pęknięcie tętniaka aorty
Pęknięcie tętniaka aorty stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Dochodzi do niego, gdy ściana poszerzonego odcinka aorty (tętniaka) ulega rozerwaniu, prowadząc do masywnego krwotoku wewnętrznego.
Najczęściej występuje w obrębie aorty brzusznej, szczególnie u mężczyzn po 65. roku życia, palaczy tytoniu oraz osób z nadciśnieniem tętniczym i miażdżycą. Objawy obejmują nagły, rozdzierający ból w klatce piersiowej, plecach lub brzuchu, spadek ciśnienia tętniczego, przyspieszenie akcji serca, omdlenie, wstrząs hipowolemiczny oraz objawy niedokrwienia narządów.
Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych – angio-CT stanowi złoty standard. Leczenie jest zawsze operacyjne i obejmuje wszczepienie protezy naczyniowej. W przypadku pęknięcia tętniaka aorty brzusznej śmiertelność wynosi około 80-90%, przy czym połowa pacjentów umiera przed dotarciem do szpitala. Szybkość podjęcia interwencji chirurgicznej ma kluczowe znaczenie dla przeżycia pacjenta.
Profilaktyka obejmuje regularne badania przesiewowe USG aorty brzusznej u osób z grupy ryzyka, kontrolę ciśnienia tętniczego, zaprzestanie palenia tytoniu oraz farmakoterapię stabilizującą ścianę naczyniową. Tętniaki bezobjawowe o średnicy przekraczającej 5,5 cm kwalifikowane są do planowej operacji zapobiegającej pęknięciu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Tętniak aorty – Leczenie
Leczenie tętniaka aorty opiera się na rozmiarze, lokalizacji oraz czynnikach ryzyka pacjenta. Małe tętniaki (<5 cm) są monitorowane za pomocą badań obrazowych (USG, CT) oraz kontrolowane farmakologicznie poprzez modyfikację stylu życia, w tym rzucenie palenia, kontrolę ciśnienia tętniczego (beta-blokery, blokery kanału wapniowego) i obniżenie cholesterolu (statyny). Wytyczne Society for Vascular Surgery (SVS) z 2018 roku zalecają badania kontrolne co 3 lata dla tętniaków o średnicy 3,0-3,9 cm. Interwencja chirurgiczna jest wskazana przy średnicy ≥5,5 cm u mężczyzn i ≥5,0 cm u kobiet, szybkim wzroście (>0,5 cm/rok), objawach klinicznych, tętniakach workowatych lub w przypadku pęknięcia/rozwarstwienia. U pacjentów z zespołem Marfana lub rodzinnym występowaniem tętniaków aorty, operację rozważa się już przy średnicy 5,0 cm (aorta wstępująca) lub 6,0 cm (aorta zstępująca).
beta-bloker, bloker kanału wapniowego, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowy, endoleak, EVAR, lek przeciwnadciśnieniowy, mezenchymalna komórka macierzysta, nanocząsteczka, paraliż, pęcherzyk zewnątrzkomórkowy, pęknięcie tętniaka aorty, POChP, rozwarstwienie aorty, statyna, stent-graft, terapia komórkowa, tętniak aorty, tętniak workowaty, TEVAR, udar mózgu, wewnątrznaczyniowa naprawa tętniaka, zakrzep naczyniowy, zespół Marfana