Właściwości farmakodynamiczne Biotyleku

Biotyna (witamina H), substancja czynna zawarta w produkcie Biotylek, jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, którą zalicza się do grupy witamin B. Jej struktura chemiczna składa się z dwóch połączonych ze sobą pierścieni: tiofenowego i imidazolowego, które zawierają łańcuch boczny kwasu walerianowego. ¹

Grupa farmakoterapeutyczna i kod ATC

Biotylek należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako „inne witaminy, preparaty proste” i posiada kod ATC: A11HA05. ²

Mechanizm działania biotyny

Kluczową rolą biotyny w organizmie jest funkcjonowanie jako grupa prostetyczna enzymów, które katalizują reakcje karboksylacji. Witamina ta jest integralnym składnikiem czterech karboksylaz, które odgrywają istotną rolę w następujących procesach biochemicznych:³

• Przemiany glukozy – uczestnicząc w procesach glikogenezy i glukoneogenezy
• Metabolizm lipidów – biorąc udział w syntezie kwasów tłuszczowych i katabolizmie lipidów
• Przemiany niektórych aminokwasów – wpływając na ich katabolizm i syntezę
• Przemiany energetyczne – uczestnicząc w cyklu Krebsa i produkcji energii komórkowej

Występowanie biotyny w żywności

Biotyna występuje w wielu produktach spożywczych, jednak jej zawartość jest zazwyczaj niewielka. Najbogatszymi źródłami biotyny w diecie są:⁴

• Wątroba – jeden z najbogatszych pokarmowych źródeł biotyny
• Drożdże – zarówno piekarskie jak i piwne
• Żółtko jaj – znaczące stężenie biotyny
• Wybrane warzywa, szczególnie:
  • Soja
  • Kalafior
  • Soczewica

Warto zaznaczyć, że biotyna jest również syntetyzowana przez bakterie w jelicie grubym człowieka, jednakże jej wchłanianie z tego odcinka przewodu pokarmowego jest ograniczone i niewystarczające do pokrycia zapotrzebowania organizmu. ⁵

Stany niedoboru biotyny

Niedobór biotyny może wystąpić w różnych grupach pacjentów i sytuacjach klinicznych. Do czynników ryzyka niedoboru biotyny należą:⁶

• Stosowanie szczególnych diet, zwłaszcza eliminacyjnych lub restrykcyjnych
• Żywienie pozajelitowe bez odpowiedniej suplementacji
• Spożywanie dużych ilości surowych jaj – zawarta w białku jaja awidyna wiąże biotynę, uniemożliwiając jej wchłanianie
• Pacjenci poddawani długotrwałej hemodializie
• Długotrwałe leczenie lekami przeciwdrgawkowymi
• Zaburzenia wchłaniania jelitowego biotyny

Objawy kliniczne niedoboru biotyny

Niedobór biotyny manifestuje się różnorodnymi objawami klinicznymi, które obejmują:⁷

• Zmęczenie i osłabienie ogólne
• Parestezje – zaburzenia czucia pod postacią mrowienia, drętwienia
• Wypadanie włosów – od łagodnego przerzedzenia po znaczną utratę
• Zapalenie skóry zlokalizowane głównie wokół oczu, nosa i ust (charakterystyczna dystrybucja)
• Zapalenie spojówek
• Zaburzenia wzrostu paznokci i włosów – zwiększona kruchość, łamliwość, rozdwajanie

Znaczenie biotyny w metabolizmie lipidów

Badania wykazały, że niedobór biotyny wpływa na zaburzenia w metabolizmie tłuszczów. Obserwuje się wówczas:⁸

• Podwyższenie stężenia kwasu palmitynowego w wątrobie
• Wzrost poziomu cholesterolu w surowicy krwi

Istnieją naukowe przesłanki sugerujące, że obserwowane w niedoborze biotyny zmiany skórne oraz utrata włosów mogą być bezpośrednio związane z zaburzeniami metabolizmu lipidów. ⁹

Wpływ biotyny na skórę, włosy i paznokcie

Biotyna odgrywa istotną rolę w utrzymaniu prawidłowego stanu skóry i jej przydatków poprzez:¹⁰

• Wspomaganie procesu keratynizacji – produkcji keratyny, głównego białka budującego włosy i paznokcie
• Stymulację różnicowania komórek naskórka – zapewniając prawidłową strukturę skóry
• Korzystny wpływ na przydatki skórne (włosy i paznokcie) – poprawiając ich wytrzymałość, elastyczność i ogólny stan

Powyższe działania biotyny tłumaczą jej zastosowanie w poprawie stanu włosów, skóry i paznokci w sytuacjach klinicznych związanych z jej niedoborem. ¹¹