Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Izosorbidu monoazotan, będący substancją czynną preparatu Mononit (dostępnego w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg w postaci tabletek powlekanych), podlega ścisłym przeciwwskazaniom, które należy bezwzględnie uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Prawidłowa ocena stanu klinicznego pacjenta oraz znajomość pełnej listy przeciwwskazań jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Nadwrażliwość i nietolerancja

Leku Mononit nie należy stosować u pacjentów z jakimkolwiek typem nadwrażliwości na:²

• Izosorbidu monoazotan (substancja czynna)
• Inne azotany
• Jakąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie

Przeciwwskazania hemodynamiczne

Ze względu na działanie wazodylatacyjne, lek jest przeciwwskazany w następujących stanach związanych z zaburzeniami hemodynamicznymi:³

• Ostra niewydolność krążenia – w tym wstrząs lub zapaść naczyniowa, gdzie rozszerzenie naczyń mogłoby pogłębić niestabilność hemodynamiczną
• Znaczne niedociśnienie z ciśnieniem skurczowym poniżej 90 mm Hg – dalsze obniżenie ciśnienia mogłoby prowadzić do poważnych powikłań
• Ciężka hipowolemia – zmniejszona objętość krwi krążącej w połączeniu z działaniem wazodylatacyjnym leku może spowodować załamanie hemodynamiczne

Przeciwwskazania kardiologiczne

Izosorbidu monoazotan jest przeciwwskazany w specyficznych schorzeniach kardiologicznych:⁴

• Wstrząs kardiogenny – szczególnie w sytuacji, gdy kontrapulsacja wewnątrzaortalna lub leki o działaniu inotropowym dodatnim nie zapewniają dostatecznie wysokiego ciśnienia końcowo-rozkurczowego w lewej komorze serca
• Kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu z lewej komory serca – azotany mogą nasilać gradient ciśnień w drodze odpływu, pogarszając objawy choroby
• Zaciskające zapalenie osierdzia – w tym stanie działanie wazodylatacyjne może prowadzić do pogorszenia parametrów hemodynamicznych
• Tamponada serca – rozszerzenie naczyń może nasilić zaburzenia hemodynamiczne związane z uciskiem serca

Interakcje lekowe stanowiące przeciwwskazanie

Szczególnie istotne są przeciwwskazania związane z potencjalnie niebezpiecznymi interakcjami:⁵

• Jednoczesne stosowanie inhibitorów 5-fosfodiesterazy (syldenafil, wardenafil, tadalafil) – ze względu na ryzyko istotnego nasilenia działania obniżającego ciśnienie krwi, co może prowadzić do ciężkiego niedociśnienia, a nawet zgonu
• Jednoczesne stosowanie riociguatu (stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylanowej) – mechanizm działania tego leku w połączeniu z azotanami stwarza ryzyko wystąpienia niebezpiecznego niedociśnienia

Przeciwwskazania hematologiczne

Stosowanie izosorbidu monoazotanu jest przeciwwskazane w przypadku:⁶

• Ciężka niedokrwistość z wartościami hemoglobiny w zakresie 6,5-7,9 g/dl – zmniejszona zdolność transportu tlenu w połączeniu z działaniem naczyniowym azotanów może prowadzić do nasilenia niedotlenienia tkanek

Szczególne uwagi kliniczne

Przy kwalifikacji pacjenta do leczenia preparatem Mononit należy zwrócić szczególną uwagę na:⁷

• Dokładny wywiad w kierunku stosowanych leków, ze szczególnym uwzględnieniem leków na zaburzenia erekcji (inhibitory 5-fosfodiesterazy) oraz leków stosowanych w nadciśnieniu płucnym (riociguat)
• Aktualne parametry hemodynamiczne, zwłaszcza wartości ciśnienia tętniczego
• Wyniki badań hematologicznych, w tym stężenie hemoglobiny
• Obecność schorzeń strukturalnych serca, które mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania azotanów

Prawidłowa ocena występowania powyższych przeciwwskazań jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku Mononit (izosorbidu monoazotan) w praktyce klinicznej.⁸