zapobieganie wystąpieniu owrzodzeń w przebiegu choroby refluksowej przełyku
Wskazanie

Zapobieganie wystąpieniu owrzodzeń w przebiegu choroby refluksowej przełyku (GERD) jest istotnym elementem terapii, mającym na celu ochronę błony śluzowej przełyku przed drażniącym działaniem kwasu żołądkowego. Owrzodzenia przełyku (stopień C i D w klasyfikacji Los Angeles) mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zwężenie przełyku, krwawienia lub przełyk Barretta, który zwiększa ryzyko rozwoju raka przełyku.

W zapobieganiu owrzodzeniom kluczowe znaczenie ma skuteczna supresja kwasu żołądkowego. Leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP) stanowią podstawę farmakoterapii. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Controloc, Nolpaza, Pantopraz (pantoprazol), Nexium, Helides (ezomeprazol), Gasec, Ortanol (omeprazol), Dexilant (dekslanzoprazol), czy Anesteloc (lanzoprazol). W przypadkach ciężkiego przebiegu GERD stosuje się podwójne dawki IPP, często przez okres 8-12 tygodni.

Uzupełnieniem terapii mogą być leki prokinetyczne, które poprawiają motorykę przewodu pokarmowego i zmniejszają refluks, takie jak Metoclopramid, Itopryd czy Prukalopryd. W niektórych przypadkach zastosowanie znajdują również leki zobojętniające kwas żołądkowy (Maalox, Rennie, Gaviscon) oraz algimiany tworzące ochronną warstwę na powierzchni treści żołądkowej (Gaviscon).

Największą trudnością w zapobieganiu owrzodzeniom w GERD jest często niewystarczająca odpowiedź na standardowe dawki IPP, co dotyczy około 20-30% pacjentów. W takich przypadkach konieczne jest zwiększenie dawki lub zmiana IPP na inny preparat. Kolejnym wyzwaniem jest długotrwałość terapii – leczenie podtrzymujące może być konieczne przez wiele miesięcy lub lat, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych związanych z długotrwałym stosowaniem IPP (m.in. zwiększone ryzyko infekcji przewodu pokarmowego, niedoborów witaminy B12, magnezu, wapnia).

Istotnym elementem skutecznej profilaktyki jest również modyfikacja stylu życia pacjenta, obejmująca redukcję masy ciała, zaprzestanie palenia tytoniu, unikanie alkoholu, czekolady, tłustych potraw, kawy oraz spożywania posiłków na 2-3 godziny przed snem. W przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne lub u pacjentów z ciężkimi powikłaniami GERD należy rozważyć leczenie operacyjne (fundoplikacja metodą Nissena).