienia.^{19 20}

Stosowanie w diagnostyce

TRUE Test 36 jako plaster do prób prowokacyjnych powinien być stosowany zgodnie z zasadami przeprowadzania testów płatkowych. Plaster nakleja się na skórę pleców pacjenta na 48 godzin, a następnie dokonuje się odczytu po 48-72 godzinach oraz ewentualnie po 96 godzinach od aplikacji.²¹

Balsam peruwiański, w zależności od postaci farmaceutycznej i konkretnego produktu leczniczego, znajduje zastosowanie w różnych wskazaniach klinicznych. Lekarz powinien dobierać preparat indywidualnie do potrzeb pacjenta, biorąc pod uwagę specyfikę schorzenia oraz preferencje dotyczące postaci leku.^{22 23}