patofizjologia zatrucia salicylanami

Patofizjologia zatrucia salicylanami obejmuje złożone mechanizmy toksycznego działania kwasu acetylosalicylowego i jego pochodnych na organizm. W wyniku zatrucia dochodzi do zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, początkowo manifestującej się alkalozą oddechową (w wyniku bezpośredniej stymulacji ośrodka oddechowego), a następnie kwasicą metaboliczną (spowodowaną kumulacją kwasów organicznych i zaburzeniem metabolizmu węglowodanów).

Salicylany powodują rozprzężenie fosforylacji oksydacyjnej w mitochondriach, co skutkuje zaburzeniem produkcji ATP i zwiększonym wytwarzaniem ciepła, prowadząc do hipertermii. Dodatkowo hamują działanie enzymów cyklu Krebsa oraz zaburzają metabolizm glukozy, prowadząc do hipoglikemii lub hiperglikemii w zależności od stadium zatrucia.

Salicylany wpływają również na gospodarkę elektrolitową, powodując utratę potasu, sodu i wapnia z moczem. Zaburzają krzepnięcie krwi poprzez hamowanie agregacji płytek krwi. W zatruciu ciężkim może dojść do obrzęku płuc, obrzęku mózgu, niewydolności nerek oraz zaburzeń neurologicznych wskutek bezpośredniego toksycznego działania na OUN i zmian w mikrokrążeniu mózgowym.

Diagnostyka i leczenie zatrucia salicylanami wymaga monitorowania stężenia leku we krwi, parametrów równowagi kwasowo-zasadowej, funkcji nerek oraz stanu neurologicznego pacjenta. W ciężkich przypadkach konieczne jest zastosowanie hemodializy w celu przyspieszenia eliminacji toksyny.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedawkowanie – Ultrapiryna 325 mg

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego, występującego m.in. w preparacie Ultrapiryna 325 mg, może manifestować się jako zatrucie ostre lub przewlekłe (salicylizm). Dawka toksyczna przekracza 100 mg/kg masy ciała na dobę przez ponad 2 dni lub może wystąpić po jednorazowym dużym spożyciu. Objawy zatrucia zależą od stężenia salicylanów w surowicy, wieku pacjenta i ciężkości zatrucia, przy czym u dzieci dominują kwasica metaboliczna. Stężenia 150-300 µg/ml wywołują szumy uszne, a powyżej 300 µg/ml pojawiają się poważne działania niepożądane. Wchłanianie leku może być opóźnione przez opóźnione opróżnianie żołądka, tworzenie złogów oraz formę tabletek powlekanych (dojelitowych). Salicylizm objawia się zawrotami głowy, szumami usznymi, głuchotą, nadmiernym poceniem, nudnościami, wymiotami, bólem głowy i splątaniem, które ustępują po zmniejszeniu dawki.
aciduria, alkalemia, alkaloza oddechowa, alkaluria, arytmia, forsowana diureza alkaliczna, hemodializa, hiperglikemia, hipernatremia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipoprotrombinemia, ketoza, krwawienie z układu pokarmowego, kwasica metaboliczna, napad drgawkowy, niewydolność nerek, opóźnione opróżnianie żołądka, parametry krzepnięcia krwi, patofizjologia zatrucia salicylanami, przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego, równowaga kwasowo-zasadowa, salicylizm, stężenie salicylanów we krwi, szumy uszne, tabletki dojelitowe, toksyczna encefalopatia, węgiel aktywowany, wydłużenie czasu protrombinowego, zahamowanie agregacji płytek krwi, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zatrucie salicylanami, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego
Leksykon leków
Przedawkowanie – Ultrapiryna Fast C 500 mg + 250 mg

Przedawkowanie leku Ultrapiryna Fast C, zawierającego 500 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 250 mg kwasu askorbowego, niesie ryzyko zatrucia salicylanami, które może mieć charakter przewlekły (przy dawkach >100 mg/kg mc./dobę przez >2 dni) lub ostry (jednorazowe przedawkowanie). Objawy zatrucia różnią się w zależności od nasilenia i wieku pacjenta, początkowo mogą być niespecyficzne. Salicylizm, czyli lekkie zatrucie, manifestuje się zawrotami głowy, szumami usznymi (przy stężeniu ASA 150-300 µg/ml), głuchotą, nadmiernym poceniem, nudnościami, wymiotami, bólem głowy i splątaniem. Ciężkie zatrucie wiąże się z poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, u dzieci często z kwasicą metaboliczną. Stężenie ASA we krwi nie zawsze koreluje z ciężkością zatrucia ze względu na czynniki wpływające na wchłanianie, takie jak opóźnione opróżnianie żołądka czy postać leku.
alkaloza oddechowa, diureza alkaliczna, głuchota, hemodializa, hiperwentylacja, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwasica metaboliczna, patofizjologia zatrucia salicylanami, płukanie żołądka, równowaga kwasowo-zasadowa, salicylizm, splątanie, stężenie kwasu acetylosalicylowego, szumy uszne, węgiel aktywowany, zatrucie kwasem acetylosalicylowym, zatrucie ostre, zatrucie przewlekłe, zatrucie salicylanami

patofizjologia zatrucia salicylanami

Powiązane wpisy

Przedawkowanie – Ultrapiryna 325 mg

Przedawkowanie – Ultrapiryna Fast C 500 mg + 250 mg