zaburzenie metabolizmu kwasów tłuszczowych
Zaburzenia metabolizmu kwasów tłuszczowych to grupa schorzeń metabolicznych, w których organizm nie jest w stanie prawidłowo przekształcać tłuszczów w energię. Wynikają one z defektów genetycznych wpływających na enzymy uczestniczące w procesie beta-oksydacji kwasów tłuszczowych.
Klinicznie zaburzenia te mogą manifestować się w różny sposób, od ostrej niewydolności metabolicznej w okresie noworodkowym po przewlekłe problemy mięśniowe w wieku dorosłym. Typowe objawy obejmują hipoglikemię bez ketozy, zaburzenia funkcji wątroby, kardiomiopatię, miopatię i rabdomiolizę. Stany kataboliczne, takie jak infekcje, głodzenie czy intensywny wysiłek fizyczny, często wyzwalają lub nasilają objawy.
Diagnostyka opiera się na analizie profilu acylokarnityn we krwi, oznaczaniu kwasów organicznych w moczu oraz badaniach genetycznych. Leczenie obejmuje unikanie głodzenia, dietę z ograniczeniem długołańcuchowych kwasów tłuszczowych, suplementację średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych oraz L-karnityny w niektórych przypadkach.
Najczęstsze zaburzenia z tej grupy to niedobór dehydrogenazy acylo-CoA średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCAD), niedobór dehydrogenazy acylo-CoA długołańcuchowych kwasów tłuszczowych (LCAD) oraz niedobór transportera karnityny. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie postępowanie mogą znacznie poprawić rokowanie pacjentów.