zespół z objawowym nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego
Wskazanie

Zespół z objawowym nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego to stan chorobowy charakteryzujący się zwiększoną produkcją kwasu solnego w żołądku, co prowadzi do wystąpienia objawów ze strony górnego odcinka przewodu pokarmowego. Nadmierne wydzielanie kwasu może być spowodowane wieloma czynnikami, w tym zespołem Zollingera-Ellisona, nadczynnością przytarczyc, przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka typu B (związanym z Helicobacter pylori) czy przyjmowaniem niektórych leków.

Objawy tego zespołu obejmują zgagę, ból w nadbrzuszu, uczucie pieczenia za mostkiem, kwaśne odbijanie, nudności, wymioty, a w zaawansowanych przypadkach krwawienie z przewodu pokarmowego i utratę masy ciała. Długotrwałe utrzymywanie się nadmiernego wydzielania kwasu może prowadzić do rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, refluksu żołądkowo-przełykowego czy zapalenia przełyku.

W leczeniu stosuje się głównie leki hamujące wydzielanie kwasu solnego. Najpowszechniej stosowane są inhibitory pompy protonowej (IPP) takie jak: Controloc (pantoprazol), Emanera (ezomeprazol), Helides (esomeprazol), IPP Pharma (omeprazol), Lanzul (lanzoprazol), Loseprazol (omeprazol), Nolpaza (pantoprazol), Ortanol (omeprazol) czy Polprazol (omeprazol). W leczeniu wykorzystuje się również antagonistów receptora H2: Ranigast (ranitydyna), Famotydyna Teva (famotydyna). W przypadku infekcji H. pylori stosuje się również odpowiednią antybiotykoterapię.

W trudniejszych przypadkach można zastosować również leki neutralizujące kwas solny (antacida) takie jak Maalox, Rennie, Gaviscon, a także leki prokinetyczne poprawiające motorykę przewodu pokarmowego, jak Metoclopramidum (metoklopramid) czy Itoprid (itopryd).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z zespołem nadmiernego wydzielania kwasu solnego to przede wszystkim oporność na standardowe dawki leków IPP, nawroty objawów po odstawieniu leczenia oraz trudności w identyfikacji pierwotnej przyczyny nadkwaśności. W przypadku zespołu Zollingera-Ellisona szczególnym wyzwaniem jest lokalizacja guza neuroendokrynnego wydzielającego gastrynę. Ponadto, długotrwałe stosowanie IPP może wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak zwiększone ryzyko infekcji przewodu pokarmowego, niedobór witaminy B12, magnezu czy wapnia, a także potencjalnie zwiększone ryzyko złamań kości czy chorób nerek.