Przedawkowanie
Ultrapiryna Fast C 500 mg + 250 mg

Przedawkowanie leku Ultrapiryna Fast C, zawierającego 500 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 250 mg kwasu askorbowego, niesie ryzyko zatrucia salicylanami, które może mieć charakter przewlekły (przy dawkach >100 mg/kg mc./dobę przez >2 dni) lub ostry (jednorazowe przedawkowanie). Objawy zatrucia różnią się w zależności od nasilenia i wieku pacjenta, początkowo mogą być niespecyficzne. Salicylizm, czyli lekkie zatrucie, manifestuje się zawrotami głowy, szumami usznymi (przy stężeniu ASA 150-300 µg/ml), głuchotą, nadmiernym poceniem, nudnościami, wymiotami, bólem głowy i splątaniem. Ciężkie zatrucie wiąże się z poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej, u dzieci często z kwasicą metaboliczną. Stężenie ASA we krwi nie zawsze koreluje z ciężkością zatrucia ze względu na czynniki wpływające na wchłanianie, takie jak opóźnione opróżnianie żołądka czy postać leku.

Przedawkowanie leku Ultrapiryna Fast C (500 mg + 250 mg)

Przedawkowanie leku Ultrapiryna Fast C, zawierającego kwas acetylosalicylowy (500 mg) oraz kwas askorbowy (250 mg), wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne zagrożenia dla zdrowia pacjenta. Zatrucie salicylanami stanowi główne ryzyko przy nadmiernym stosowaniu tego preparatu. 100 mg/kg m.c./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych lub zatruciem ostrym (w wyniku przedawkowania) potencjalnie zagrażającym życiu, np. po przypadkowym przyjęciu leku przez dzieci lub przypadkowym zatruciu.”>1

Przyczyny zatrucia salicylanami

Zatrucie może wystąpić w dwóch głównych przypadkach:

  • Przewlekłe zatrucie – spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych, szczególnie przy dawkach przekraczających 100 mg/kg masy ciała na dobę stosowanych przez okres dłuższy niż 2 dni 100 mg/kg m.c./dobę przez więcej niż 2 dni) może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem dawek terapeutycznych”>2
  • Ostre zatrucie – wynikające z jednorazowego przedawkowania, potencjalnie zagrażającego życiu, np. po przypadkowym przyjęciu leku przez dzieci3

Objawy przedawkowania

Objawy zatrucia salicylanami różnią się w zależności od nasilenia przedawkowania oraz wieku pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, że początkowe symptomy mogą być niespecyficzne i łatwe do zbagatelizowania.4

Salicylizm – lekkie zatrucie

Lekkie zatrucie, określane jako salicylizm, występuje zwykle po wielokrotnym przyjęciu zbyt dużych dawek leku. Charakteryzuje się szeregiem objawów, które mogą ustąpić po redukcji dawki:5

  • Zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego)
  • Szumy uszne – mogą wystąpić przy stężeniu kwasu acetylosalicylowego we krwi od 150 do 300 mikrogramów/ml
  • Głuchota
  • Nadmierne pocenie się
  • Nudności i wymioty
  • Ból głowy
  • Splątanie

Warto zauważyć, że szumy uszne mogą wystąpić już przy stężeniu kwasu acetylosalicylowego we krwi w zakresie 150-300 mikrogramów/ml. Poważniejsze działania niepożądane pojawiają się przy stężeniu przekraczającym 300 mikrogramów/ml.6

Ciężkie zatrucie

Ciężkie zatrucie salicylanami charakteryzuje się poważnymi zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej. Objawy różnią się w zależności od wieku pacjenta i stopnia nasilenia zatrucia. U dzieci ciężkie zatrucie objawia się najczęściej kwasicą metaboliczną.7

Diagnostyka przedawkowania

Należy podkreślić, że samo stężenie kwasu acetylosalicylowego we krwi nie pozwala precyzyjnie oszacować stopnia zatrucia. Na wchłanianie leku mogą wpływać różne czynniki:8

  • Opóźnione opróżnianie żołądka
  • Tworzenie się złogów w żołądku
  • Przyjęcie leku w postaci tabletek powlekanych

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie zatrucia kwasem acetylosalicylowym zależy od przyjętej dawki, stadium oraz objawów klinicznych. Należy zastosować standardowe procedury postępowania w przypadku zatrucia, obejmujące:9

  1. Zwiększenie wydalania substancji czynnej
  2. Przywrócenie równowagi elektrolitowej
  3. Normalizację równowagi kwasowo-zasadowej

Ze względu na złożoną patofizjologię zatrucia salicylanami, objawy kliniczne oraz wyniki badań mogą być różnorodne i wymagają odpowiedniego postępowania terapeutycznego.10

Charakterystyka objawów i postępowania w przedawkowaniu Ultrapiryna Fast C

Stopień zatrucia Objawy kliniczne Wyniki badań laboratoryjnych Postępowanie terapeutyczne
Zatrucie lekkie do umiarkowanego
  • Zawroty głowy
  • Szumy uszne
  • Głuchota
  • Nadmierne pocenie
  • Nudności i wymioty
  • Ból głowy
  • Splątanie
  • Przyspieszony oddech
  • Hiperwentylacja
Alkaloza oddechowa
  • Płukanie żołądka
  • Wielokrotne podanie węgla aktywowanego
  • Forsowana diureza alkaliczna
Zatrucie umiarkowane do ciężkiego
  • Nasilone objawy jak wyżej
  • Poważne zaburzenia równowagi kwasowej
  • U dzieci – objawy kwasicy metabolicznej
Alkaloza oddechowa z wyrównawczą kwasicą metaboliczną
  • Płukanie żołądka
  • Wielokrotne podanie węgla aktywowanego
  • Forsowana diureza alkaliczna
  • Hemodializa w ciężkich przypadkach

Powyższa tabela przedstawia związek między objawami klinicznymi, wynikami badań oraz zalecanym postępowaniem w przypadku przedawkowania leku Ultrapiryna Fast C.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl