kwasy tłuszczowe

Kwasy tłuszczowe to organiczne związki chemiczne zbudowane z długich łańcuchów węglowych zakończonych grupą karboksylową. Stanowią one podstawowy składnik lipidów, w tym triacylogliceroli, fosfolipidów i estrów cholesterolu, pełniąc kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych organizmu.

Ze względu na strukturę chemiczną kwasy tłuszczowe dzielimy na nasycone (nie zawierające wiązań podwójnych) oraz nienasycone (zawierające jedno lub więcej wiązań podwójnych). Kwasy nienasycone dalej klasyfikuje się na jednonienasycone (np. kwas oleinowy) i wielonienasycone (np. kwasy omega-3 i omega-6). Obecność i położenie wiązań podwójnych determinuje właściwości biologiczne kwasów tłuszczowych.

Z punktu widzenia medycznego, szczególne znaczenie mają niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), których organizm człowieka nie może syntetyzować i muszą być dostarczane z dietą. Należą do nich kwas linolowy (omega-6) i kwas α-linolenowy (omega-3), będące prekursorami biologicznie aktywnych związków, takich jak prostaglandyny, tromboksany i leukotrieny.

Zaburzenia metabolizmu kwasów tłuszczowych są związane z wieloma jednostkami chorobowymi, w tym z chorobami układu sercowo-naczyniowego, otyłością, cukrzycą typu 2, zespołem metabolicznym oraz niektórymi chorobami neurodegeneracyjnymi. Dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe i kwasy trans może podwyższać poziom cholesterolu LDL, zwiększając ryzyko miażdżycy, podczas gdy odpowiednia podaż kwasów omega-3 wykazuje działanie przeciwzapalne i kardioprotekcyjne.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl