zapobieganie nawrotom owrzodzeń
Wskazanie

Zapobieganie nawrotom owrzodzeń dotyczy głównie owrzodzeń żołądka i dwunastnicy, stanowiących problem kliniczny o wysokim wskaźniku nawrotowości. Owrzodzenia te są najczęściej spowodowane zakażeniem bakterią Helicobacter pylori lub długotrwałym przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Bez odpowiedniego leczenia nawroty mogą wystąpić u 50-80% pacjentów w ciągu roku od wygojenia.

Podstawą profilaktyki nawrotów jest eradykacja H. pylori, która zmniejsza ryzyko nawrotu owrzodzeń do poniżej 10%. W terapii eradykacyjnej stosuje się schematy obejmujące inhibitor pompy protonowej (IPP) w połączeniu z antybiotykami. W Polsce dostępne są preparaty IPP takie jak: Controloc, Nolpaza, Pantoprazol, Emanera, Ortanol, Omeprazol, Helicid, Loseprazol, Lansoprazol. W schematach eradykacyjnych najczęściej łączy się je z amoksycyliną (Amoksiklav, Augmentin), klarytromycyną (Klabax, Klacid), metronidazolem (Metronidazol, Metronid) oraz preparatami bizmutu (De-Nol).

U pacjentów wymagających długotrwałej terapii NLPZ stosuje się gastroprotekcję przy pomocy IPP (wymienione wyżej) lub misoprostolu (Cytotec). W przypadkach nawracających owrzodzeń niezwiązanych z H. pylori lub NLPZ, zaleca się długotrwałe leczenie podtrzymujące za pomocą IPP. Alternatywnie stosuje się antagonistów receptora H2 jak ranitydyna (Ranigast, Zantac) czy famotydyna (Famotydyna).

Największe trudności w zapobieganiu nawrotom owrzodzeń obejmują rosnącą oporność H. pylori na antybiotyki, co wymaga stosowania złożonych schematów terapeutycznych. Wyzwaniem jest również niedostateczna współpraca ze strony pacjentów, którzy po ustąpieniu objawów często przerywają leczenie. Szczególnym problemem są owrzodzenia idiopatyczne, niewykazujące związku z H. pylori ani NLPZ, które wymagają indywidualizacji terapii i diagnostyki w kierunku rzadszych przyczyn, jak zespół Zollingera-Ellisona czy choroba Leśniowskiego-Crohna.