stany chorobowe związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego
Wskazanie

Stany chorobowe związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego to schorzenia przewodu pokarmowego, w których dochodzi do zwiększonej produkcji kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. Do tej grupy zalicza się m.in. chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, chorobę refluksową przełyku (GERD), zespół Zollingera-Ellisona, a także niektóre przypadki dyspepsji czynnościowej.

Nadmierne wydzielanie kwasu solnego może prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, powodując dolegliwości takie jak zgaga, pieczenie w przełyku, ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, a w cięższych przypadkach krwawienia z przewodu pokarmowego. Czynnikami sprzyjającymi nadmiernemu wydzielaniu kwasu są m.in. zakażenie Helicobacter pylori, stres, palenie tytoniu, niektóre leki (np. NLPZ), a także predyspozycje genetyczne.

W leczeniu stanów związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego stosuje się kilka grup leków. Inhibitory pompy protonowej (IPP) są najskuteczniejszą grupą, do której należą: Controloc, Pantopraz (pantoprazol), Nexium, Emanera (ezomeprazol), Helides, Gasec (omeprazol), Lanzul (lanzoprazol) oraz Ortanol. Antagoniści receptora H2 to druga ważna grupa obejmująca preparaty jak Ranigast, Ranitydyna (ranitydyna) czy Famotydyna WZF. W przypadkach mniej nasilonych objawów stosuje się leki zobojętniające kwas żołądkowy, takie jak Maalox, Rennie, Gaviscon czy Alugastrin.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego obejmują oporność na leczenie standardowymi dawkami IPP, występowanie objawów nocnych przebijających się podczas terapii, nawroty dolegliwości po zakończeniu leczenia oraz działania niepożądane długotrwałej terapii IPP (zwiększone ryzyko osteoporozy, niedobór witaminy B12, zwiększone ryzyko infekcji przewodu pokarmowego). Wyzwaniem jest również leczenie przypadków związanych z zakażeniem Helicobacter pylori, które wymaga terapii eradykacyjnej składającej się z IPP i antybiotyków.

Istotnym elementem postępowania jest również modyfikacja stylu życia pacjenta – zmiana diety, redukcja masy ciała, zaprzestanie palenia tytoniu i ograniczenie spożycia alkoholu. W przypadkach nieodpowiadających na leczenie farmakologiczne konieczna jest pogłębiona diagnostyka w celu wykluczenia rzadszych przyczyn nadmiernego wydzielania kwasu, takich jak gastrinoma w przebiegu zespołu Zollingera-Ellisona.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl