zapobieganie powstawaniu owrzodzenia żołądka związane z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych
Wskazanie

Zapobieganie powstawaniu owrzodzenia żołądka związanego z przyjmowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) jest istotnym problemem klinicznym. NLPZ, takie jak ibuprofen, diklofenak czy naproksen, mogą uszkadzać błonę śluzową żołądka poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, które chronią żołądek, oraz bezpośrednie działanie drażniące na nabłonek. Ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych znacząco wzrasta u pacjentów powyżej 65. roku życia, z wywiadem choroby wrzodowej, przyjmujących jednocześnie glikokortykosteroidy, antykoagulanty lub kilka NLPZ.

W zapobieganiu owrzodzeniom stosuje się inhibitory pompy protonowej (IPP), które znacząco zmniejszają ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych. Do najczęściej stosowanych w Polsce należą: Controloc, Nolpaza, Pantopraz (pantoprazol), Emanera, Helides (esomeprazol), Ortanol, Gasec (omeprazol) oraz Lansoprazol IPP. Alternatywnie można stosować antagonistów receptora H2, takie jak Famotydyna VP (famotydyna) lub Ranitydyna Hasco (ranitydyna), choć są one mniej skuteczne niż IPP.

Inną opcją jest stosowanie NLPZ z grupy selektywnych inhibitorów COX-2 (koksyby), które wykazują mniejsze ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych. W Polsce dostępne są preparaty zawierające celekoksyb (Aclexa) czy etorikoksyb (Acurati, Doloxib, Kostarox). Można również rozważyć stosowanie preparatów zawierających połączenie NLPZ z substancjami ochronnymi jak Vimovo (naproksen + esomeprazol).

Największą trudnością w zapobieganiu owrzodzeniom związanym z NLPZ jest zapewnienie odpowiedniej profilaktyki u pacjentów z wysokim ryzykiem powikłań przy jednoczesnym unikaniu nadmiernego stosowania leków gastroprotekcyjnych u osób z niskim ryzykiem. Problematyczne jest również właściwe zidentyfikowanie pacjentów z podwyższonym ryzykiem oraz zapewnienie przestrzegania przez nich zaleceń dotyczących jednoczesnego przyjmowania leków ochronnych. Dodatkowym wyzwaniem jest zapobieganie powikłaniom u pacjentów wymagających jednoczesnego stosowania NLPZ z lekami przeciwpłytkowymi lub przeciwkrzepliwymi, co wielokrotnie zwiększa ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.