owrzodzenie wywołane niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi
Wskazanie

Owrzodzenia wywołane niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) to jedno z najczęstszych powikłań stosowania tej grupy leków. NLPZ, poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, zmniejszają ochronną warstwę śluzu w żołądku i dwunastnicy, co prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej i powstawania owrzodzeń. Ryzyko zwiększa się u pacjentów powyżej 65. roku życia, z wywiadem choroby wrzodowej, stosujących jednocześnie kortykosteroidy lub antykoagulanty oraz przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek NLPZ.

W leczeniu owrzodzeń wywołanych przez NLPZ kluczowe jest odstawienie leku powodującego uszkodzenie oraz wdrożenie farmakoterapii. Podstawę leczenia stanowią inhibitory pompy protonowej (IPP), takie jak Controloc (pantoprazol), Helicid, Gasec, Ortanol (omeprazol), Nexium (ezomeprazol) czy Nolpaza (pantoprazol). W przypadkach infekcji Helicobacter pylori konieczna jest eradykacja przy użyciu schematów zawierających antybiotyki (np. Helicid Control z klarytromycyną i amoksycyliną). Pomocniczo stosuje się leki osłaniające błonę śluzową, jak Ulgastran (sukralfat) czy Gastrotranquil (alginian sodu).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z owrzodzeniami wywołanymi przez NLPZ jest konieczność kontynuacji terapii przeciwzapalnej u wielu chorych z przewlekłymi schorzeniami, takimi jak choroba zwyrodnieniowa stawów czy RZS. W takich przypadkach zaleca się zmianę leku na selektywny inhibitor COX-2 (np. Aclexa, Celebrex – celekoksyb) lub równoczesne stosowanie IPP jako profilaktyki. Wyzwaniem jest również identyfikacja pacjentów z bezobjawowymi owrzodzeniami, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak krwawienia czy perforacje przewodu pokarmowego, wymagających pilnej interwencji chirurgicznej.

Profilaktyka owrzodzeń przy konieczności długotrwałego stosowania NLPZ opiera się na równoczesnym podawaniu IPP (np. Controloc, IPP Pharma, Pantoprazol Genoptim) lub preparatów łączonych jak Vimovo (naproksen z ezomeprazolem). U pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań wrzodowych należy rozważyć stosowanie alternatywnych metod leczenia przeciwbólowego, takich jak paracetamol czy słabe opioidy (np. Tramal, Poltram – tramadol).