owrzodzenie dwunastnicy wywołane przez leczenie inhibitorami syntetazy prostaglandyn
Wskazanie

Owrzodzenie dwunastnicy wywołane przez leczenie inhibitorami syntetazy prostaglandyn to jedno z poważnych działań niepożądanych stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Inhibitory syntetazy prostaglandyn, czyli NLPZ, takie jak ibuprofen, diklofenak czy naproksen, hamują syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową przewodu pokarmowego. W efekcie dochodzi do zmniejszenia wydzielania śluzu ochronnego i kwasu węglowego, co prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia owrzodzeń, szczególnie w dwunastnicy.

Pacjenci długotrwale przyjmujący NLPZ, osoby starsze, z przebytą chorobą wrzodową, jednocześnie stosujący glikokortykosteroidy lub leki przeciwzakrzepowe, są szczególnie narażeni na rozwój owrzodzeń. Objawy mogą obejmować ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, a w poważniejszych przypadkach krwawienie z przewodu pokarmowego objawiające się smolistymi stolcami lub krwawymi wymiotami.

W leczeniu owrzodzeń dwunastnicy wywołanych przez NLPZ stosuje się przede wszystkim inhibitory pompy protonowej (IPP) takie jak Controloc (pantoprazol), Nexium (esomeprazol), Helicid (omeprazol) czy Gasec (omeprazol). Alternatywnie można zastosować leki z grupy blokerów receptora H2, np. Ranigast (ranitydyna) czy Famotydyna WZF (famotydyna). Kluczowe jest również odstawienie lub zamiana NLPZ na lek o mniejszym potencjale uszkadzania błony śluzowej przewodu pokarmowego.

W przypadku zakażenia Helicobacter pylori, które dodatkowo zwiększa ryzyko owrzodzeń, stosuje się terapię eradykacyjną obejmującą antybiotyki (Amoksiklav, Klacid, Metronidazol) w połączeniu z IPP. W ciężkich przypadkach z krwawieniem może być konieczna interwencja endoskopowa.

Największymi trudnościami w leczeniu pacjentów z owrzodzeniem dwunastnicy wywołanym przez NLPZ jest często konieczność kontynuacji leczenia przeciwzapalnego (np. u pacjentów z chorobami reumatycznymi), co utrudnia gojenie się owrzodzeń. Ponadto, pacjenci często nie przestrzegają zaleceń dotyczących przyjmowania leków osłonowych lub bagatelizują pierwsze objawy owrzodzeń. Wyzwaniem jest również identyfikacja pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań i odpowiednia profilaktyka przed rozpoczęciem terapii NLPZ. U osób starszych dodatkową trudność stanowią interakcje lekowe przy wielochorobowości i polipragmazji.