pozyton
Pozyton to antycząstka elektronu, która posiada identyczną masę jak elektron, ale przeciwny ładunek elektryczny (dodatni). Został przewidziany teoretycznie przez Paula Diraca w 1928 roku, a odkryty eksperymentalnie przez Carla Andersona w 1932 roku podczas badań promieniowania kosmicznego.
W medycynie pozytony odgrywają kluczową rolę w diagnostyce obrazowej, szczególnie w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Podczas badania PET pacjentowi podaje się radiofarmaceutyk zawierający izotop emitujący pozytony, który po anihilacji z elektronami tkanek pacjenta generuje dwa fotony gamma rozchodzące się pod kątem 180°. Detekcja tych fotonów umożliwia tworzenie trójwymiarowych obrazów procesów metabolicznych zachodzących w organizmie.
Najczęściej stosowanym radiofarmaceutykiem w badaniach PET jest fluorodeoksyglukoza znakowana izotopem fluoru-18 (18F-FDG), która gromadzi się w tkankach o zwiększonym metabolizmie glukozy, co jest charakterystyczne dla komórek nowotworowych. Diagnostyka PET znajduje zastosowanie głównie w onkologii, kardiologii i neurologii, umożliwiając wczesne wykrywanie nowotworów, ocenę perfuzji mięśnia sercowego oraz diagnostykę chorób neurodegeneracyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Natrii fluoridum (18F) Synektik
Podanie radiofarmaceutyku Natrii fluoridum (18F) Synektik wiąże się z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, co wymaga ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Aktywność preparatu w fiolce w dniu kalibracji wynosi od 0,4 GBq do 44 GBq, a okres półtrwania izotopu fluor-18 to 110 minut. Emisja pozytonów o maksymalnej energii 634 keV oraz promieniowania gamma 511 keV wymaga zastosowania odpowiednich środków ochrony radiologicznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek, ze względu na ryzyko wydłużonego czasu eliminacji i zwiększonej ekspozycji na promieniowanie, oraz u dzieci i młodzieży, u których dawka efektywna na 1 MBq jest wyższa niż u dorosłych.
aktywność radiofarmaceutyku, anihilacja, dawka efektywna, dieta niskosodowa, ekspozycja na promieniowanie, fluor-18, nawodnienie, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, pęcherz moczowy, pozyton, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, rozpad izotopu, upośledzenie czynności nerek - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Natrii fluoridum (18F) Synektik 2 GBq/ml
Stosowanie radiofarmaceutyku Natrii fluoridum (18F) Synektik u kobiet w wieku rozrodczym wymaga bezwzględnego wykluczenia ciąży przed podaniem, ze względu na ryzyko ekspozycji płodu na promieniowanie jonizujące. Fluor (18F) emituje pozytony o maksymalnej energii 634 keV oraz promieniowanie gamma 511 keV, które przenika przez łożysko, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania u ciężarnych. W przypadku niepewności co do statusu ciąży, zaleca się stosowanie alternatywnych metod diagnostycznych niewykorzystujących promieniowania jonizującego. Produkt dostępny jest w roztworze do wstrzykiwań o aktywności 2,0 GBq/mL, z pojedynczymi fiolkami zawierającymi od 0,4 do 44 GBq, co wymaga uwzględnienia dawki promieniowania przy planowaniu badania.