Leki w grupie
„azotany organiczne”

Azotany organiczne to grupa leków rozszerzających naczynia krwionośne, stosowanych głównie w leczeniu choroby niedokrwiennej serca. Działają poprzez uwalnianie tlenku azotu (NO), który powoduje rozkurcz mięśni gładkich naczyń krwionośnych, głównie żylnych, a w większych dawkach również tętniczych. Prowadzi to do zmniejszenia obciążenia wstępnego i następczego serca, co skutkuje zmniejszeniem zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen.

Główne substancje czynne z grupy azotanów organicznych to: nitrogliceryna (glicerolu trinitrat), izosorbidu monoazotan (ISMN) oraz izosorbidu diazotan (ISDN). Wśród polskich preparatów handlowych można wymienić: Nitrocard, Sustonit, Nitromint (nitrogliceryna), Effox, Mono Mack, Mononit (izosorbidu monoazotan) oraz Sorbonit (izosorbidu diazotan).

Azotany organiczne można podzielić ze względu na drogę podania i czas działania. Wyróżniamy preparaty krótkodziałające (np. nitrogliceryna podjęzykowa – Nitromint aerozol), średniodziałające (np. izosorbidu diazotan doustny – Sorbonit) oraz długodziałające (np. izosorbidu monoazotan – Effox, preparaty transdermalne nitrogliceryny – Nitroderm TTS).

Największą zaletą azotanów organicznych jest ich szybkie działanie przeciwdławicowe, szczególnie w przypadku preparatów podjęzykowych i wziewnych, które przynoszą ulgę już po kilku minutach od zastosowania. Są skuteczne w zapobieganiu i przerywaniu napadów dławicy piersiowej, a długodziałające preparaty mogą być stosowane profilaktycznie. Dodatkowo, powodując redystrybucję krwi, są przydatne w leczeniu ostrej niewydolności serca.

Głównym niebezpieczeństwem związanym ze stosowaniem azotanów jest rozwój tolerancji, który można ograniczyć poprzez zachowanie przerwy w ich stosowaniu (zwykle w nocy). Inne istotne działania niepożądane to: bóle głowy, niedociśnienie tętnicze (czasem z odruchową tachykardią), zaczerwienienie twarzy oraz zawroty głowy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami fosfodiesterazy typu 5 (np. sildenafil, tadalafil), gdyż może to prowadzić do niebezpiecznego spadku ciśnienia tętniczego. Należy zachować ostrożność u pacjentów z kardiomiopatią przerostową, ciężkim zwężeniem zastawki aortalnej oraz niedociśnieniem.

Lista leków w tej grupie

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl