zatrucie karbamazepiną

Zatrucie karbamazepiną to stan kliniczny wynikający z przedawkowania leku przeciwpadaczkowego, często stosowanego w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego oraz w chorobie afektywnej dwubiegunowej. W zależności od przyjętej dawki, zatrucie może mieć charakter łagodny, umiarkowany lub ciężki.

Objawy zatrucia karbamazepiną obejmują zaburzenia świadomości (od senności po śpiączkę), ataksję, zawroty głowy, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, drgawki, arytmie oraz zaburzenia oddychania. Charakterystycznym objawem jest oczopląs, który może stanowić wczesny sygnał ostrzegawczy zatrucia. Stężenie terapeutyczne karbamazepiny w surowicy wynosi 4-12 µg/ml, natomiast przy stężeniu powyżej 15-20 µg/ml pojawiają się objawy toksyczne.

Diagnostyka zatrucia opiera się na wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz oznaczeniu stężenia leku w surowicy. Warto pamiętać, że karbamazepina ma aktywny metabolit (10,11-epoksyd karbamazepiny), który również może przyczyniać się do objawów toksycznych. W ciężkich zatruciach istotne jest monitorowanie funkcji życiowych, parametrów kardiologicznych oraz stanu neurologicznego pacjenta.

Postępowanie terapeutyczne w zatruciu karbamazepiną obejmuje dekontaminację przewodu pokarmowego (węgiel aktywowany, płukanie żołądka w przypadku przyjęcia dużej dawki leku w ciągu ostatniej godziny), leczenie objawowe oraz podtrzymujące funkcje życiowe. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie technik eliminacji pozaustrojowej, takich jak hemodializa czy hemoperfuzja, szczególnie gdy stężenie leku przekracza 40 µg/ml lub występują zagrażające życiu powikłania. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z chorobami współistniejącymi oraz osoby w wieku podeszłym.