nadżerka spowodowana stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych
Wskazanie

Nadżerka spowodowana stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) to uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, najczęściej żołądka lub dwunastnicy, wywołane działaniem leków z grupy NLPZ. Mechanizm powstawania tych uszkodzeń związany jest z hamowaniem przez NLPZ syntezy prostaglandyn, które pełnią funkcję ochronną dla błony śluzowej przewodu pokarmowego, oraz z bezpośrednim działaniem drażniącym tych leków na błonę śluzową.

Nadżerki wywołane przez NLPZ występują u około 15-30% pacjentów przyjmujących te leki regularnie. Ryzyko ich rozwoju wzrasta u osób starszych, z chorobą wrzodową w wywiadzie, przyjmujących jednocześnie glikokortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe lub selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. Nadżerki mogą być bezobjawowe lub manifestować się bólem w nadbrzuszu, nudnościami, wymiotami, a w cięższych przypadkach krwawieniem z przewodu pokarmowego.

W leczeniu nadżerek spowodowanych przez NLPZ kluczowe jest odstawienie lub zmniejszenie dawki leku wywołującego. W farmakoterapii stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP) takie jak Controloc (pantoprazol), Nolpaza (pantoprazol), Nexium (esomeprazol), Helides (esomeprazol) czy Losec (omeprazol). Alternatywnie można zastosować leki z grupy H2-blokerów (Ranigast – ranitydyna, Famotydyna Ranigast – famotydyna) lub sukralfat (Venter). W ciężkich przypadkach z krwawieniem może być konieczne leczenie endoskopowe.

W profilaktyce nadżerek u pacjentów wymagających przewlekłego stosowania NLPZ zaleca się jednoczesne podawanie IPP, stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 (Celebrex – celekoksyb, Aclexa – celekoksyb) lub leków łączonych z prostaglandyną E1 (Arthrotec – diklofenak z mizoprostolem). Warto rozważyć również alternatywne metody leczenia przeciwbólowego i przeciwzapalnego, takie jak paracetamol (Panadol, Apap) czy leki miejscowe.

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z nadżerkami wywołanymi przez NLPZ jest konieczność równoważenia korzyści z terapii przeciwzapalnej i przeciwbólowej z ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych. U wielu pacjentów, szczególnie z chorobami reumatologicznymi, całkowite odstawienie NLPZ nie jest możliwe ze względu na nasilenie objawów podstawowej choroby. Wyzwaniem jest również identyfikacja pacjentów z bezobjawowymi nadżerkami, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak krwawienia czy perforacje przewodu pokarmowego.