defekt transportera karnityny

Defekt transportera karnityny (CTD – Carnitine Transporter Deficiency) to rzadka choroba genetyczna, zwana również pierwotnym układowym niedoborem karnityny (Primary Systemic Carnitine Deficiency). Jest to zaburzenie związane z mutacją genu SLC22A5, kodującego transporter karnityny OCTN2, który odpowiada za wychwyt karnityny w komórkach organizmu.

Karnityna pełni kluczową rolę w metabolizmie kwasów tłuszczowych, umożliwiając ich transport do mitochondriów, gdzie ulegają utlenianiu. Defekt transportera prowadzi do znacznego zmniejszenia stężenia karnityny w tkankach, szczególnie w mięśniach i sercu, co zaburza proces β-oksydacji kwasów tłuszczowych i ogranicza produkcję energii.

Klinicznie CTD może manifestować się w dwóch głównych postaciach: metabolicznej (hipoglikemia, encefalopatia, hepatomegalia) występującej u niemowląt i dzieci, oraz miopatycznej (osłabienie mięśni, kardiomiopatia) dominującej u starszych pacjentów. W najcięższych przypadkach choroba może prowadzić do kardiomiopatii rozstrzeniowej, niewydolności serca i nagłego zgonu sercowego.

Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia wolnej i całkowitej karnityny we krwi, badania genetyczne potwierdzające mutację w genie SLC22A5 oraz badania czynnościowe fibroblastów skóry. Leczenie polega na dożywotniej suplementacji L-karnityny, co przy wczesnym wdrożeniu może skutecznie zapobiegać powikłaniom kardiologicznym i metabolicznym.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl