sterole roślinne

Sterole roślinne (fitosterole) to grupa związków chemicznych występujących naturalnie w błonach komórkowych roślin, które wykazują strukturalne podobieństwo do cholesterolu występującego u zwierząt. Najczęściej spotykane fitosterole to β-sitosterol, kampesterol i stigmasterol.

W kontekście medycznym, sterole roślinne zyskały uznanie ze względu na ich zdolność do obniżania stężenia cholesterolu LDL we krwi. Mechanizm działania polega na konkurencyjnym hamowaniu wchłaniania cholesterolu w jelicie cienkim, co prowadzi do zmniejszenia jego poziomu w osoczu. Regularne spożywanie 1,5-3 g fitosteroli dziennie może obniżyć poziom cholesterolu LDL o 7-12%.

Sterole roślinne są wykorzystywane jako składnik żywności funkcjonalnej (np. margaryny, jogurty) oraz suplementów diety w profilaktyce i wspomaganiu leczenia hipercholesterolemii. Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne (ESC) oraz inne organizacje medyczne uwzględniają fitosterole w zaleceniach dotyczących modyfikacji diety w leczeniu dyslipidemii, szczególnie u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Mimo korzystnego wpływu na profil lipidowy, sterole roślinne mogą zmniejszać wchłanianie niektórych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, szczególnie karotenoidów. Ponadto, u osób z rzadkim schorzeniem genetycznym – sitosterolemią (fitosterolemią) – ich stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na zaburzenia metabolizmu fitosteroli prowadzące do ich nadmiernego gromadzenia w organizmie.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl