stężenie salicylanów we krwi
Stężenie salicylanów we krwi jest kluczowym parametrem diagnostycznym wykorzystywanym do monitorowania leczenia preparatami kwasu acetylosalicylowego oraz w diagnostyce zatruć tymi związkami. Prawidłowe stężenie terapeutyczne salicylanów w surowicy krwi wynosi zazwyczaj 150-300 µg/ml. Przekroczenie wartości 400-500 µg/ml jest uznawane za poziom toksyczny.
Oznaczenie stężenia salicylanów ma szczególne znaczenie w przypadkach przedawkowania leków zawierających kwas acetylosalicylowy (np. Aspiryna), gdzie wartości powyżej 700 µg/ml wiążą się z ryzykiem ciężkiego zatrucia. W diagnostyce różnicowej stosuje się nomogram Done’a, który umożliwia ocenę ciężkości zatrucia w zależności od czasu, jaki upłynął od spożycia leku.
Objawy zatrucia salicylanami obejmują nudności, wymioty, szumy uszne, hiperwentylację, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej (początkowo zasadowicę oddechową, następnie kwasicę metaboliczną), zaburzenia neurologiczne, a w ciężkich przypadkach – niewydolność nerek i wątroby. Regularne monitorowanie stężenia jest niezbędne podczas terapii wysokimi dawkami salicylanów, zwłaszcza u pacjentów z chorobami nerek, wątroby oraz u osób starszych.