Leki w grupie
„antagoniści receptora H2 histaminy”

Antagoniści receptora H2 histaminy to grupa leków blokujących receptor histaminowy H2, który znajduje się głównie w komórkach okładzinowych żołądka. Ich działanie polega na hamowaniu wydzielania kwasu solnego poprzez blokowanie receptorów histaminowych H2 w błonie śluzowej żołądka, co prowadzi do zmniejszenia produkcji kwasu żołądkowego. Są one stosowane głównie w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, refluksu żołądkowo-przełykowego oraz w zespole Zollingera-Ellisona.

Do najważniejszych antagonistów receptora H2 histaminy należą: cymetydyna (Altramet), ranitydyna (Ranigast, Zantac), famotydyna (Famotidyna, Pepcid), nizatydyna (Axid) oraz roksatydyna. W Polsce największą popularnością cieszą się ranitydyna i famotydyna, dostępne zarówno na receptę, jak i w mniejszych dawkach jako leki OTC.

Główną zaletą stosowania antagonistów receptora H2 jest ich wysoka skuteczność w redukcji wydzielania kwasu żołądkowego przy stosunkowo niskim ryzyku działań niepożądanych w porównaniu z innymi grupami leków zmniejszających wydzielanie kwasu. Leki te charakteryzują się dość szybkim początkiem działania (1-3 godziny) i mogą utrzymywać efekt terapeutyczny przez 6-12 godzin, co pozwala na stosowanie 1-2 razy na dobę.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem antagonistów H2 obejmują przede wszystkim interakcje z innymi lekami (szczególnie cymetydyna może wpływać na metabolizm innych substancji), możliwość wystąpienia bólów głowy, zawrotów głowy, biegunki lub zaparć. U osób starszych lub z niewydolnością nerek mogą wystąpić stany splątania. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zjawiska tachyfilaksji (spadku skuteczności leku). Ponadto, mogą one maskować objawy poważniejszych schorzeń, takich jak nowotwory przewodu pokarmowego.

Warto zauważyć, że w praktyce klinicznej antagoniści receptora H2 są często zastępowani przez inhibitory pompy protonowej (IPP), które charakteryzują się silniejszym i dłuższym działaniem hamującym wydzielanie kwasu solnego. Niemniej jednak, antagoniści H2 pozostają ważną opcją terapeutyczną, szczególnie w krótkotrwałym leczeniu objawowym dolegliwości związanych z nadkwaśnością.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl