cyklaza guanylanowa
Cyklaza guanylanowa to enzym należący do rodziny cyklaz nukleotydowych, który katalizuje konwersję guanozyno-5′-trifosforanu (GTP) do cyklicznego guanozyno-3′,5′-monofosforanu (cGMP). Enzym ten występuje w dwóch głównych formach: cyklaza guanylanowa rozpuszczalna (sGC) oraz cyklaza guanylanowa związana z błoną komórkową (pGC).
Rozpuszczalna cyklaza guanylanowa (sGC) jest receptorem dla tlenku azotu (NO), który po związaniu z grupą hemową enzymu powoduje jego aktywację i zwiększenie produkcji cGMP. Ten mechanizm jest kluczowy w regulacji napięcia naczyń krwionośnych, agregacji płytek krwi oraz transmisji sygnałów nerwowych.
Błonowa cyklaza guanylanowa (pGC) jest aktywowana przez peptydy natriuretyczne, takie jak przedsionkowy peptyd natriuretyczny (ANP), mózgowy peptyd natriuretyczny (BNP) oraz peptyd natriuretyczny typu C (CNP). Odgrywa istotną rolę w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej, ciśnienia krwi oraz procesów wzrostu i różnicowania komórek.
Zaburzenia aktywności cyklazy guanylanowej wiążą się z licznymi stanami patologicznymi, w tym z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca, dysfunkcją śródbłonka oraz zaburzeniami erekcji. Modulatory aktywności cyklazy guanylanowej, jak inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. sildenafil) czy stymulatury sGC (np. riociguat), stanowią ważną grupę leków stosowanych w terapii tych schorzeń.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotan – Interakcje
Glicerol triazotan wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego i innych poważnych efektów niepożądanych. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, wardenafil, tadalafil), które ze względu na synergistyczne działanie w szlaku cGMP stanowią zagrożenie życia i są przeciwwskazane – glicerolu triazotanu nie należy stosować przez 24 godziny po przyjęciu inhibitorów PDE-5 (48 godzin dla tadalafilu). Również jednoczesne stosowanie z riocyguatem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkiej hipotonii. Inne grupy leków, takie jak beta-adrenolityki, antagoniści wapnia, inhibitory ACE, inhibitory MAO, leki moczopędne, neuroleptyki i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, mogą nasilać efekt hipotensyjny glicerolu triazotanu, co wymaga ostrożnego dostosowania dawki i monitorowania ciśnienia tętniczego.
alkohol etylowy, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, choroba niedokrwienna serca, cyklaza guanylanowa, cykliczny guanozynomonofosforan, diazotan izosorbidu, dihydroergotamina, glicerol triazotan, heparyna, hipotonia ortostatyczna, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor monoaminooksydazy, kwas acetylosalicylowy, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, monoazotan izosorbidu, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, riocyguat, sapropteryna, syldenafil, tadalafil, tetrahydrobiopteryna, tkankowy aktywator plazminogenu, tlenek azotu, wardenafil, wazodylatacja - Leksykon leków
Interakcje leku – Mononit 60 Retard 60 mg
Izosorbidu monoazotan, substancja czynna Mononit 60 Retard, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do istotnych klinicznie powikłań, zwłaszcza nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie izosorbidu monoazotanu z riociguatem oraz inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil) ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia i zagrażających życiu powikłań sercowo-naczyniowych. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie z lekami o działaniu wazodylatacyjnym, takimi jak β-adrenolityki, diuretyki, antagoniści wapnia, inhibitory ACE, neuroleptyki czy trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, może nasilać efekt hipotensyjny, co wymaga monitorowania ciśnienia i dostosowania dawki. Spożywanie alkoholu podczas terapii zwiększa ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy i omdleń, dlatego jest zdecydowanie niewskazane.
alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, cyklaza guanylanowa, dihydroergotamina, działanie antagonistyczne, działanie hipotensyjne, działanie wazodylatacyjne, homeostaza układu krążenia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izosorbidu monoazotan, lek blokujący receptory β-adrenergiczne, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia krwionośne, lek β-adrenolityczny, Mononit 60 Retard, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, odruchowa tachykardia, powikłanie sercowo-naczyniowe, riociguat, sapropteryna, syldenafil, syntaza tlenku azotu, szlak tlenku azotu, tadalafil, tetrahydrobiopteryna, tlenek azotu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wardenafil, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mononit 10 10 mg
Izosorbidu monoazotan, substancja czynna preparatu Mononit (dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg w formie tabletek powlekanych), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na izosorbid monoazotan, inne azotany lub substancje pomocnicze. Ze względu na działanie wazodylatacyjne, lek nie powinien być stosowany w stanach hemodynamicznie niestabilnych, takich jak ostra niewydolność krążenia (w tym wstrząs i zapaść naczyniowa), znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg) oraz ciężka hipowolemia. Ponadto, izosorbidu monoazotan jest przeciwwskazany w specyficznych schorzeniach kardiologicznych, takich jak wstrząs kardiogenny, kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu z lewej komory, zaciskające zapalenie osierdzia oraz tamponada serca, gdzie jego działanie może pogorszyć parametry hemodynamiczne.
ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze, cyklaza guanylanowa, działanie inotropowe, działanie wazodylatacyjne, hemoglobina, hipowolemia, inhibitor fosfodiesterazy, izosorbidu monoazotan, kardiomiopatia przerostowa, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, Mononit, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedokrwistość, ostra niewydolność krążenia, parametr hemodynamiczny, riociguat, syldenafil, tabletka powlekana, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, zaburzenie hemodynamiczne, zapalenie osierdzia, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Mononit 10 10 mg
Izosorbidu monoazotan wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do istotnego nasilenia działania hipotensyjnego. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z riociguatem oraz inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil) ze względu na ryzyko zagrażających życiu powikłań sercowo-naczyniowych. Alkohol potęguje efekt hipotensyjny izosorbidu monoazotanu, zwiększając ryzyko hipotonii ortostatycznej oraz upośledzenia zdolności psychomotorycznych, co wymaga zalecenia abstynencji lub znacznego ograniczenia spożycia. Ponadto, izosorbidu monoazotan może nasilać działanie hipotensyjne leków wazodylatacyjnych, β-adrenolityków, diuretyków, antagonistów wapnia, ACE-inhibitorów, neuroleptyków oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawkowania.
alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, cyklaza guanylanowa, dihydroergotamina, działanie wazodilatacyjne, efekt hipotensyjny, hipotonia ortostatyczna, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, izosorbidu monoazotan, lek moczopędny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek β-adrenolityczny, neuroleptyk, parametr hemodynamiczny, powikłanie sercowo-naczyniowe, receptory β-adrenergiczne, riociguat, sapropteryna, syldenafil, tadalafil, tetrahydrobiopteryna, tlenek azotu, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, wardenafil - Leksykon leków
Interakcje leku – Mononit 100 Retard 100 mg
Izosorbidu monoazotan (ISMN), składnik aktywny preparatu Mononit 100 Retard, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są przeciwwskazane jednoczesne podawanie z riociguatem oraz inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil) ze względu na ryzyko ciężkiej hipotensji i zagrażających życiu powikłań sercowo-naczyniowych. Ponadto, stosowanie izosorbidu monoazotanu z lekami rozszerzającymi naczynia, beta-blokerami, diuretykami, antagonistami wapnia, inhibitorami ACE, neuroleptykami oraz trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi może nasilać efekt hipotensyjny, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i dostosowania dawek. Interakcje z dihydroergotaminą mogą prowadzić do wzrostu jej stężenia i nasilenia działania nadciśnieniowego, natomiast jednoczesne stosowanie z alkaloidami sporyszu jest przeciwwskazane z powodu antagonistycznego działania farmakodynamicznego.
alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, beta-bloker, cGMP, cyklaza guanylanowa, dihydroergotamina, działanie hipotensyjne, hipotonia ortostatyczna, inhibitor ACE, inhibitor fosfodiesterazy, izosorbidu monoazotan, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia, lek trójpierścieniowy, Mononit Retard, neuroleptyk, powikłanie sercowo-naczyniowe, receptor adrenergiczny, riociguat, sapropteryna, syldenafil, tadalafil, tetrahydrobiopteryna, tlenek azotu, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, wardenafil - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mononit 40 40 mg
Izosorbidu monoazotan, substancja czynna leku Mononit (dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg), posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Leku nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na izosorbid monoazotan, inne azotany lub składniki pomocnicze. Przeciwwskazania kardiologiczne obejmują ostrą niewydolność krążenia (w tym wstrząs i zapaść naczyniową), wstrząs kardiogenny, kardiomiopatię przerostową z zawężeniem drogi odpływu z lewej komory, zaciskające zapalenie osierdzia, tamponadę serca, znaczne niedociśnienie (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg) oraz ciężką hipowolemię. Ponadto, izosorbid monoazotan jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niedokrwistością (stężenie hemoglobiny 6,5-7,9 g/dl) ze względu na ryzyko pogłębienia hipoksji tkankowej.
