guz naczyniówki
Guz naczyniówki (łac. tumor choroideae) to nowotwór rozwijający się w naczyniówce oka, która stanowi środkową warstwę gałki ocznej bogatą w naczynia krwionośne. Guzy naczyniówki mogą mieć charakter łagodny lub złośliwy, przy czym najczęstszym złośliwym nowotworem jest czerniak naczyniówki (melanoma choroideae).
Czerniak naczyniówki stanowi najczęstszy pierwotny wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy u dorosłych. Rozwija się z melanocytów znajdujących się w błonie naczyniowej oka. Czynnikami ryzyka są jasna tęczówka, obecność znamion dysplastycznych oraz predyspozycje genetyczne. Objawy kliniczne obejmują pogorszenie ostrości widzenia, ubytki w polu widzenia, metamorfopsje oraz fotopsje.
Diagnostyka guzów naczyniówki opiera się na badaniu okulistycznym z oceną dna oka, ultrasonografii gałki ocznej, angiografii fluoresceinowej, optycznej koherentnej tomografii (OCT) oraz rezonansie magnetycznym oczodołów. W przypadku podejrzenia czerniaka naczyniówki kluczowe jest różnicowanie z innymi zmianami, takimi jak naczyniaki, przerzuty nowotworowe czy zmiany wysiękowe.
Leczenie guzów naczyniówki zależy od ich charakteru, wielkości i lokalizacji. W przypadku czerniaka naczyniówki stosuje się brachyterapię (terapię plakową), radioterapię wiązką protonową, termoterapię przezźreniczną lub enukleację (usunięcie gałki ocznej) w zaawansowanych przypadkach. Rokowanie zależy od wielkości guza, jego lokalizacji oraz obecności przerzutów odległych, które najczęściej występują do wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Odwarstwienie siatkówki – Diagnostyka i diagnoza
Odwarstwienie siatkówki to nagły stan okulistyczny, w którym siatkówka oddziela się od tylnej ściany oka, co bez szybkiej interwencji może prowadzić do trwałej utraty wzroku. Diagnostyka opiera się na badaniu dna oka z rozszerzeniem źrenicy, wykorzystując oftalmoskopię bezpośrednią, pośrednią oraz z lampą szczelinową, często z indentacją twardówki w celu wykrycia przedarć. W przypadkach utrudnionej wizualizacji stosuje się ultrasonografię oka, optyczną koherentną tomografię (OCT) oraz szerokokątną fotografię dna oka. Kluczowe jest rozróżnienie typów odwarstwienia: rhegmatogennego (z przedarciem), trakcyjnego (związane z bliznowaceniem) oraz wysiękowego (nagromadzenie płynu bez przedarcia). Ocena zajęcia plamki żółtej („mac-on” vs. „mac-off”) determinuje pilność interwencji chirurgicznej i rokowanie.
badanie dna oka, bliznowacenie siatkówki, czerwony refleks, guz naczyniówki, indentacja twardówki, krwotok do ciała szklistego, neowaskularyzacja, odłączenie ciała szklistego, odwarstwienie rhegmatogenne, odwarstwienie siatkówki, odwarstwienie trakcyjne, odwarstwienie wysiękowe, oftalmoskopia bezpośrednia, oftalmoskopia pośrednia, optyczna koherentna tomografia, ostrość wzroku, plamka żółta, przedarcie siatkówki, retinopatia cukrzycowa, retinoschiza, szerokokątna fotografia dna oka, USG oka