owrzodzenie żołądka związane z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych
Wskazanie

Owrzodzenie żołądka związane z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) jest poważnym działaniem niepożądanym stosowania tej grupy leków. NLPZ, hamując aktywność cyklooksygenazy (COX), zmniejszają produkcję prostaglandyn, które pełnią funkcję ochronną dla błony śluzowej żołądka. Efektem jest zwiększona podatność na uszkodzenia śluzówki, co może prowadzić do powstania owrzodzeń.

Czynnikami ryzyka rozwoju owrzodzeń związanych z NLPZ są: wiek powyżej 65 lat, wcześniejsza choroba wrzodowa, jednoczesne stosowanie glikokortykosteroidów lub leków przeciwzakrzepowych, zakażenie Helicobacter pylori oraz stosowanie wysokich dawek NLPZ lub jednocześnie kilku leków z tej grupy. Objawy kliniczne mogą obejmować ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, utratę apetytu, a w cięższych przypadkach krwawienie z przewodu pokarmowego.

W leczeniu owrzodzeń żołądka związanych z NLPZ stosuje się przede wszystkim inhibitory pompy protonowej (IPP), które skutecznie hamują wydzielanie kwasu solnego. Najczęściej używane w Polsce preparaty to: Controloc, Nolpaza, Pantopraz (pantoprazol), Nexium, Emanera (ezomeprazol), Gasec, Helicid (omeprazol), Lansoprazol IPP (lansoprazol) oraz Prazol (rabeprazol). W terapii można również stosować antagonisty receptora H2, jak Famotydyna WZF czy Ranigast (ranitydyna), jednak ich skuteczność jest mniejsza niż IPP.

Leczenie ochronne podczas terapii NLPZ obejmuje również stosowanie mizoprostolu (Cytotec), który jest analogiem prostaglandyny E1 i chroni błonę śluzową żołądka. W przypadku wykrycia zakażenia Helicobacter pylori, konieczna jest eradykacja bakterii przy użyciu terapii trójskładnikowej (IPP + dwa antybiotyki) lub czteroskładnikowej.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z owrzodzeniem żołądka związanym z NLPZ wynikają z konieczności kontynuowania terapii przeciwzapalnej przy jednoczesnej ochronie przewodu pokarmowego. U pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań należy rozważyć zastosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 (np. Aclexa, Celebrex – celekoksyb), które rzadziej powodują owrzodzenia, jednak zwiększają ryzyko sercowo-naczyniowe. Alternatywnie można rozważyć niefarmakologiczne metody leczenia bólu i zapalenia. Innym wyzwaniem jest niska adherencja pacjentów do zaleceń dotyczących stosowania leków gastroprotekcyjnych, szczególnie gdy nie odczuwają objawów ze strony przewodu pokarmowego.