choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy związana z leczeniem NLPZ
Wskazanie

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy związana z leczeniem NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych) to powikłanie terapii tymi powszechnie stosowanymi lekami przeciwbólowymi, przeciwzapalnymi i przeciwgorączkowymi. NLPZ, takie jak ibuprofen, naproksen, diklofenak, ketoprofen czy piroksykam, hamują działanie enzymu cyklooksygenazy (COX), co prowadzi do zmniejszenia produkcji prostaglandyn pełniących funkcję ochronną w błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Konsekwencją tego jest zwiększone ryzyko rozwoju owrzodzeń żołądka i dwunastnicy.

Choroba wrzodowa związana z NLPZ może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się bólem w nadbrzuszu, uczuciem pełności, nudnościami, wymiotami, a w ciężkich przypadkach krwawieniem z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty treścią przypominającą fusy od kawy) lub perforacją wrzodu, które są stanami zagrażającymi życiu. Ryzyko wystąpienia powikłań wzrasta u osób starszych, z wywiadem choroby wrzodowej, stosujących jednocześnie kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, a także przy zakażeniu Helicobacter pylori.

W leczeniu i profilaktyce choroby wrzodowej związanej z NLPZ stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP), które hamują wydzielanie kwasu żołądkowego. Na polskim rynku dostępne są: Controloc, Nolpaza, Pantoprazol, Emanera, Helides, Omeprazol, Ortanol, Prazol, Esomeprazol, Nexium. Alternatywnie można stosować antagonistów receptora H2 (np. Famotydyna – Famogast, Raniberl), choć są one mniej skuteczne niż IPP. W przypadku zakażenia H. pylori konieczna jest jego eradykacja poprzez terapię złożoną z IPP i antybiotyków.

Największą trudnością w leczeniu choroby wrzodowej związanej z NLPZ jest konieczność kontynuacji terapii przeciwzapalnej u wielu pacjentów, np. z chorobami reumatologicznymi. W takich przypadkach zaleca się stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 (np. Celecoxib – Celebrex, Aclexa), które wiążą się z mniejszym ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych, jednak mogą zwiększać ryzyko sercowo-naczyniowe. Istotnym wyzwaniem jest także leczenie pacjentów wymagających jednoczesnego stosowania leków przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych, co znacznie zwiększa ryzyko krwawień. W tych przypadkach konieczne jest indywidualne dostosowanie terapii oraz ścisłe monitorowanie stanu pacjenta.