ciśnienie tętnicze, cyklaza guanylanowa, hemoglobina, hipoksja tkankowa, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitory PDE5, izosorbidu monoazotan, kardiomiopatia przerostowa, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie, niedokrwistość, omdlenie, ostra niewydolność krążenia, reakcja anafilaktyczna, riociguat, tamponada serca, wazodylatacja, wstrząs kardiogenny, zapalenie osierdzia, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mononit 100 Retard 100 mg
Mononit 100 Retard, zawierający izosorbidu monoazotan w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azotany oraz w stanach takich jak ostra niewydolność krążenia, wstrząs kardiogenny, kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu lewej komory, zaciskające zapalenie osierdzia, tamponada serca, znaczne niedociśnienie (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg) oraz ciężka hipowolemia. Ponadto, bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, wardenafil, tadalafil) oraz riociguatem ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia. Lek nie powinien być podawany pacjentom z ciężką niedokrwistością (Hb 6,5-7,9 g/dl), gdyż rozszerzenie łożyska naczyniowego może pogorszyć utlenowanie tkanek.
ciężka niedokrwistość, ciśnienie końcowo-rozkurczowe, cyklaza guanylanowa, hipotonia ortostatyczna, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, izosorbidu monoazotan, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia przerostowa, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, lek inotropowy dodatni, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność krążenia, riociguat, stężenie hemoglobiny, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, zaciskające zapalenie osierdzia, zatrucie alkoholem etylowym, zawężenie drogi odpływu - Leksykon leków
Interakcje leku – Mononit 20 20 mg
Izosorbidu monoazotan, składnik aktywny leku Mononit, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego i poważnych powikłań sercowo-naczyniowych. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z riociguatem oraz inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil) ze względu na ryzyko krytycznego spadku ciśnienia tętniczego. Ponadto, współpodawanie z lekami rozszerzającymi naczynia, β-blokerami, diuretykami, antagonistami wapnia, inhibitorami ACE, neuroleptykami i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wymaga ostrożności i monitorowania ciśnienia tętniczego oraz objawów niedociśnienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z alkaloidami sporyszu i dihydroergotaminą, które mogą antagonizować lub nasilać działanie presyjne, oraz na potencjalne interakcje z sapropteryną wpływającą na metabolizm tlenku azotu. Spożywanie alkoholu podczas terapii znacząco nasila efekt hipotensyjny, zwiększając ryzyko omdleń, zaburzeń świadomości i niedokrwienia mięśnia sercowego, dlatego zaleca się całkowitą abstynencję.
adrenalina, alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, beta-bloker, choroba wieńcowa, cyklaza guanylanowa, dihydroergotamina, dopamina, działanie hipotensyjne, epinefryna, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja lekowa, izosorbidu monoazotan, lek beta-adrenolityczny, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek naczyniorozszerzający, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, neuroleptyk, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, noradrenalina, norepinefryna, płynoterapia dożylna, powikłanie sercowo-naczyniowe, riociguat, sapropteryna, syldenafil, tachykardia odruchowa, tadalafil, tetrahydrobiopteryna, tlenek azotu, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, wardenafil - Leksykon substancji czynnych
Glicerol triazotan – Przeciwwskazania stosowania
Glicerolu triazotan (Perlinganit, 1 mg/ml roztwór do infuzji) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azotany, ostrą niewydolnością krążenia (w tym wstrząsem kardiogennym bez odpowiedniego ciśnienia późnorozkurczowego LK), znacznym niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), tamponadą serca, lewokomorową niewydolnością serca z istotnymi zwężeniami zastawkowymi (aortalna, mitralna, drogi odpływu LK), zaciskającym zapaleniem osierdzia, ciężką hipowolemią, ciężką anemią oraz chorobami ze wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Preparat zawiera 480 mg glukozy w ampułce 10 ml, co może mieć znaczenie kliniczne u niektórych pacjentów. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie inhibitorów 5-fosfodiesterazy (syldenafil, wardenafil, tadalafil) oraz riocyguatu ze względu na ryzyko ciężkiej hipotensji wynikającej z synergistycznego działania rozszerzającego naczynia krwionośne.
azotany, ciśnienie późnorozkurczowe, ciśnienie śródczaszkowe, cyklaza guanylanowa, glicerolu triazotan, hipotensja, hipowolemia, inhibitory 5-fosfodiesterazy, kardiomiopatia przerostowa, leki hipotensyjne, lewokomorowa niewydolność serca, nadciśnienie płucne, nadwrażliwość na substancję czynną, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność lewokomorowa, niskie ciśnienie tętnicze, ostra niewydolność krążenia, parametry hemodynamiczne, riocyguat, roztwór do infuzji, syldenafil, tadalafil, tamponada serca, wardenafil, wstrząs kardiogenny, zaburzenia erekcji, zaburzenia hemodynamiczne, zaciskające zapalenie osierdzia, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tlenek azotu Messer 800 ppm (v/v)
Tlenek azotu Messer, będący gazem medycznym sprężonym o stężeniu 800 ppm (V/V), należy do grupy leków stosowanych w chorobach układu oddechowego (kod ATC: R07AX01). Mechanizm działania opiera się na selektywnej wazodylatacji naczyń płucnych poprzez aktywację cyklazy guanylanowej i wzrost stężenia cGMP, co prowadzi do poprawy perfuzji w lepiej wentylowanych obszarach płuc i zwiększenia ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi tętniczej (PaO2). Wskazaniem do stosowania jest m.in. samoistne nadciśnienie płucne u noworodków, gdzie tlenek azotu podawany wziewnie znacząco poprawia utlenowanie i zmniejsza konieczność zastosowania pozaustrojowej oksygenacji membranowej (ECMO). Badania kliniczne, takie jak NINOS i CINRGI, potwierdziły skuteczność terapii tlenkiem azotu w dawkach początkowych 20 ppm, z medianą czasu podawania około 40-44 godzin, wykazując istotne zmniejszenie częstości zgonów i zastosowania ECMO (odpowiednio 46% vs. 64%, p=0,006 oraz 31% vs. 57%, p<0,001) bez zwiększenia częstości działań niepożądanych, w tym methemoglobinemii (>4% u 2% pacjentów). W zastosowaniach kardiochirurgicznych tlenek azotu obniża opór naczyniowy płuc i poprawia funkcję prawej komory serca.
choroba błon szklistych, ciśnienie parcjalne tlenu, cyklaza guanylanowa, cykliczny monofosforan guanozyny, dwutlenek azotu, efekt wazodylatacyjny, frakcja wyrzutowa prawej komory, gradient pęcherzykowo-tętniczy, hipoksyjna niewydolność oddechowa, hipoplazja, krwotok wewnątrzkomorowy, methemoglobina, nadtlenoazotyn, płucny opór naczyniowy, pozaustrojowa oksygenacja membranowa, przetrwałe nadciśnienie płucne, relaksacja mięśni gładkich, samoistne nadciśnienie płucne, tlenek azotu, wrodzona przepuklina przeponowa, wskaźnik utlenowania, zespół aspiracji smółki - Leksykon substancji czynnych
Izosorbid monoazotan – Interakcje
Izosorbidu monoazotan, jako lek o działaniu naczyniorozszerzającym i hipotensyjnym, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do nasilenia efektu hipotensyjnego. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil) oraz riociguatem, których jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego i zagrażających życiu powikłań sercowo-naczyniowych. Ponadto, współpodawanie izosorbidu monoazotanu z lekami hipotensyjnymi, takimi jak beta-blokery, antagoniści wapnia, inhibitory ACE, inhibitory MAO, leki moczopędne oraz inne leki rozszerzające naczynia, może wymagać dostosowania dawki w celu uniknięcia nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego. Warto podkreślić, że podczas terapii należy monitorować ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia, przy zwiększaniu dawki lub zmianie preparatu.
alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, beta-bloker, ciśnienie tętnicze, cyklaza guanylanowa, dihydroergotamina, działanie hipotensyjne, działanie naczyniorozszerzające, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, izosorbid monoazotan, lek moczopędny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, neuroleptyk, niedociśnienie, obniżanie ciśnienia tętniczego, obniżenie ciśnienia, odwodnienie, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, powikłanie sercowo-naczyniowe, riociguat, sapropteryna, syldenafil, tadalafil, tetrahydrobiopteryna, tlenek azotu, wardenafil, zaburzenie erekcji, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Tlenek azotu – Właściwości farmakodynamiczne
Tlenek azotu (NO), kod ATC R07AX01, jest naturalnym endogennym związkiem o działaniu selektywnie rozszerzającym naczynia płucne poprzez aktywację cyklazy guanylanowej i wzrost stężenia cGMP, co prowadzi do rozluźnienia mięśni gładkich naczyń oraz hamowania agregacji płytek. Podawany wziewnie, NO zwiększa PaO2 poprzez poprawę stosunku wentylacji do perfuzji (V/Q), co skutkuje obniżeniem oporu naczyniowego płuc i poprawą natlenienia krwi. Efekt ten jest widoczny już przy stężeniu 1 ppm, a szybka inaktywacja NO w krążeniu systemowym minimalizuje wpływ na układ krążenia. W badaniach klinicznych u noworodków z przetrwałym nadciśnieniem płucnym i hipoksyczną niewydolnością oddechową, inhalacje NO w dawkach początkowych 20 ppm (z możliwością redukcji) znacząco poprawiały PaO2 (średnio o 45-53 mm Hg) i wskaźnik utlenowania (OI) oraz zmniejszały ryzyko konieczności zastosowania ECMO (ryzyko względne 0,63-0,73) i śmiertelność (RR 0,72). Czas podawania wynosił średnio 40-44 godziny, a częstość działań niepożądanych była porównywalna z grupami kontrolnymi.
agregacja płytek, choroba błon szklistych, ciśnienie parcjalne tlenu, cyklaza guanylanowa, dwutlenek azotu, frakcja wyrzutowa prawej komory, gradient pęcherzykowo-tętniczy, hipoksemiczna niewydolność oddechowa, krwotok wewnątrzkomorowy, membranowe natlenianie pozaustrojowe, methemoglobina, nadciśnienie płucne, nadtlenoazotyn, płucny opór naczyniowy, przetrwałe nadciśnienie płucne, retinopatia wcześniaków, rozszerzenie naczyń płucnych, tlenek azotu, wazokonstrykcja, wrodzona przepuklina przeponowa, wskaźnik utlenowania, zespół aspiracji smółki - Leksykon leków
Interakcje leku – Mononit 40 40 mg
Izosorbidu monoazotan (ISMN), substancja czynna preparatu Mononit, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie ISMN z riociguatem oraz inhibitorami 5-fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil, wardenafil) ze względu na ryzyko ciężkiego, zagrażającego życiu niedociśnienia tętniczego. Ponadto, ISMN w połączeniu z lekami rozszerzającymi naczynia krwionośne, takimi jak beta-adrenolityki, leki moczopędne, antagoniści wapnia, inhibitory ACE, neuroleptyki oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, może nasilać efekt hipotensyjny, co wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawek. Interakcje farmakokinetyczne, np. z dihydroergotaminą (DHE), mogą prowadzić do wzrostu stężenia DHE i nasilenia jej działania presyjnego, co również wymaga ostrożności klinicznej.
alkaloid sporyszu, antagonista wapnia, beta-adrenolityk, bloker receptorów β-adrenergicznych, cyklaza guanylanowa, dihydroergotamina, inhibitor 5-fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja lekowa, izosorbidu monoazotan, lek moczopędny, neuroleptyk, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, obniżanie ciśnienia tętniczego, powikłanie sercowo-naczyniowe, riociguat, rozszerzanie naczyń krwionośnych, sapropteryna, syldenafil, syntaza tlenku azotu, tadalafil, tetrahydrobiopteryna, tlenek azotu, tolerancja krzyżowa, tolerancja lekowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wardenafil - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mononit 20 20 mg
Izosorbidu monoazotan, substancja czynna preparatu Mononit dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest azotanem stosowanym w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na izosorbidu monoazotan, inne azotany organiczne lub substancje pomocnicze. Przeciwwskazania obejmują ostre niewydolności krążenia, wstrząs kardiogenny, kardiomiopatię przerostową z zawężeniem drogi odpływu z lewej komory, zaciskające zapalenie osierdzia, tamponadę serca, znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe < 90 mm Hg) oraz ciężką hipowolemię. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niedokrwistością (stężenie hemoglobiny 6,5-7,9 g/dl) ze względu na ryzyko nasilenia niekorzystnych efektów hemodynamicznych.
