obniżone HDL
Obniżone stężenie lipoprotein wysokiej gęstości (HDL) stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. HDL, często nazywany „dobrym cholesterolem”, pełni kluczową rolę w transporcie zwrotnym cholesterolu z tkanek obwodowych do wątroby, gdzie może zostać wydalony z organizmu.
Za wartości prawidłowe HDL uznaje się poziom powyżej 40 mg/dl u mężczyzn i powyżej 50 mg/dl u kobiet. Obniżone stężenie HDL (poniżej tych wartości) zwiększa ryzyko miażdżycy i jej powikłań, szczególnie gdy towarzyszy mu podwyższony poziom LDL i triglicerydów. Badania epidemiologiczne wskazują, że wzrost HDL o 1 mg/dl wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka choroby wieńcowej o 2-3%.
Przyczyny obniżonego stężenia HDL są wieloczynnikowe i obejmują: predyspozycje genetyczne, otyłość (szczególnie brzuszną), palenie tytoniu, cukrzycę typu 2, stosowanie niektórych leków (np. beta-blokerów, steroidów anabolicznych), dietę bogatą w węglowodany proste, a ubogą w nienasycone kwasy tłuszczowe oraz siedzący tryb życia.
Leczenie niskiego poziomu HDL opiera się przede wszystkim na modyfikacji stylu życia: zwiększeniu aktywności fizycznej (zaleca się co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo), redukcji masy ciała, zaprzestaniu palenia tytoniu oraz wdrożeniu diety śródziemnomorskiej. W przypadkach, gdy te działania są niewystarczające, rozważa się farmakoterapię (fibraty, kwas nikotynowy), jednak jej skuteczność w podnoszeniu poziomu HDL jest ograniczona.