azotany, azotany organiczne, choroby układu sercowo-naczyniowego, ciężka niedokrwistość, cyklaza guanylanowa, hipowolemia, inhibitory 5-fosfodiesterazy, inhibitory fosfodiesterazy, izosorbidu monoazotan, kardiomiopatia przerostowa, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, leki inotropowe dodatnie, Mononit, niedociśnienie tętnicze, ostra niewydolność krążenia, riociguat, stężenie hemoglobiny, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, zaciskające zapalenie osierdzia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Perlinganit 1 mg/ml
Perlinganit (glicerolu triazotan) w roztworze do infuzji 1 mg/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na azotany oraz w stanach klinicznych zwiększających ryzyko poważnych działań niepożądanych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ostrą niewydolność krążenia (wstrząs, zapaść naczyniowa), wstrząs kardiogenny bez odpowiedniego nadzoru, znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), tamponadę serca oraz niewydolność lewokomorową z towarzyszącym zwężeniem zastawki aortalnej, mitralnej, zawężeniem drogi odpływu lewej komory w kardiomiopatii przerostowej lub zaciskającym zapaleniem osierdzia. Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany w ciężkiej hipowolemii, ciężkiej anemii oraz chorobach ze wzrostem ciśnienia śródczaszkowego. Ampułka 10 ml zawiera 480 mg glukozy, co może mieć znaczenie u niektórych pacjentów.
anemia, ciśnienie śródczaszkowe, cyklaza guanylanowa, glicerolu triazotan, hipotensja, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, kardiomiopatia przerostowa, nadwrażliwość na glicerolu triazotan, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność lewokomorowa, ostra niewydolność krążenia, parametr hemodynamiczny, pochodna azotanów, riocyguat, roztwór do infuzji, syldenafil, tadalafil, tamponada serca, wardenafil, wstrząs kardiogenny, wstrząs naczyniowy, zaburzenie erekcji, zaburzenie nerek, zaburzenie wątrobowe, zaciskające zapalenie osierdzia, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Interakcje leku – Nitromint 0,4 mg/dawkę
Triazotan glicerolu (Nitromint) w formie aerozolu podjęzykowego wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza zagrażającego życiu niedociśnienia tętniczego. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami PDE5 (syldenafil, wardenafil, tadalafil) oraz riocyguatem ze względu na synergistyczne nasilenie efektu hipotensyjnego. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest surowo zabronione z powodu ryzyka gwałtownego spadku ciśnienia tętniczego. Leki hipotensyjne (beta-adrenolityki, antagoniści kanałów wapniowych, ACEI, ARB), neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, sapropteryna oraz N-acetylocysteina mogą nasilać działanie obniżające ciśnienie, co wymaga ostrożności i monitorowania ciśnienia tętniczego.
aldehyd octowy, amifostyna, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, azotan organiczny, beta-adrenolityk, choroba wieńcowa, cyklaza guanylanowa, diazotan izosorbidu, dihydroergotamina, disulfiram, działanie naczyniorozkurczowe, heparyna, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, inhibitor konwertazy angiotensyny, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwnadciśnieniowy, monoazotan izosorbidu, N-acetylocysteina, neuroleptyk, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametry krzepnięcia, płytki krwi, reakcja disulfiramowa, riocyguat, sapropteryna, skurcz naczyń wieńcowych, syldenafil, szlak NO/cGMP, tadalafil, tolerancja lekowa, triazotan glicerolu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wardenafil, wazodylatacja - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Effox long 75 75 mg
Lek Effox long 75, zawierający 75 mg izosorbidu monoazotanu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne azotany lub składniki pomocnicze, w tym 57,8 mg laktozy jednowodnej. Przeciwwskazania obejmują również stany hemodynamiczne takie jak wstrząs kardiogenny (z wyjątkiem sytuacji, gdy ciśnienie późnorozkurczowe w lewej komorze jest odpowiednio skorygowane), ostra niewydolność krążenia, znaczne niedociśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe < 90 mm Hg) oraz ciężka hipowolemia, ze względu na ryzyko dalszego obniżenia ciśnienia i hipoperfuzji narządowej. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z kardiomiopatią przerostową zawężającą, zaciskającym zapaleniem osierdzia oraz tamponadą serca, gdzie rozszerzenie naczyń może pogorszyć napełnianie komór i zmniejszyć rzut serca.
azotany, cyklaza guanylanowa, działanie wazodylatacyjne, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, izosorbid monoazotan, kardiomiopatia przerostowa zawężająca, laktoza jednowodna, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedotlenienie tkanek, ostra niewydolność krążenia, perfuzja narządowa, przedłużone uwalnianie, riociguat, rzut serca, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, zaciskające zapalenie osierdzia, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Mononit 60 Retard 60 mg
Preparat Mononit 60 retard zawierający izosorbidu monoazotan jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne azotany oraz u osób z ostrą niewydolnością krążenia, w tym wstrząsem, zapaścią naczyniową, wstrząsem kardiogennym bez odpowiedniego ciśnienia końcowo-rozkurczowego lewej komory, kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu, zaciskającym zapaleniem osierdzia, tamponadą serca, znacznym niedociśnieniem tętniczym (ciśnienie skurczowe <90 mm Hg) oraz ciężką hipowolemią. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niedokrwistością (Hb 6,5-7,9 g/dl) ze względu na ryzyko pogorszenia utlenowania tkanek. Należy unikać jednoczesnego podawania izosorbidu monoazotanu z inhibitorami 5-fosfodiesterazy (sildenafil, wardenafil, tadalafil) oraz riociguatem, ze względu na ryzyko znacznego niedociśnienia wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenku azotu i cGMP.
ciężka niedokrwistość, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklaza guanylanowa, efekt hipotensyjny, hipotonia ortostatyczna, hipowolemia, inhibitor 5-fosfodiesterazy, izosorbidu monoazotan, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia przerostowa, kontrapulsacja wewnątrzaortalna, lek inotropowy, lek trójpierścieniowy, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra niewydolność krążenia, ostra niewydolność serca, poziom hemoglobiny, reakcja alergiczna, stenoza zastawki aortalnej, stenoza zastawki mitralnej, szlak tlenku azotu, tamponada serca, wstrząs kardiogenny, wstrząs naczyniowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Azot – Właściwości farmakodynamiczne
Tlenek azotu (NO), klasyfikowany jako lek działający na układ oddechowy (kod ATC: R07AX01), jest podawany wziewnie w postaci gazu medycznego w stężeniach od 1 ppm do 800 ppm (np. NOXAP i VasoKINOX). Mechanizm działania NO opiera się na selektywnym rozszerzaniu naczyń płucnych poprzez aktywację cyklazy guanylanowej i wzrost stężenia cGMP, co prowadzi do obniżenia płucnego oporu naczyniowego i poprawy natlenienia krwi tętniczej (PaO₂). Efekt ten jest możliwy dzięki szybkiemu inaktywacji NO przez hemoglobinę, co ogranicza jego działanie do płuc i minimalizuje wpływ na układ krążenia. W badaniach klinicznych wykazano skuteczność NO w poprawie parametrów natlenienia już przy stężeniu 1 ppm, szczególnie u noworodków z hipoksyczną niewydolnością oddechową i przetrwałym nadciśnieniem płucnym, gdzie inhalacja NO zmniejszała ryzyko konieczności zastosowania ECMO oraz poprawiała PaO₂ średnio o 45,5–53,3 mm Hg (95% CI: 34,7–61,4) i obniżała wskaźnik natlenienia o około 9,6–12,2 (95% CI: -14,1 do -6,68).
ciśnienie parcjalne tlenu, cyklaza guanylanowa, frakcja wyrzutowa prawej komory, grupa hemowa, hipoksemiczna niewydolność oddechowa, hipoksyjna niewydolność oddechowa, krążenie pozaustrojowe, membranowe natlenianie pozaustrojowe, mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, nadciśnienie płucne, niewydolność prawej komory serca, odpowiedź zapalna, opór naczyniowy płucny, parametry hemodynamiczne, przetrwałe nadciśnienie płucne noworodków, retinopatia wcześniaków, rozszerzenie naczyń płucnych, skurcz naczyń płucnych, stosunek wentylacji do perfuzji, tlenek azotu, tlenek azotu wziewny, wrodzona przepuklina przeponowa, wskaźnik utlenowania, zabiegi kardiochirurgiczne